Sarı: Kangal'daki krizin yükü işçilere bırakılmamalı
Serkan Sarı’nın raporunda, 2013’te özelleştirilen Kangal Termik Santrali’nde üretimin durduğu ve 930 ila 1000 işçinin izne çıkarıldığı belirtilerek kamu desteği ve işçi güvencesi talep edildi.

CHP Grup Başkanvekili Serkan Sarı, Kangal Termik Santrali'ndeki üretim ve istihdam krizine ilişkin hazırladığı raporu Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu'na sundu. Raporda, “Kömür tedarikçisine ödeme yapılamamasının ve işletme krizinin bedelini işçiler ödememelidir” denildi. 2013'te özelleştirilen santralde borçların büyüdüğü, kömür sevkiyatının ve üretimin durduğu, yaklaşık bin çalışanın izne çıkarıldığı belirtildi.

Borçlar ve üretimdeki duruş
Rapora göre Kangal Termik Santrali ile maden sahalarının işletme hakları 2013'te 985 milyon dolar karşılığında özel sektöre devredildi. Santralin alımında kullanılan krediler zamanla ağır bir borç yüküne dönüştü; 2025 sonu itibarıyla vadesi geçmiş ve ödenmemiş taksitler kısa vadeli borçlara yazıldı. Borç yapılandırmasının krizi çözemediği, tedarikçinin birikmiş alacaklarını tahsil edemediği için kömür üretimi ve sevkiyatını durdurduğu aktarıldı. Şirketin teknik arızalar ve üretim kayıpları nedeniyle ticari faaliyetlerini sürdüremediğini SPK'ya bildirdiği de raporda yer aldı. Santralin 457 megavatlık üretim kapasitesinin devre dışı kaldığı, 930 ila 1000 işçinin ücretli veya ücretsiz izne çıkarıldığı kaydedildi. Çalışanların ücret ve alacakları için net bir ödeme takvimi açıklanması, ücretsiz izin uygulamasının sona erdirilmesi ve iş güvencesi sağlanması istendi.
Kamu desteği ve sorumluluk çağrısı
Raporda, Kangal Termik'in Mart 2026'da EÜAŞ ile 2029 sonuna kadar geçerli, taban fiyat mekanizmasına dayalı elektrik satış sözleşmesi imzaladığı hatırlatıldı. Kamu desteğine rağmen kömür tedarikinin kesildiği ve üretimin durduğu belirtilerek sözleşmenin özel şartlarının, garanti edilen alım miktarının ve kamuya toplam maliyetinin açıklanması talep edildi. Desteğin yatırım, bakım, kesintisiz yakıt tedariki ve işçi alacaklarının ödenmesi koşullarına bağlanması gerektiği ifade edildi. Raporda, “Kamu, özel işletmenin gelirini desteklerken üretimin sürmesi ve işçinin hakkının korunması için hangi güvenceleri aldı” sorusu da yöneltildi. Krizin yalnızca şirket yönetiminin hatalarıyla açıklanamayacağı belirtilen raporda, borç, tedarik ve teknik arızalardan şirket yönetiminin sorumlu olduğu; özelleştirmeyi yapan ve üretim ile istihdam sürekliliğini sağlayacak koşulları oluşturamayan AK Parti iktidarının da siyasi sorumluluk taşıdığı kaydedildi. Özelleştirmeyle vaat edilen verimlilik ve yatırım güvencesinin Kangal'da karşılık bulmadığı, krizin faturasının işçilere ve Kangal halkına çıktığı değerlendirmesi yapıldı. Raporda, 2013'teki 985 milyon dolarlık ihale tutarı ile 2026'da açıklanan 285 milyon dolarlık muhammen bedelin arasındaki farkın tek başına kesin kamu zararı sayılamayacağı vurgulandı. 2026'daki satışın gerçekleştiği ve bu tutardan yapıldığı doğrulanmadığı, ayrıca iki rakamın farklı dönemlerin nominal değerleri olduğu belirtildi. EÜAŞ'ın alım desteği, santrali yeniden çalıştırmak için gereken rehabilitasyon giderleri, işçi ailelerinin gelir kaybı, yerel tedarik zincirindeki daralma ve olası yeniden işletme ya da kamulaştırma maliyetlerinin açıklanması istendi. Kesin kamu zararı rakamı verilemeyeceği belirtilirken, tesisin kamulaştırılması veya EÜAŞ bünyesinde yeniden işletilmesi seçeneklerinin; borçların hukuki durumu, zorunlu yatırımlar, yakıt giderleri, işçi güvencesi ve çevresel yükümlülükleri kapsayan şeffaf bir fizibilite çalışmasıyla değerlendirilmesi talep edildi.
