Göktaş: Adil geçiş için üç adım atılmalı

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Antalya’da Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31’inci Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında düzenlenen “Adil Geçiş için Sosyal Koruma, Bakım Hizmetleri ve Kadınların Güçlenmesi” panelinde konuştu. Göktaş, adil geçişin sosyal boyutunu güçlendirmek için uluslararası düzeyde üç adım gerektiğini belirterek, “Adil geçişin sosyal boyutunu güçlendirmek için uluslararası düzeyde üç önemli adım atılması gerektiğine inanıyoruz. Sosyal korumanın ulusal iklim planlarına ve uyum stratejilerine dahil edilmesi, bakım hizmetlerinin iklim finansmanı kapsamında değerlendirilmesi, adil geçişin sosyal etkilerinin hane düzeyinde izlenmesi” dedi.

İklim riskleri haneleri de etkiliyor

COP30’da adil geçiş mekanizmasının kurulduğunu hatırlatan Göktaş, BelEm Kadın-Erkek Eşitliği Eylem Planı’nın sosyal koruma ile bakım hizmetlerini iklim politikalarına dahil ettiğini söyledi. İklim değişikliğinin etkilerinin iş yerleriyle sınırlı kalmadığını; hane gelirine, sağlığa ve bakım ihtiyacına yansıdığını belirtti. Aşırı sıcaklar, seller ve kuraklığın kadınları, çocukları, yaşlıları ve engelli bireyleri daha fazla etkilediğini; savaşlar ve iklim değişikliği kaynaklı zorunlu göçlerin de ailelerin koşullarını zorlaştırarak sosyal koruma ihtiyacını artırdığını kaydetti.

Bakım ve kadın istihdamı

Türkiye’nin sosyal devlet anlayışını anayasal ilke olarak benimsediğini ve bunu dayanışma geleneğiyle birleştirdiğini ifade eden Göktaş, ailenin bu yapının merkezinde bulunduğunu söyledi. Cumhurbaşkanının 2026-2035 dönemini Aile ve Nüfus On Yılı ilan etmesinin de bu yaklaşımı yansıttığını belirten Bakan, sosyal koruma hizmetlerinin istihdam ve ekonomik güçlenme politikalarıyla desteklendiğini, bakım hizmetlerinin aile ve toplum temelli modellerle yürütüldüğünü aktardı. Göktaş, yeşil dönüşümün yeni istihdam ve girişimcilik olanakları oluşturduğunu, kadınların bu fırsatlara eşit erişiminin ve ekonomik hayata katılımının önem taşıdığını söyledi. Kadınların bilgiye, teknolojiye, finansmana ve istihdama erişimini güçlendiren politikalar yürütüldüğünü belirten Göktaş, Kadının Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planı’nda çevre ile iklim değişikliğinin ilk kez ana hedeflerden biri olarak yer aldığını kaydetti. Yenilenebilir enerji, temiz teknoloji ve dijital ekonomide kadın istihdamının desteklendiğini; kadın girişimcilerin finansmana, dijital pazarlara ve sürdürülebilir üretim olanaklarına erişiminin kolaylaştırıldığını ifade etti. Göktaş’ın sıraladığı üç öneri; sosyal korumanın ulusal iklim planları ve uyum stratejilerine alınması, kreşler, gündüzlü bakım merkezleri ve evde bakım hizmetlerinin iklim risklerine dayanıklı hale getirilmesi için bakımın iklim finansmanı kapsamında değerlendirilmesi ve adil geçişin sosyal etkilerinin hane düzeyinde izlenmesi oldu. Gelir güvencesi, çocukların eğitime erişimi ile yaşlı ve engelli bireylerin bakım ihtiyaçlarının temel göstergeler arasında yer almasını önerdi.