Pakistan neden Afganistan’a girdi: Savaşın şifreleri

Pakistan ile Afganistan arasında aylardır tırmanan sınır gerilimi, karşılıklı hava saldırıları ve “açık savaş” açıklamalarıyla yeni ve tehlikeli bir aşamaya geçti. İslamabad yönetimi, Afganistan’ın başkenti Kabil dahil bazı büyük kentleri hedef alırken, Pakistan Savunma Bakanlığı “Artık aramızda açık savaş var” ifadelerini kullandı.

Son Çatışmaların Fitili Nasıl Ateşlendi?

Son çatışma dalgası, Taliban yönetimindeki Afganistan’ın Durand Hattı boyunca Pakistan hedeflerine yönelik saldırısıyla başladı. Afgan yetkililer, operasyonun 22 Şubat’ta Pakistan’ın Afgan sınır bölgelerine düzenlediği ve aralarında kadın ile çocukların da bulunduğu en az 18 kişinin hayatını kaybettiği hava saldırılarına misilleme olduğunu açıkladı.

Taliban Sözcüsü Zabihullah Mücahid, Pakistan askeri üslerine karşı “geniş çaplı taarruz operasyonları” başlatıldığını duyurdu. Afganistan Savunma Bakanlığı, saldırıların altı sınır vilayetinde gerçekleştiğini, yaklaşık dört saat sürdüğünü ve gece yarısı itibarıyla sona erdiğini bildirdi.

Pakistan’dan Hava Harekâtı

Afganistan’ın sınır ötesi saldırılarının ardından Pakistan Hava Kuvvetleri, “Operation Ghazab Lil Haq” adı verilen operasyon kapsamında Afganistan’a hava saldırıları düzenledi. Pakistan devlet televizyonu, Taliban’a ait önemli askeri tesislerin hedef alındığını aktardı.

Pakistan Cumhurbaşkanı Asıf Ali Zerdari, ülkenin barış ve toprak bütünlüğünden taviz vermeyeceğini belirterek, “Barışımızı zayıflık sananlar güçlü bir karşılık görecek” açıklamasında bulundu.

Gerilimin Arka Planı

İki ülke arasındaki gerilim, ekim ayında onlarca asker, sivil ve militanın hayatını kaybettiği çatışmaların ardından derinleşti. Katar arabuluculuğunda sağlanan ateşkes büyük ölçüde korunmasına rağmen, sınır hattında zaman zaman karşılıklı ateş açılmaya devam edildi. Kasım ayında yürütülen barış görüşmeleri ise kalıcı bir sonuç vermedi.

Krizin merkezinde güvenlik kaygıları yer alıyor. Pakistan, Afganistan’ı 2007’de ortaya çıkan ve Pakistan Talibanı (TTP) olarak bilinen silahlı gruba ev sahipliği yapmakla suçluyor. İslamabad yönetimine göre TTP, 2025 yılı boyunca ülke genelinde binden fazla şiddet eylemi gerçekleştirdi.

Afgan Taliban yönetimi ile TTP arasında ideolojik ve sosyal bağlar bulunduğu yönündeki iddialar gündemdeki yerini korurken, Kabil yönetimi TTP’ye barınma sağladığı suçlamalarını reddediyor.

Askeri Kapasite Karşılaştırması

Reuters’ın aktardığı verilere göre Pakistan, askeri kapasite bakımından Afganistan’a kıyasla belirgin üstünlüğe sahip.

Pakistan’ın yaklaşık 660 bin aktif askeri personeli bulunuyor. Bunun 560 bini kara kuvvetlerinde, 70 bini hava kuvvetlerinde, 30 bini ise deniz kuvvetlerinde görev yapıyor.

Afgan Taliban güçlerinin aktif personel sayısının ise yaklaşık 172 bin olduğu belirtiliyor. Yönetim, bu sayıyı 200 bine çıkarmayı planladığını duyurdu.

Pakistan’ın envanterinde 6 binden fazla zırhlı savaş aracı ve 4 bin 600’ün üzerinde topçu sistemi bulunuyor. Afgan güçlerinin ise Sovyet döneminden kalma ana muharebe tankları ve zırhlı personel taşıyıcıları olduğu biliniyor; ancak kesin sayılar açıklanmıyor.

Hava gücü bakımından da Pakistan öne çıkıyor. Ülkenin 465 savaş uçağı ile çok rollü, taarruz ve nakliye görevlerinde kullanılan 260’tan fazla helikopteri bulunuyor. Afganistan’ın savaş uçağı bulunmazken, en az altı eski model uçak ve 23 helikoptere sahip olduğu ifade ediliyor. Ancak bu hava araçlarının ne kadarının faal olduğu net değil.

Ayrıca Pakistan’ın yaklaşık 170 nükleer başlığa sahip olduğu tahmin ediliyor. Afganistan’ın ise nükleer silahı bulunmuyor.

Bölgede tırmanan gerilimin, iki ülke arasındaki kırılgan dengeleri daha da sarsmasından ve çatışmaların geniş çaplı bir savaşa dönüşmesinden endişe ediliyor.