İsrail'de yeni nükleer inşaat: Uydu görüntüleri tartışmaları alevlendirdi

İsrail'in uzun yıllardır süregelen 'nükleer belirsizlik' politikası, yeni uydu görüntüleriyle yeniden gündeme geldi. Dimona'daki Şimon Peres Negev Nükleer Araştırma Merkezi'nde büyük çaplı bir inşaat faaliyeti tespit edildi. Bu durum, bölgede nükleer silah geliştirildiği iddialarını güçlendirdi.

UYDU GÖRÜNTÜLERİ NETLEŞTİRDİ

Uzmanlar, uydu görüntülerini inceleyerek inşaatın yeni bir ağır su reaktörü veya nükleer silahların monte edileceği bir tesis olabileceğini belirtti. Analiz yapan yedi uzmandan üçü, boyut ve yerleşim nedeniyle bunun muhtemelen yeni bir ağır su reaktörü olduğuna işaret etti. Bu tür reaktörler, nükleer silahlarda kullanılan plütonyum üretebiliyor. Diğer dört uzman ise reaktör ihtimalini kabul etmekle birlikte, nükleer silahların montaj tesisi olma ihtimalini de göz ardı etmedi.

İNŞAAT 2021'DEN BERİ SÜRÜYOR

Associated Press, 2021 yılında tesiste büyük çaplı kazı faaliyetlerini ilk kez duyurmuştu. O dönem 150 metre uzunluğunda ve 60 metre genişliğinde dev bir çukur açıldığı görülmüştü. 5 Temmuz 2025'te çekilen yeni uydu görüntülerinde ise beton duvarların yükseldiği, çok katlı yapılar için zemin hazırlandığı ve vinçlerin aktif şekilde çalıştığı tespit edildi. Mevcut reaktörün 1960'lardan beri çalıştığı ve ömrünü doldurduğu biliniyor. Orta Doğu nükleer silah uzmanı Jeffrey Lewis, konum, büyüklük ve tesisin geçmişi dikkate alındığında bunun büyük ihtimalle yeni bir reaktör olduğunu belirtti. Washington merkezli Silah Kontrol Derneği Başkanı Daryl Kimball ise, eğer ağır su reaktörü inşa ediliyorsa, bunun mevcut kapasiteyi korumak veya yeni başlıklar için plütonyum üretmek anlamına geldiğini ifade etti. İsrail, bugüne kadar nükleer silah programıyla ilgili iddiaları ne doğruladı ne de yalanladı.