Kaybolmak üzere olan sof kumaşı, usta kadınların ellerinde yeniden doğuyor! Tarihi dokunuşlar ekonomiye kazandırılıyor
Ankara keçisi tiftiğinden üretilen ve unutulmaya yüz tutmuş sof kumaşı, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın miras taşıyıcısı kadınların elinde yeniden hayat buluyor. Kızılcahamam'da açılan atölyede üretilen sof kumaşı, hem kültürel mirası yaşatı

Ankara keçisinden elde edilen tiftikle dokunan ve son yıllarda unutulma tehlikesiyle karşı karşıya kalan sof kumaşı, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın 'Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı' unvanına sahip kadınlar tarafından yeniden üretilerek ekonomiye kazandırılıyor.

TARİHİ SOF KUMAŞI YENİDEN HAYAT BULUYOR
Anadolu'ya özgü, Ankara ile özdeşleşmiş bir ırk olan Ankara keçisinin tiftiğinden elde edilen ve ipeksi görünümüyle bilinen sof kumaşı, 15. yüzyıldan itibaren hem yurt içinde hem de yurt dışında büyük ilgi görmüştü. Ancak azalan ilgi nedeniyle kaybolmaya yüz tutan bu değerli miras, Emine Erdoğan'ın himayesinde başlatılan 'Dokuma Atlası' projesi sayesinde yeniden canlandı. Bu proje kapsamında, Anadolu'nun önemli kültürel miraslarından biri olan sof kumaşının tanıtımı ve üretimi teşvik edildi. Osmanlı padişahlarının da vazgeçilmezi olan ve bir döneme damgasını vuran sof kumaşı, 2 yıl önce Ankara Valiliği'nin başvurusuyla 'Coğrafi İşaret Tescil Belgesi' almaya hak kazandı.

KIZILCAHAMAM'DA SOF KUMAŞI ATÖLYESİ AÇILDI
Ankara Kalkınma Ajansı ve Kızılcahamam Belediyesi işbirliğiyle hayata geçirilen 'Tezgahtan Hayata Ankara Sof Kumaş Dokuma Projesi' kapsamında, Kızılcahamam ilçesinde bir sof kumaşı üretim atölyesi kuruldu. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 'Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı' olarak tanınan kadınların elinde yeniden hayat bulan sof kumaşı, uzun yıllar sonra günlük kıyafetlerde kullanılmaya başlandı. Emine Erdoğan tarafından 2022'de hizmete açılan atölyede, kültürel miras elçileri Kadriye Doğanoğlu (46), Ayşe Kalaycı (39), Nurcan Kesekler (44), Fatma Soylu (45), Emine Aydoğdu (39), Kezban Akalın (42) ve Bahar Sarı (48) gibi isimler, tel kırma, iğne oyası, filkete oyası, keçe işi, feritiko, ebru sanatı, makine ve el nakışı gibi çeşitli tekniklerle sof kumaşından kıyafet, ayakkabı, çanta, fular ve kravat gibi ürünler üretiyor. Tarihi ve kültürel mirası yeniden canlandıran bu usta eller, aynı zamanda Kızılcahamam Halk Eğitimi Merkezi'nde kursiyerlere dokuma eğitimi de vererek bu geleneğin gelecek nesillere aktarılmasını sağlıyor.

'DÜNYAYA MAL OLMUŞ BİR KUMAŞ' OLARAK TANIMLANIYOR
Kızılcahamam Halk Eğitim Merkezi Müdürü Gürkan Hazar, sof kumaşının literatürde 'padişah kumaşı', 'sultanların kumaşı' veya 'kumaşların sultanı' olarak yer aldığını belirtti. Hazar, bu kumaşın değerinin Ankara keçisinin yününden yapılmasından, dokuma sürecindeki zorluklardan ve insan sağlığına faydalarından, özellikle radyasyondan korunma özelliğinden kaynaklandığını vurguladı. Yüzyıllar boyunca 'saray kumaşı' olarak kullanıldığını ve 1220'li yıllarda Kayı Boyu'nun Anadolu'ya gelişiyle birlikte Ankara keçilerinin de Ankara'ya gelmesiyle üretimine başlandığını anlattı. O dönemde sufilerin kıyafet yapmak için keçilerin yünlerini meşe külüyle işleyerek giysiye dönüştürdüğünü, parlaklığı, yumuşaklığı, sıcak tutması ve soğuktan koruması gibi özellikleriyle saraya ulaştığını ve zamanla padişahların, sultanların ve şehzadelerin giydiği bir kumaş haline geldiğini söyledi. Osmanlı Devleti'nin yüzyıllarca ilk 10 ihraç kalemi arasında yer alan sof kumaşının, dünyaya mal olmuş çok değerli bir tekstil ürünü olduğunu sözlerine ekledi.

'11-12 AŞAMADAN GEÇİYOR'
Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı Kadriye Doğanoğlu, kurum bünyesinde iplik aşamasından kumaşın dokunmasına ve son ürün haline getirilmesine kadar tüm süreçleri atölyelerinde gerçekleştirdiklerini aktardı. Çanta, kravat, elbise, yelek, ceket, pantolon gibi çeşitli ürünler ürettiklerini belirten Doğanoğlu, kumaşın tezgaha geçirilme aşamasından ürün olarak çıkışına kadar 11-12 meşakkatli aşamadan geçtiğini anlattı. Tiftiğin tezgaha hazırlanmasından dokunmasına, yıkanmasına, cendere işleminden geçirilmesine ve ardından istenilen ürünler için ekolojik baskı, kök boya veya saf haliyle işlenmesine kadar yaklaşık bir aylık bir sürenin alındığını ifade etti.




Bakmadan Geçme
Cevdet Yılmaz: 24 yılda 13.474 eser iade edildi
Edirne'de süpürge ustalığını Kuzu çifti sürdürüyor
Bursa'da Türk-Azerbaycan el işleri sergisi açıldı
Beşiktaş Belediyesi, kentin hikayelerini keşfetme rotası oluşturdu
Kültür Bakanı Ersoy, Kürtçe eserlerin Türkçe çevirilerini yayınlıyoruz
Türkiye ve İtalya kültür iş birliğini güçlendiriyor
