Pekin'in baskı politikası sınırları aştı: Malezya'da Uygur asıllı akademisyene şok gözaltı
Uygur Hareketi, Uygur asıllı ABD vatandaşı akademisyen Abdulhakim Idris'in Malezya'da hukuksuz şekilde gözaltına alınarak sınır dışı edilmesini sert bir dille kınarken, olayın Pekin’in sınır ötesi baskı stratejisinin bir parçası olduğunu vurguladı.
Kuala Lumpur’da 30 Mart 2026 tarihinde yaşanan olayda, Uygur Araştırmaları Merkezi Müdürü ve Uygur Hareketi İcra Direktörü Rushan Abbas’ın eşi olan Abdulhakim Idris, uçağından iner inmez Kraliyet Malezya Polisi tarafından alıkonuldu. Idris’in, "Kızıl Kıyamet" adlı kitabının Malayca baskısının lansmanı ve bir dizi savunuculuk faaliyeti için ülkeye geldiği öğrenildi.
21 SAAT BOYUNCA GIDASIZ BIRAKILDI
Varışında pasaportuna el konulan Idris, hiçbir gerekçe gösterilmeden 21 saat boyunca yeterli gıda ve su verilmeden tutuldu. Ardından dört polis memuru eşliğinde zorla sınır dışı uçağına bindirilen akademisyen, yaşadıklarını Freedom House’a anlattı. Idris, Kuala Lumpur’daki iş ortağının, giriş yasağının doğrudan Pekin’den gelen baskılar sonucu uygulandığını teyit ettiğini belirtti.
RUSHAN ABBAS: BU BİR UYANIŞ ÇAĞRISIDIR
Uygur Hareketi İcra Direktörü Rushan Abbas, eşine yönelik muameleyi "pervasız bir saldırı" olarak nitelendirerek şu açıklamalarda bulundu:
“Pekin, bir üçüncü ülkeyi başarıyla silahlandırarak bir ABD vatandaşını gözaltına alıp sınır dışı etti. Bu, Uygur topluluğunun çok ötesinde tehlikeli sonuçlar doğurmaktadır. Abdulhakim’e Malezya’da yapılanlar, uluslararası toplum için bir uyanış çağrısı olmalıdır. Çin, egemen ülkelerin vatandaşlarına yönelik yasal savunuculuk faaliyetlerini engelleme çabalarını artırıyor. Eğer Çin Komünist Partisi’nin (ÇKP) saklayacak hiçbir şeyi yoksa, neden Abdulhakim gibi gerçekleri konuşan insanlardan bu kadar korkuyor?”
BASKILAR SİSTEMATİK HALE GELDİ
Çin’in Müslüman dünyasındaki etkileri konusunda uzman olan Idris, daha önce de benzer engellemelerle karşılaştı. 2024 yılında Endonezya’da vize sorgulamalarıyla taciz edilen Idris, 2025’te yine Endonezya havaalanında 3 saat gözaltında tutulmuş, ancak ABD hükümetinin müdahalesiyle ülkeye girebilmişti.
Sadece akademik çalışmaları nedeniyle değil, ailevi bağları üzerinden de hedef alınan Idris’in 24 aile üyesinden 2017’den beri haber alınamıyor. Idris, babasının vefatını ancak yedi ay sonra öğrenebilmişti. Benzer şekilde, eşi Rushan Abbas’ın kız kardeşi Dr. Gulshan Abbas da sekiz yıldır Çin’de haksız yere tutuklu bulunuyor ve ciddi sağlık sorunları yaşıyor.
ULUSLARARASI TOPLUMA ACİL ÇAĞRI
Uygur Hareketi, yaşanan bu son olayın ÇKP’nin dünya genelindeki muhalifleri susturmak için sınır tanımadığının kanıtı olduğunu duyurdu. Yapılan açıklamada, uluslararası topluma, hükümetlere ve sivil toplum kuruluşlarına çağrıda bulunularak, sınır ötesi baskıyla mücadele için yasal düzenlemeler yapılması ve devam eden Uygur soykırımına karşı somut adımlar atılması talep edildi.