Karaoba: 163 kat artan bütçeye rağmen geçim sıkıntısı

163 kat arttığını belirttiği Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bütçesine rağmen yurttaşların geçim sıkıntısı yaşadığını söyleyen CHP Uşak Milletvekili Ali Karaoba, asgari ücret ve emekli aylıklarını eleştirdi. AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Bakanlığın 2027 yılı bütçesi görüşülürken CHP Hatay Milletvekili Nermin Yıldırım Kara da MESEM’de çalışan çocukların iş güvenliğinin denetlenip denetlenmediğini sordu.

MESEM’de denetim ve iş güvenliği gündemde

Kara, TÜİK verilerine göre 2024’te 15-17 yaş grubundaki çocukların iş gücüne katılım oranının yüzde 25 olduğunu belirterek çocukların eğitim aldıkları alanlarda çalışıp çalışmadıklarının ve iş yerlerinde sömürülüp sömürülmediklerinin izlenmesini istedi. Milli Eğitim Bakanlığı ile koordinasyon sağlanıp sağlanmadığını soran Kara, “Bakanlık MESEM’deki çalışma koşullarını denetliyor mu? Buna cevap vermenizi özellikle istiyorum” dedi. İskenderun’da pastacılık eğitimi alan 15 yaşındaki MESEM öğrencisi Tarık Buğra’nın elektrik panosuna müdahale ederken hayatını kaybettiğini hatırlatan Kara, iş sağlığı ve güvenliği kurallarının uygulamada denetlenmesi gerektiğini söyledi. Türkiye’de çalışmanın ve emekli olmanın geçim sıkıntısına dönüştüğünü savunan Kara, en düşük emekli aylığının asgari ücret düzeyine çıkarılması önerilerinin kabul edilmediğini belirtti. Deprem bölgesindeki 11 ilde çalışanların, çiftçilerin ve emeklilerin yaşadığı durumu anlatan Kara, “Türkiye’de çalışmak da bir dert, emekli olmak da bir dert. Bunu söylemek de abartı olmaz” ifadelerini kullandı. Kara, Hatay’ın deprem bölgesinde en fazla istihdam kaybı yaşanan kent olduğunu TEPAV’ın belgelediğini söyledi. İşçi, esnaf, KOBİ ve ihracatçı işletmelerin vergi ve SGK borçlarında zorlandığını belirterek, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 48’inci maddesindeki düzenlemelerin sorunları çözmediğini savundu. Borçlar için düşük faizli ve uzun vadeli yapılandırma isteyen Kara, ana para için 10, 3 ya da 5 yıllık taksitlendirme seçeneklerinden söz etti. Bağ-Kur’luların beklediği 7 bin 200 prim günü düzenlemesini, 9 bin prim günü uygulamasını ve staj ve çıraklık dönemlerinin yarattığı mağduriyetleri de gündeme getirdi.

Emekli aylıkları ve engellilerin hakları

Karaoba, açlık sınırının 37 bin lira olduğu dönemde asgari ücretin 28 bin lira, en düşük emekli aylığının ise 23 bin lira olduğunu belirterek, “163 kat artmış bir bütçenin içerisinde halkımızın bu kadar eziyet çekmesi size çok makul geliyor mu” diye sordu. İş kazalarında ölen işçilerin aileleri, MESEM’de yaşamını yitiren çocuklar ve engelliler için bütçede yeterli önlem bulunmadığını savunan Karaoba, engelli aylığı ve araç-gereç ödemelerinin maliyetleri karşılamadığını söyledi. Karaoba, beyaz baston için 117 bin ila 140 bin lira arasında SGK ödemesi yapıldığını, en ucuz bastonun 5 bin lira olduğunu belirtti. Standart akülü tekerlekli sandalye için 12 bin 600 lira ödendiğini, Çin malı ürünlerin ortalama 50-60 bin lira tuttuğunu söyledi. Tip 1 diyabet sensörlerinin 70 bin ila 160 bin lira arasında olduğunu, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun 26 bin lira karşıladığını ve desteğin 18 yaşından sonra kesildiğini ifade etti. Engelli emekliliğine ilişkin 7538 sayılı yasayla değişen düzenleme için Anayasa Mahkemesi’ne yapılan başvuruları takip edeceklerini kaydeden Karaoba; staj ve çıraklık sürelerinin emeklilik hesabına katılmasını, kademeli emekliliği ve Bağ-Kur prim gününün 7 bin 200’e indirilmesini istedi. Genç işsizliğine de değinen Karaoba, ev genci sayısının 5 milyona yaklaştığını; TÜİK’in Ağustos 2026 işsizlik oranını yüzde 7,8, atıl iş gücü oranını yüzde 31 açıkladığını söyledi. En düşük emekli aylığı için 23 bin 552 lira rakamını veren Karaoba, 512 emeklinin çalışırken hayatını kaybettiğini belirtti. Bakanlığın iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verdiği 790 bin kişiye ilişkin açıklamasını da eleştiren Karaoba, “Çocuklar ölüyor Sayın Bakanım. İnsanlar geçinemiyor Sayın Bakanım” dedi. YENİ YOL Partisi Mersin Milletvekili Mehmet Emin Ekmen, beklenen enflasyona göre yapılan asgari ücret artışının gerçekleşen enflasyonu karşılamadığını ve ara zam gerektiğini söyledi. Ücret ve emekli aylıklarındaki artışların enflasyona yol açtığı görüşünü eleştiren Ekmen, maliyetler düşürülmeden enflasyonun kontrol edilemeyeceğini savundu. “Maliyeti en az maaş alan emekliye, asgari ücretliye, dar gelirliye yüklemeyin lütfen” diyen Ekmen, Bakan Vedat Işıkhan’dan emekli, asgari ücretli ve memurun sesi olmasını istedi. YENİ YOL Partisi Denizli Milletvekili Sema Silkin Ün ise çalışma, sosyal güvenlik ve emeklilik alanlarında yurttaşların sorun yaşadığını belirterek bütçe büyüklüğü ile refah arasındaki farkın açıldığını söyledi. Ün, “Bütçenin büyüklüğü ile milletin refahı arasındaki mesafe her geçen gün açılıyor” dedi.