Türk Dünyası Tarihine Işık Tutan Keşif: 3 Bin Yıllık Antik Şehir Bulundu

Özbekistan’ın güneyindeki Surhondaryo Bölgesi’nde yer alan Bandıhan II arkeolojik alanında, Özbek ve Çinli bilim insanlarının ortak kazıları sonucu yaklaşık 3 bin yıllık bir antik şehir keşfedildi. M.Ö. 10. yüzyılda kurulduğu belirlenen yerleşimin, M.Ö. 8. yüzyıla kadar aktif olduğu tespit edilirken, bulgular Orta Asya’da erken şehirleşme tarihine dair önemli veriler sundu.

Erken Demir Çağı’na Ait Büyük Yerleşim

Uzmanların yaptığı analizlere göre Bandıhan II’de ortaya çıkarılan yerleşim, Erken Demir Çağı’na tarihleniyor. Şehrin planlı bir şekilde inşa edildiği, savunma sistemleri ve iç yerleşim düzeniyle dönemin gelişmiş şehir yapılarından biri olduğu değerlendiriliyor. Bu durum, bölgedeki yerleşik hayatın sanılandan daha erken ve organize olduğunu ortaya koyuyor.

M.Ö. 10. Yüzyıldan 8. Yüzyıla Uzanan Yaşam

Arkeolojik bulgular, kentin yaklaşık iki yüzyıl boyunca aktif olarak kullanıldığını gösteriyor. Yapılan karbon testleri ve stratigrafik incelemeler sonucunda, yerleşimin M.Ö. 1000’li yıllarda kurulduğu ve M.Ö. 700’lü yıllara kadar varlığını sürdürdüğü belirlendi.

Şehir Planı ve Günlük Yaşam İzleri Ortaya Çıktı

Kazı çalışmalarında elde edilen bulgular arasında:

• Şehri çevreleyen savunma duvarları

• Yaşam alanları ve odalar

• Depolama yapıları

• Sütunlu mimari kalıntılar

• Seramik parçaları ve bronz aletler

yer alıyor. Bu kalıntılar, bölgede yaşayan toplumun hem ekonomik hem de sosyal yapısına ışık tutuyor.

1969’da Tespit Edildi, 2023’te Yeniden Kazılmaya Başlandı

Bandıhan II alanı ilk olarak 1969 yılında keşfedildi, ancak detaylı arkeolojik kazılar uzun yıllar boyunca sınırlı kaldı. Bölge, Özbekistan ile Çin arasında yürütülen bilimsel iş birliği kapsamında 2023 yılında yeniden kapsamlı kazı programına alındı. Yeni teknolojilerle yapılan çalışmalar, alanın gerçek büyüklüğünü ve önemini ortaya çıkardı.

Türk Dünyası ve Arkeoloji İçin Kritik Öneme Sahip

Uzmanlara göre bu keşif:

• Orta Asya’da şehirleşme tarihini yeniden değerlendirme gerekliliğini ortaya koyuyor

• Bölgenin erken dönem kültürel ve siyasi yapısına dair yeni ipuçları sunuyor

• Türk dünyası tarihi açısından, yerleşik yaşamın kökenlerine dair önemli bir referans oluşturuyor

Bilim Dünyasında Büyük Heyecan Yarattı

Bandıhan II’deki bulgular, sadece bölgesel değil küresel ölçekte de arkeoloji çevrelerinde dikkat çekti. Araştırmacılar, kazıların ilerleyen aşamalarında daha fazla yapının ve bulgunun ortaya çıkarılmasını bekliyor.