Gündem

Sıfır atıkla 2050'ye kadar 149 milyar ton sera gazı önlenebilir

Sıfır atık uygulamalarıyla 2050'ye kadar 149 milyar ton sera gazı emisyonu önlenebileceği hesaplandı. Raporda, dünya genelinde atık miktarının artacağı ve gıda israfının ciddi boyutlarda olduğu vurgulandı.
DHA
DHA
1 dk Sesli Dinle 0
Sıfır atıkla 2050'ye kadar 149 milyar ton sera gazı önlenebilir

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında yayımlanan 'Sıfır Atıklı Geleceğimiz' raporuna göre, sıfır atık uygulamalarının yaygınlaşmasıyla 2050 yılına kadar 149 milyar ton sera gazı emisyonunun engellenebileceği hesaplandı. Raporda ayrıca, dünya genelinde yıllık atık miktarının 2050'de 4,1 milyar tona ulaşabileceği uyarısı yapıldı.

Sıfır atıkla 2050\

149 Milyar Tonluk Emisyon Azaltma Potansiyeli

Rapora göre, 2025-2050 döneminde sıfır atık uygulamalarının tüm ekonomiye yayılmasıyla toplam 149 milyar ton karbondioksit eşdeğeri sera gazı emisyonu önlenebilir. Bu miktarın 37 milyar tonu belediye atıklarının yönetimi, gıda israfının önlenmesi, yeniden kullanım ve onarım uygulamalarından; 112 milyar tonu ise binaların, altyapının, araçların ve dayanıklı ürünlerin daha verimli kullanılmasından kaynaklanacak. 2050 yılında yıllık emisyon azaltım potansiyelinin 9,6 milyar tona ulaşacağı, bunun 2024'teki küresel ulaşım sektörünün emisyonunu aşacağı belirtildi.

Atık Miktarı Artacak, Gıda İsrafı Ciddi Boyutta

Dünyada 2025'te yaklaşık 2,8 milyar ton belediye atığı oluştuğu, bu rakamın 2050'de 4,1 milyar tona yükselebileceği öngörülüyor. Küresel belediye atıklarının yüzde 31'inin kontrolsüzce doğaya karıştığına ve yaklaşık 2,7 milyar insanın düzenli atık toplama hizmetinden yararlanamadığına dikkat çekildi. Atıkların azaltılması ve yeniden kullanılmasıyla belediye atıklarından kaynaklanan yıllık net emisyonların 2050'de yüzde 44 azaltılabileceği ifade edildi. Raporda, belediye atıklarının yaklaşık yarısını gıda ve bahçe atıklarının oluşturduğu, ancak organik atıkların sadece yüzde 14'ünün değerlendirildiği vurgulandı. 2022'de yaklaşık 1,05 milyar ton gıdanın israf edildiği ve bunun küresel sera gazı emisyonlarının yüzde 8-10'undan sorumlu olduğu belirtildi.

İnşaatta Verimlilik ve Ekonomik Kayıplar

Malzeme üretiminden kaynaklanan sera gazı emisyonlarının yüzde 42'sinin inşaat sektörüyle, yüzde 35'inin ise dayanıklı ürünlerle bağlantılı olduğu raporda yer aldı. Mevcut yapıların yenilenmesinin önemine değinilen raporda, kaynakların verimli kullanılmasıyla 2050'ye kadar konutlarda 20-52 milyar ton, binek araçlarda 13-26 milyar ton karbondioksit eşdeğeri emisyonun önlenebileceği hesaplandı. Doğrusal ekonomik sistem nedeniyle her yıl yaklaşık 25,4 trilyon avroluk ekonomik değerin kaybedildiği belirtildi. Bunun 10 trilyon avrosunu atılan ürün ve malzemeler, 8,7 trilyon avrosunu enerji kayıpları, 5,2 trilyon avrosunu ise erken yıpranan bina, altyapı ve makineler oluşturuyor. Gıda kaybı ve israfından kaynaklanan yıllık ekonomik kayıp ise yaklaşık 650 milyar avro.

2035 Hedefleri ve 'Bütün Süreçler Dönüşmeli'

Türkiye'nin COP31 Başkanlığı kapsamında 2035 yılı için iki ana küresel hedef belirlendi: belediye katı atık üretimindeki artışın en az yüzde 50 azaltılması ve küresel döngüsel malzeme kullanım oranının yüzde 6,9'dan en az yüzde 15'e yükseltilmesi. Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, raporun önsözünde, iklim değişikliğiyle mücadelenin enerji dönüşümüyle sınırlı kalamayacağını belirterek, “Malzemelerin çıkarılmasından ürünlerin tasarımına, gıda üretiminden tüketim alışkanlıklarına kadar bütün süreçlerin dönüşmesi gerekiyor” dedi. Ağırbaş, sıfır atığın yeniden kullanım, onarım, paylaşım ve kaynakların sorumlu biçimde değerlendirilmesini önceliklendirmesi gerektiğini vurguladı. COP31'in kalıcı mirasının sıfır atığın iklim eylemi, ekonomik dönüşüm ve sürdürülebilir kalkınmanın itici gücüne dönüştürülmesiyle şekilleneceğini ifade etti.

Bu Yazıyı Paylaş