Mekke savunma anlaşması komisyondan geçti

TBMM Dışişleri Komisyonu, Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın onaylanmasını uygun bulan kanun teklifini çoğunluk oyuyla kabul etti. Komisyon Başkanı ve AK Parti Ankara Milletvekili Fuat Oktay, toplantının ardından gazetecilere yaptığı açıklamada, “Bu bir savunma anlaşması, saldırı anlaşması değil. Aynı şekilde bu herhangi üçüncü bir ülkeye karşı yapılmış bir anlaşma değil” dedi.

Üç ülkenin onayıyla karar alınacak

Tek gündem maddesiyle toplanan komisyonda görüşmeler saat 11.00’den itibaren sürdü. Milletvekillerinin lehte ve aleyhte görüşlerini dile getirdiğini belirten Oktay, Dışişleri Bakanlığı ve ilgili kurumların temsilcilerinin soruları yanıtladığını söyledi. Muhalefet şerhlerinin cuma gününe kadar iletilmesi beklenecek; ardından komisyon raporu TBMM Başkanlığı’na sunulacak. Anlaşmanın genel gerekçesi ve 16 maddesi hakkında konuşan Oktay, çekirdek katılımcıların Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye olduğunu, diğer ülkelerin de anlaşmaya katılabileceğini belirtti. Pakistan ve Suudi Arabistan’ın onay süreçlerini tamamladığını aktaran Oktay, kurumsal yapı ve katılım usullerine yönelik çalışmaların sürdüğünü söyledi. Genel sekreteryanın merkezi Suudi Arabistan’da olacak; ilk genel sekreter Pakistan’dan belirlenecek ve bu görev için bir isim saptandı. Oktay, anlaşmanın bölge ülkelerinin sorunlarına kendilerinin çözüm üretmesi anlayışına dayandığını belirterek, “Biz bölge ülkeleri olarak bölgedeki sorunlara kendimiz sahip çıkalım ve bu sorunlara bölgenin çıkarları çerçevesinde kendimiz çözüm üretelim.” dedi. Libya, Suriye ve Azerbaycan örneklerini veren Oktay, Türkiye-Libya deniz yetki alanları anlaşmasının Tobruk’taki Temsilciler Meclisi tarafından onaylandığını söyledi. Suriye’de Türkiye’ye ve bölgeye yönelik tehditlerin ortadan kalktığını savunan Oktay, yeniden inşa çalışmalarının sürdüğünü; Türkiye-Azerbaycan anlaşmasından da olumlu sonuçlar alındığını ifade etti.

Oktay: NATO’ya alternatif değil

Anlaşmanın Türkiye’yi otomatik olarak savaşa veya askeri faaliyete dahil edip etmeyeceği sorularını “yersiz” olarak nitelendiren Oktay, harekete geçilmesinin üç ülkenin uzlaşmasına bağlı olduğunu söyledi: “Üç ülkenin evet dediği durumda bir harekete geçme mümkün.” Türkiye’nin kabul etmeyeceği bir faaliyette bulunmayacaklarını belirten Oktay, TBMM’nin savaş ilanı ve yurt dışına asker gönderme yetkilerinin etkilenmediğini, Anayasa’nın 92’nci maddesinin yürürlükte olduğunu kaydetti. NATO’ya alternatif oluşturulduğu iddiasını reddeden Oktay, “NATO’ya bir alternatif mi oluşturuluyor? Asla değil” dedi. Anlaşmanın üç ülkenin toprak bütünlüğü ve egemenliğine, ayrıca daha önce imzaladıkları anlaşmalara zarar vermeyecek şekilde düzenlendiğini belirtti. Anlaşmanın amacının saldırı değil caydırıcılık olduğunu söyledi. Teklifin TBMM Genel Kurulu’nda ele alınacağı tarihin Genel Kurul ve Başkanlık düzeyindeki değerlendirmelerle belirleneceğini aktaran Oktay, “Bizim Dışişleri Komisyonu olarak Genel Kurul ile ilgili bir tarih belirlememiz veya söylememiz şık olmaz” dedi.