Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar'ın temmuz ayı verilerine göre yaptığı analiz, üretici ile market arasındaki devasa fiyat farklarını gözler önüne serdi. Bayraktar'ın açıklamaları, raflardaki ürünlerin maliyetinin katbekat üzerine çıktığını ve tüketicinin alım gücünü olumsuz etkilediğini ortaya koyuyor.
EN BÜYÜK FİYAT MAKASI HAVUÇTA AÇILDI
Temmuz ayında, üreticiden markete ulaşana kadar ürünlerin fiyatındaki en büyük sıçramanın yüzde 461,2 ile havuçta yaşandığı belirtildi. Bu durum, üreticide kilogramı 11 liraya satılan havucun markette tam 61 lira 73 kuruşa alıcı bulduğunu gösteriyor. Havucu yüzde 444,4'lük artışla elma, yüzde 236,6 ile yeşil mercimek, yüzde 231,6 ile kabak ve yüzde 219,5 ile maydanoz takip etti. Elmanın üreticide 18,75 lira iken markette 102 liraya kadar çıkması, fiyat makasının ne denli genişlediğinin somut bir kanıtı olarak öne çıkıyor.
MARKETTE SİVRİ BİBER, ÜRETİCİDE KURU SOĞAN ZİRVEDE
Temmuz ayında market raflarında en çok fiyat artışı yaşayan ürün yüzde 86,2 ile sivri biber oldu. Bu artışı sırasıyla kuru soğan, mısırözü yağı, kuru üzüm ve patates izledi. Öte yandan, marketlerde fiyatı en fazla düşen ürün ise yüzde 49 ile karpuz olarak kaydedildi. Üretici tarafında ise tablo biraz farklılaştı. En yüksek fiyat artışı yüzde 52,9 ile kuru soğanda gözlemlenirken, bunu sivri biber, çilek, domates ve patates takip etti. Öte yandan, üreticide en çok fiyat düşüşü yaşayan ürün yüzde 51,1 ile havuç oldu. Bu durum, arz ve talep dengesindeki dalgalanmaların, mevsimsel geçişlerin ve hasat dönemlerinin fiyatlar üzerindeki etkisini de gözler önüne seriyor.
GİRDİ MALİYETLERİ YÜKSELİŞİNİ SÜRDÜRÜYOR
Bayraktar, tarımsal girdi maliyetlerine de dikkat çekti. Son bir yılda amonyum nitrat gübresi yüzde 71, amonyum sülfat gübresi ise yüzde 59,4 oranında zamlandı. Besi ve süt yemi fiyatlarında yıllık bazda sırasıyla yüzde 29,6 ve 27,8'lik artışlar yaşandı. Elektrik fiyatlarındaki yıllık artış yüzde 25,1'i bulurken, tarım ilaçları da yüzde 27,8 zamlandı. En dikkat çekici artışlardan biri ise mazot fiyatlarında görüldü; temmuz ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 43,6'lık bir yükseliş yaşandı. Bu artan girdi maliyetlerinin, üretici üzerindeki baskıyı artırarak nihai tüketici fiyatlarına yansıdığı anlaşılıyor.
