Sarıkamış Harekatı'nın asıl yıkıcı etkisi sonradan anlaşıldı: Bölge 'kara günler' yaşadı

Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yavuz Aslan, Sarıkamış Harekatı'nın sonuçlarına dair dikkat çekici değerlendirmelerde bulundu. Aslan, harekatın doğrudan kaybının ötesinde, sonrasında yaşanan işgal ve göç gibi etkilerinin çok daha büyük bir yıkıma yol açtığını belirtti.

RUS İŞGALİ VE BÜYÜK GÖÇ DALGASI

Prof. Dr. Aslan, Türk ordusunun savunma gücünü kaybetmesinin ardından 1916 başından itibaren Rusların Doğu Karadeniz, Erzincan, Erzurum ve Van'ı kapsayarak Hakkari'ye kadar olan geniş bir coğrafyayı işgal ettiğini vurguladı. Bu dönemi 'bölge için kara günler' olarak nitelendiren Aslan, savaşta kaybedilen on binlerce askerin yanı sıra, harekatın asıl büyük etkisinin bu işgal ve beraberindeki göç dalgasıyla görüldüğünü ifade etti. Yüz binlerce insanın kış şartlarında göç etmek zorunda kaldığını ve bu süreçte hayatını kaybettiğini, esarete düşenlerin ise Ermeni çetelerinin katliamlarına maruz kaldığını anlattı. 1917 sonu ile 1920 ortası arasında sadece Ermeni katliamları nedeniyle bölgede 500 binden fazla insanın hayatını kaybettiğini belirten Aslan, 1914'te yaklaşık 4 milyon olan Doğu vilayetleri nüfusunun 1918'de 600-700 bine düştüğünü, bu rakamların korkunçluğunu gözler önüne serdiğini söyledi.

ŞEHİTLER UNUTULDU MU?

Sarıkamış Harekatı'nın 111'inci yıl dönümü dolayısıyla düzenlenen panelde konuşan Prof. Dr. Aslan, Sarıkamış şehitlerinin Çanakkale şehitleri kadar anılmadığını dile getirdi. Yıllarca bu olayın adeta unutulduğunu belirten Aslan, "Sanki bu olay hiç yaşanmamış gibi davrandık. Ancak Sarıkamış şehitleri de en az Çanakkale şehitleri kadar anılmayı hak ediyorlardı. Onlar vatanları için hiç düşünmeden canlarını verdiler." dedi. 2000'li yılların başından itibaren Erzurum Kalkınma Vakfı ve Atatürk Üniversitesi'nin girişimleriyle Sarıkamış şehitlerinin tekrar gündeme getirildiğini ve her yıl anılmaya başlandığını ekledi.

ERZURUM'UN FEDAKARLIĞI

Harekatın hedefi Sarıkamış olsa da, savaşın tüm yükünü Erzurum'un çektiğini vurgulayan Aslan, bölge halkının 7'den 70'e her vatandaşıyla bu coğrafyadaki savaşların büyük yükünü omuzladığını ve her türlü fedakarlığı gösterdiğini belirtti. Birinci Dünya Savaşı'nda 4 yıl boyunca süren bu fedakarlığın ardından, halkın Milli Mücadele'de de 4 yıl daha savaştığını hatırlatan Aslan, "Yani bu halkın sabrına, fedakarlığına şaşırmamak mümkün değildir." ifadelerini kullandı.