Sel gören seralara karşın Antalya'da sebze ucuzladı

Antalya'da sel, dolu ve hortum nedeniyle çok sayıda sera zarar görürken sebze fiyatları son 1 haftada yüzde 10-20 geriledi. Yayla seralarında üretimin sürmesi ve sahil kesiminde yeni sezon hasadının başlaması, domates ve biber fiyatlarındaki düşüşte etkili oldu. Kaş, Demre, Kumluca ve Finike'de seralar su altında kaldı; Manavgat'ta dolu ve hortum, Aksu ve Serik'te kuvvetli yağış görüldü. Demre'nin Çevreli ve Üçağız mahallelerinde çok sayıda sera zarar gördü. Manavgat'ta 381 dekar tarım alanı doludan, 10 bin 540 metrekare sera alanı hortumdan etkilendi. Buna karşın Antalya Toptancı Hali'nde fiyat artışı beklenen sebzelerde gerileme yaşandı. Antalya'da sahil kesimindeki seralarda sonbahar, kış ve ilkbaharda; yüksek rakımlı yaylalarda ise yaz aylarında üretim yapılıyor. Hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerinde seyretmesiyle yaylalarda üretim devam ederken, sahil seralarında yaklaşık 15-20 gündür yeni sezon ürünleri toplanıyor. Muğla'nın Fethiye ve Ortaca ilçelerinde de üretimin sürmesi piyasadaki ürün miktarını artırdı.

Hal fiyatlarında domates ve biber geriledi

Antalya Büyükşehir Belediyesi Toptancı Hali'nin 4 Kasım tarihli günlük listesinde domatesin kilogram fiyatı çeşidine ve kalitesine göre 25-100 lira arasında yer aldı. Standart domates 25-55, salkım domates 50-100 liradan işlem gördü. Dolmalık biber 35-50, çarliston biber 80-150, kapya biber 45-95, sivri biber 30-60 lira aralığında fiyatlandı. Hal komisyoncularına göre son 1 haftada domateste kilogram başına yaklaşık 20 lira, biber çeşitlerinde 10-15 lira düşüş oldu. Antalya Toptancı Hal Yaş Sebze ve Meyve Komisyoncuları Derneği (ANTKOMDER) Başkanı Nevzat Akcan, sahil seralarında hasadın yaklaşık 15-20 gün önce başladığını, yayla üretimi azalınca domates fiyatlarının bir süre yükseldiğini söyledi. Akcan, artışın yeni pazar veya ihracattan değil, ürün azlığından kaynaklandığını belirterek, “Şimdi Antalya'da yeni sezon üretimi her geçen gün artıyor. Örtü altı seralarda ürün toplanmaya başladı. Bugün gördüğünüz domates 25 lira. Bu fiyat üretici için zarar demek” dedi. Akcan, tarımsal üretimde maliyetlerin yükseldiğini; işçilik, mazot ve enerjinin tohum, fide, ilaç ve gübrenin önüne geçtiğini ifade etti. Halde 25 liraya satılan domatesin İstanbul veya Ankara'ya ücretsiz gönderilmesi durumunda bile yaklaşık 20 lira nakliye ve diğer maliyet oluştuğunu, ürünün marketlerde 75 liraya satılabildiğini söyledi. Marketlerde satılamayan ürünlerin çöpe gittiğini ve kayıp maliyetinin tüketici fiyatlarına yansıdığını, pazar yerlerinde fiyatların marketler kadar yüksek olmadığını da ekledi.

Üretim artışı ve ihracat sorunları

Antalya Toptancı Hali komisyoncusu Selahattin Yılmaz, şiddetli yağışların ardından fiyatlarda artış beklediklerini ancak düşüş görüldüğünü anlattı. Geçen yıl bu dönemde domatesin 25-30 liraya satıldığını, ardından fiyatların aniden yükseldiğini belirten Yılmaz, yayla domatesinin bu yıl hava koşulları nedeniyle erken bitmediğini söyledi. “Şu anda hem yaylada hem sahilde domates var. Biber üretimi de başladı. Fethiye ve Ortaca'da da havaların iyi gitmesi nedeniyle üretim sürüyor” dedi. Yılmaz, geçen hafta 50-70 lira bandında olan domatesin 40-50 liraya indiğini, biber çeşitlerinde kilogram başına en az 10-15 lira, domateste yaklaşık 20 lira düşüş yaşandığını aktardı. Selin etkisinin hemen görülmeyebileceğini belirterek, Kumluca gibi biber üretiminin yoğun olduğu bölgelerde yağmur ve aşırı nemin henüz küçük ürünleri etkileyebileceğini, kayıpların 1 ay sonra ürün azlığı olarak ortaya çıkabileceğini söyledi. Yeni sezon üretimi arttıkça fiyatların daha da gerileyebileceğini, ancak üretim kaybının ilerleyen dönemde etkili olabileceğini kaydetti. İhracat sorunlarının da piyasayı etkilediğini belirten Yılmaz, Ukrayna'ya sevkiyatlarda sıkıntı yaşandığını söyledi. Geçen yıl Ukrayna'ya ürün gönderiminde Karadeniz üzerinden gemi taşımacılığı tercih edilirken savaş nedeniyle deniz nakliyesinde sorun çıktığını ve maliyetlerin yükseldiğini aktardı. Daha önce 4-5 bin dolar olan bazı sevkiyatlar için 10 bin doların üzerinde rakamların konuşulduğunu, bunun ihracatçıların Antalya'dan ürün almasını kısıtladığını ifade etti.