Kremlin’den Tartışmalı Yasa: Putin, Yabancı Mahkemelere Karşı Askeri Güç Kullanabilecek

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Rus vatandaşlarının yabancı devlet mahkemeleri veya Rusya’nın yetkisini tanımadığı uluslararası yargı organları tarafından yargılanması halinde Rus Silahlı Kuvvetleri’nin yurt dışında kullanılmasına izin veren yasayı imzaladı. Rusya’nın resmi hukuk portalında yayımlanan düzenleme, Kremlin’e “Rus vatandaşlarını koruma” gerekçesiyle askeri güç kullanma yetkisi veriyor. Yasa, resmi yayım tarihinden 10 gün sonra yürürlüğe girecek.  

Hangi durumlarda ordu devreye girecek?

Yeni düzenlemeye göre, Rus vatandaşlarının yabancı devletlerin talebiyle faaliyet gösteren mahkemeler veya Rusya’nın taraf olmadığı uluslararası yargı organlarının kararları doğrultusunda tutuklanması, gözaltına alınması ya da haklarında cezai süreç başlatılması halinde Cumhurbaşkanı kararıyla Rus Silahlı Kuvvetleri görevlendirilebilecek. Ayrıca devlet kurumları da kendi yetki alanları çerçevesinde “gerekli koruma tedbirlerini” almakla yükümlü olacak.  

Volodin: “Batı adaleti baskı aracına dönüştü”

Yasa tasarısı Rus parlamentosunun alt kanadı Devlet Duması’nda 381 milletvekilinin desteğiyle kabul edilmişti. Duma Başkanı Vyaçeslav Volodin, düzenlemeyi savunurken Batılı hukuk sistemlerini hedef aldı. Volodin, “Batı’nın adaleti, Avrupalı bürokratların dayattığı kararlara karşı çıkanları cezalandıran bir baskı makinesine dönüştü. Bu koşullarda vatandaşlarımızın korunması için her şeyin yapılması önemlidir” ifadelerini kullandı.  

Gözler Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne çevrildi

Analistler, yasanın zamanlamasına dikkat çekiyor. Rusya, Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin (UCM) yetkisini tanımıyor. UCM, 2023 yılında Putin hakkında Ukraynalı çocukların yasa dışı şekilde Rusya’ya götürüldüğü iddiasıyla yakalama kararı çıkarmıştı. Uzmanlara göre yeni düzenleme, Rus yetkililer hakkında alınabilecek uluslararası yargı kararlarına karşı siyasi ve hukuki bir caydırıcılık mesajı niteliği taşıyor. Bazı değerlendirmelerde, yasanın özellikle UCM kaynaklı olası girişimlere karşı Kremlin’in elini güçlendirmeyi amaçladığı ifade ediliyor.  

Eleştiriler: “Müdahale gerekçesi yaratabilir”

Avrupalı gözlemciler ve bazı hukuk uzmanları ise düzenlemenin kapsamının belirsiz olduğuna dikkat çekiyor. Yasanın, “Rus vatandaşlarını koruma” gerekçesiyle gelecekte farklı ülkelerde askeri müdahalelere hukuki zemin oluşturabileceği yönünde endişeler dile getiriliyor. Euronews’in değerlendirmesinde, söz konusu düzenlemenin Kremlin’e fiilen yabancı topraklarda güç kullanma konusunda yeni bir meşruiyet zemini sunduğu yorumuna yer verildi.