Mekke Anlaşması Genel Kurul'da: Fuat Oktay açıklama yaptı

TBMM Genel Kurulu'nda, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Anlaşması görüşülüyor. Dışişleri Komisyonu Başkanı Fuat Oktay, anlaşmanın kimseye karşı olmadığını ve iş birliği vizyonu paylaşan tüm bölge ülkelerine açık olduğunu belirtti.

Bölgesel Çözüm Vurgusu

Fuat Oktay, Türkiye'nin bağımsız dış politika yürüttüğünü ve bölgesel sahiplenme ilkesini benimsediğini söyledi. İsrail'in Filistin'deki saldırganlığı, Hürmüz ve Aden körfezlerindeki gerilimler ile Rusya-Ukrayna savaşı gibi küresel sorunlara değinen Oktay, krizlerin dış müdahaleyle değil, bölge ülkelerinin ortak sorumluluğuyla çözülmesi gerektiğini vurguladı. Mekke Anlaşması'nın bu iradenin somut bir adımı olduğunu belirtti.

Anlaşmanın Hedefleri ve Kapsamı

Oktay, Mekke Anlaşması'nın stratejik diyaloğu, karşılıklı güveni ve birlikte çalışma kültürünü geliştirmeyi hedeflediğini söyledi. Anlaşma ile Orta Doğu'da kolektif bir caydırıcılık kalkanı inşa edilmesi amaçlanıyor. Ortak savunma, uluslararası güvenlik konularında istişareler, savunma sanayii ve güvenlik alanlarında iş birliği, Silahlı Kuvvetler'in birlikte çalışabilirliğinin artırılması ve terörle mücadelenin güçlendirilmesi hedefleniyor. Oktay, “Bu anlaşma, üçüncü ülkelere karşı bir bloklaşma ya da saldırı ittifakı değildir. Tam aksine, dışlayıcı bir güvenlik mimarisi önermeyen, bölgesel barış vizyonunu paylaşan tüm aktörlerin katılımına açık, istikrar odaklı ve coğrafyamızı tahkim eden kıymetli bir adımdır” dedi.

Kontrolsüz Süreç Endişesi ve TSK'nın Rolü

Anlaşma ile Türkiye'nin kontrolsüz süreçlere sürüklenmesi endişelerine değinen Oktay, Mekke Anlaşması'nın bir saldırı durumunda kapsamlı istişare ve objektif değerlendirme mekanizması işleteceğini ve kararların fikir birliğiyle alınacağını söyledi. Türk Silahlı Kuvvetleri'nin yurt dışına gönderilmesinin ancak TBMM'de kabul edilecek tezkerelerle mümkün olabileceğini belirtti.

Anlaşma Süreci ve Hazırlıklar

Anlaşma'nın imzalanması ile Meclis onay süreci arasındaki toplantıların istişari ve hazırlık mahiyetinde olduğunu belirten Oktay, bu süreçte Türkiye'nin hukuki, mali ya da askeri bir angajmana girmediğini ifade etti. Uluslararası anlaşmaların onaylanmasının TBMM'nin yetkisinde olduğunu ve bu konuda kimsenin tereddüdü olmaması gerektiğini söyledi.

NATO Üyeliği ve Terörle Mücadele

Oktay, Mekke Anlaşması'nın Türkiye'nin NATO yükümlülükleriyle çelişmediğini vurguladı. Anlaşmanın 12. maddesinin, Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası anlaşmalardan ve ittifaklardan doğan hak ve yükümlülüklerini tamamen saklı tuttuğunu belirtti. Terör tanımı konusundaki eleştirilere ise, “Malumunuz olduğu üzere herkesin üzerinde mutabık kaldığı terör tanımlamasına sahip çok taraflı bir uluslararası anlaşma benim bildiğim kadarıyla bugün mevcut değildir. NATO'da da bu böyledir” şeklinde yanıt verdi. Teröre yönelik destek ve danışmaların taraflar arasında sağlanacak mutabakatla belirleneceğini söyledi.

Anlaşmanın Sürekliliği ve Bölgesel İstikrar

Anlaşmanın ilk 10 yıl boyunca tarafların ayrılamayacağını öngören hükmünü eleştirenlere karşılık Oktay, stratejik güvenlik paktlarının etkili olabilmesi için belirli bir süreklilik arz etmesinin önemli olduğunu belirtti. Mekke Anlaşması'nda tüm kararların oydaşması ile alınacağını ve Türkiye'nin rızası olmadan hiçbir kararın uygulanamayacağını ifade etti. Anlaşmanın bölgeye barışı, huzuru ve kalıcı istikrarı getirmek için hayati bir adım olduğunu sözlerine ekledi.