Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan Arasında Ortak Savunma: Tartışmalı Mekke Anlaşması Komisyondan Geçti

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Dışişleri Komisyonu'nda, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında stratejik iş birliğini ve ortak savunmayı öngören kritik bir dosya ele alındı. "Türkiye Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan Krallığı Arasında Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi", komisyonda oy çokluğuyla kabul edildi.

Anlaşmanın yasal statü kazanarak yürürlüğe girebilmesi için TBMM Genel Kurulu'nda da kabul edilmesi gerekiyor.

Mekke Anlaşması'nın Detayları ve Kapsamı

NATO'nun kolektif savunma prensiplerine benzer hükümler barındıran 16 maddelik anlaşma, üç ülkeyi "çekirdek taraflar" olarak tanımlıyor. Anlaşmanın öne çıkan temel maddeleri şunlar:

Ortak Savunma İlkesi: Anlaşmanın 2. maddesine göre, taraflardan herhangi birine yöneltilecek dış kaynaklı silahlı bir saldırı, tüm taraflara yapılmış bir saldırı kabul edilecek. Benzer şekilde 1. madde, toprak bütünlüğü ve egemenlik tehditlerine karşı "gerekli tüm yöntemlerin" kullanılacağını taahhüt ediyor.

Askeri İş Birliği ve Tatbikatlar: Silahlı kuvvetler arasında ortak tatbikatlar, eğitim programları, personel değişimi ve birlikte çalışabilirliği artıracak faaliyetler düzenlenecek.

Savunma Sanayii ve Üretim: Teknoloji transferi, ortak Ar-Ge projeleri, ortak üretim ve savunma sanayii kuruluşları arasında yakın temas kurulacak.

İstihbarat ve Terörle Mücadele: Terörizmin her türüne karşı operasyonel düzeyde iş birliği artırılacak, düzenli istihbarat ve güvenlik bilgisi paylaşımı yapılacak.

Lojistik Destek: Savaş, barış ve olağanüstü hallerde silah, mühimmat, yakıt ve yedek parça gibi alanlarda karşılıklı lojistik destek sağlanacak.

Kurumsal Yapı ve Çekilme Şartları

Anlaşmanın kurumsal yapısını koordine etmek üzere dışişleri bakanları, savunma bakanları ve genelkurmay başkanlarından oluşan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi kurulacak. Komisyon sekretaryasının merkezi Suudi Arabistan olurken, ilk genel sekreterlik görevi ise Pakistan'a verildi.

Onay süreçlerinin tamamlanarak anlaşmanın yürürlüğe girmesinin ardından, taraflar ilk 10 yıl boyunca anlaşmadan çekilemeyecek. Bu sürenin dolmasından sonra ise en az üç ay önceden yazılı bildirim şartıyla ayrılmak mümkün olabilecek.