SGK’nın iki hatası engelli emekliyi mağdur ediyor! Maaşlar düşük bağlanıyor

Cumhuriyet gazetesi yazarı ve sosyal güvenlik uzmanı Nergis Şimşek, özel sektörden hafif düzey engelli statüsüyle emekliliğe hak kazanan bir okurunun sorusu üzerine Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) emekli aylığı hesaplama yöntemindeki aksaklıkları değerlendirdi.

1 Nisan 2008 sigorta başlangıçlı ve 6 bin 430 prim gününe sahip sigortalının durumu üzerinden konuyu inceleyen Şimşek, 2008 yılı Ekim ayı sonrası için belirlenen yüzde 30’luk aylık bağlama oranının (ABO) hatalı hesaplandığını vurguladı.

5510 sayılı Kanun’un geçici 2. maddesi kapsamında, engelli sigortalıların 2008 Ekim öncesindeki hizmet sürelerine ait ABO hesaplamasında 506 sayılı Kanun hükümleri uygulanıyor.

Kanun gereği bu oran yüzde 60’ın altında olamıyor.

Normal şartlarda bu oran için 8 bin 200 prim günü gerekirken, yasal düzenleme sayesinde sigortalının prim günü daha düşük olsa dahi 2008 öncesi ABO yüzde 60 olarak sisteme yansıtılıyor.

SGK’NIN İKİ TEMEL YANLIŞI

Şimşek, 2008 Ekim sonrası dönem için yapılan hesaplamalarda SGK’nin iki temel yanlış uygulama içinde olduğunu belirtti:

Net Oran Yerine Maktu Oran Kullanılması: SGK Sağlık Kurulu, raporlarda net yüzde belirtmeyip “hafif düzey” ibaresi kullandığında kurum bu oranı otomatik olarak yüzde 45 kabul ediyor.

Bu durum, gerçek kayıp oranı yüzde 45 ile yüzde 49 arasında olan vatandaşların aleyhine bir sonuç doğuruyor.

Gerçek Prim Gün Sayısının Yok Sayılması: SGK, maktu oran üzerinden türettiği itibari gün sayısını esas alarak aylık bağlama oranı tespiti yapıyor.

Oysa mevzuat, hesaplanan oran yüzde 40 sınırını aşmadığı sürece sigortalının fiili prim gününün dikkate alınmasına imkan tanıyor.

ÖRNEK OLAYDA EKSİK MAAŞ

Örnek olayda 6 bin 430 prim günü bulunan sigortalının 2008 sonrası aylık bağlama oranının 35,72 olması gerekirken, SGK’nin hatalı kabulleri nedeniyle bu oranın yüzde 30’da kaldığı ve eksik aylık bağlandığı ifade edildi.

Şimşek, kurumun bu yanlış uygulamaları bir an önce düzeltmesi gerektiğini vurguladı.