Türk Devletleri Savunma Koleji kurulması gündemde

Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Devlet Başkanları Konseyi 13. Zirvesi'nin sonuç bildirisinde, Türkiye ev sahipliğinde bir TDT Savunma Sanayii Koleji kurulması imkanının araştırılması teşvik edildi.

Ankara Bildirisi'nde Savunma Sanayi Vurgusu

Beştepe Millet Sergi Salonu'nda düzenlenen zirvede kabul edilen 163 maddelik Ankara Bildirisi'nde, liderler, savunma sanayii alanında nitelikli personel yetiştirmek, teorik ve pratik uzmanlığı geliştirmek ve teknolojik gelişmelere ayak uydurmak amacıyla Türkiye'de bir kolejin kurulması için imkanların araştırılması konusunda mutabık kaldı. Bildiride, Azerbaycan'ın başarılı dönem başkanlığı takdir edilirken, üye devletler arasındaki siyasi diyalog, dayanışma ve işbirliğinin derinleştirilmesine vurgu yapıldı. BM Şartı ve uluslararası hukuka saygı ilkesi doğrultusunda güçlenme kararlılığı teyit edildi.

Gözlemci Ülkeler ve Kurumsal Yapı

Macaristan, Türkmenistan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin Gözlemci sıfatıyla TDT çalışmalarına katkılarının takdir edildiği bildiride, Türk Devletleri Arasında Stratejik Ortaklık, Ebedi Dostluk ve Kardeşlik Antlaşması taslağına yönelik ilerleme memnuniyetle karşılandı. TDT'ye Daimi Temsilcilerin atanması ve Daimi Temsilciliklerin kurulması sürecinin devam edeceği belirtildi.

Uluslararası İlişkiler ve İşbirliği

Kırgızistan'ın 2027-2028 dönemi BM Güvenlik Konseyi geçici üyeliği tebrik edildi. Özbekistan'ın 2027–2029 dönemi Bağlantısızlar Hareketi Dönem Başkanlığı ve 2027'de Taşkent'te düzenlenecek 20. Zirve'ye ev sahipliği yapmasına destek ifade edildi. Aksakallılar Konseyi'nin düzenli toplantılarının desteklendiği ve Ortak Türk Alfabesi, Ortak Türk Tarihi gibi konulardaki çalışmalardan dolayı takdir edildiği belirtildi.

Kıbrıs ve Gazze Konuları

Bildiride, Kıbrıs meselesinin Ada'daki gerçekler temelinde çözüme ulaştırılması ihtiyacı vurgulanırken, Kıbrıs Türk halkının eşit haklarını güvence altına alma çabalarına destek verildiği ifade edildi. Gazze'deki insani durumun ele alınması, güvenlik ve istikrarın sağlanması amacıyla BM Güvenlik Konseyi kararlarının tam olarak uygulanması gerektiği vurgulandı.

Afganistan ve Güvenlik İşbirliği

Barışçıl, istikrarlı ve refah içindeki bir Afganistan'ın bölgesel güvenlik ve refah için taşıdığı önemin altı çizildi. TDT Afganistan Çalışma Grubu aracılığıyla ülkedeki barış, istikrar ve sürdürülebilir kalkınmaya katkı sağlama kararlılığı yeniden teyit edildi. Terörizm, aşırıcılık, uyuşturucu kaçakçılığı ve siber suçlar gibi sınır aşan organize suçlarla mücadelede işbirliğinin sürdürülmesi çağrısında bulunuldu.

Ticaret ve Ulaşım

Ticaretin kolaylaştırılması, gümrük prosedürlerinin optimize edilmesi ve sınır geçişlerinin hızlandırılması amacıyla TDT Ticaretin Kolaylaştırılması Komitesi'nin geliştirilmesi ve güçlendirilmesinin önemi vurgulandı. Hazar Geçişli Uluslararası Doğu-Batı Orta Koridoru'nun geliştirilmesi, Bakü-Tiflis-Kars demiryolu ve Zengezur Koridoru gibi projelerin desteklenmesi ve entegrasyonunun sağlanması taahhütleri yeniden teyit edildi.

Uzay ve Dijitalleşme

TDT bayrağı altında geliştirilen "TDT-SAT" Küp Uydusu'nun üretim aşamasının başarıyla tamamlanması memnuniyetle karşılandı. Üye devletlerin "Türk Dünyası Uzay Günleri" düzenlemeye teşvik edildiği bildirildi. "Dijital Türk Dünyası" Konsepti'nin taslağına nihai halinin verilmesi teşvik edildi.

Çevre ve Kültür

Türkiye'nin COP31'e ev sahipliği yapması ve başkanlık etmesi vesilesiyle tebrik edildi. TDT Çevre ve İklimden Sorumlu Bakanlar Yüksek Düzeyli Yuvarlak Masa Toplantısı düzenlenmesi girişimi memnuniyetle karşılandı. Müzellere erişimi kolaylaştırmak ve kültürel değişimi canlandırmak amacıyla "Ortak Müze Kart" projesi çalışma grubu faaliyetleri not edildi.

Aile, Kadın ve Yükseköğretim

Aile ve kadın konularında işbirliğinin artırılması amacıyla Yüksek Onur Konseyi'nin kurulmasına yönelik görüşmeler teşvik edildi. Türk tarafının TDT Aile ve Kadın Konseyi kurulmasına yönelik girişimi not edildi. Üye devletlerin Yükseköğretimden Sorumlu Bakanları ve ilgili makamları, Daimi TÜRKÜNİB Sekretaryası ve Orhun Değişim Programı Fonu'nun kurulması yönündeki istişareleri sürdürmeye teşvik edildi.

Futbol ve Dil

Üye devletler vatandaşı olan futbolcuların "yabancı olmayan futbolcu" statüsünde muamele edilmesi ve "Türk Kupası" turnuvası düzenlenmesi yönündeki istişareler memnuniyetle karşılandı. Ortak Türk Alfabesi'nin yaygınlaştırılması ve kullanımı konusundaki çabalar takdirle karşılandı.

Gelecek Zirve ve Teşekkür

2027 yılında TDT 14. Zirvesi'nin Özbekistan'da düzenlenmesine karar verildi. Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a zirveyi başarıyla sonuçlandırdığı için teşekkür edildi ve Türkiye'nin Dönem Başkanlığı memnuniyetle karşılandı. 2027 yılının "Doğa Koruma Yılı" ilan edilmesi önerisi memnuniyetle karşılandı.