Yeni Yol'dan gençlik bütçesi ve istihdam eleştirisi

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda Gençlik ve Spor Bakanlığı'nın 2027 yılı bütçesi, 2025 yılı kesin hesabı ve Sayıştay raporu görüşüldü. AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş'un başkanlık ettiği toplantıda, Bakan Osman Aşkın Bak'ın sunumunun ardından partiler adına konuşmalar yapıldı. Yeni Yol Partisi Samsun Milletvekili Mehmet Karaman, gençlerin eğitim ve istihdam dışında kalması ile yurt dışına göçüne dikkat çekti. Hatay Milletvekili Necmettin Çalışkan ise gençlerin istihdamı, barınması ve bağımlılıkla mücadele konularını gündeme taşıdı.

Karaman: Yaklaşık 3 milyon genç eğitimde ya da işte değil

Karaman, Bakanlığa 2027 için yaklaşık 400 milyar lira ayrıldığını, bunun 2026 yılı bütçe başlangıç ödeneğine göre nominal yüzde 33 artış olduğunu söyledi. Ödeneğin yüzde 80'ine, yani 319,8 milyar lirasına yükseköğretim programlarının ayrıldığını belirten Karaman, burs ve yurt hizmetlerini önemsediklerini ancak bütçenin gençlerin hayatında neyi değiştirdiğinin de değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti. TÜİK'in 2025 gençlik verilerine göre 15-24 yaş grubunda ne eğitimde ne istihdamda olanların oranının yüzde 23,3 olduğunu aktaran Karaman, bunun yaklaşık 3 milyon gencin eğitim veya çalışma hayatında yer almadığı anlamına geldiğini ifade etti. Geniş tanımlı genç işsizliğinin 2026'da yüzde 38,3'e çıktığını söyleyen Karaman, Ankara Sanayi Odası üyelerinin yüzde 48'inin en büyük sorunlarının nitelikli eleman bulamamak olduğunu bildirdiğini belirtti. Eğitim ile istihdam arasındaki bağın güçlendirilmesi gerektiğini dile getirdi. Üniversite mezunlarının yurt dışına göç oranının yüzde 1,6'dan yüzde 2,2'ye yükseldiğini söyleyen Karaman, gençlere yalnızca diploma verilmesinin yeterli olmadığını belirtti. Karaman, “Onlara kendi topraklarında, adil bir ücretle, alın terinin karşılığını alarak yaşayabilecekleri bir üretim ekonomisi sunmak zorundayız. Çocuklarımızı doğduğu topraklarda doyuramazsak onlardan güçlü bir gelecek bekleyemeyiz” dedi. Gençlerin ahlaki değerlerini önceleyen derneklerin doğrudan teşvik edilmesini ve manevi değerler doğrultusunda yetişebilecekleri güvenli alanların desteklenmesini de istedi.

Çalışkan: Gençler umudu yurt dışında arıyor

Çalışkan, Bakanlığın isminin “Spor Bakanlığı” olması gerektiğini savundu. Bak'ın sunumunda spor çalışmalarının öne çıktığını, gençlik faaliyetlerinin ise gençlik merkezlerinin sayısına ilişkin bilgilerin ötesine geçmediğini söyledi. Bir milyondan fazla öğrencinin yurtlarda barındırılmasını olumlu bulduğunu ancak bunun tek başına yeterli olmadığını belirten Çalışkan, Bakanlığın gençlere yönelik kalıcı hizmetlere odaklanmasını istedi. Gençlerin yaşadığı sorunlara değinen Çalışkan, “Döneminizde 'ev genci' diye bir tabir çıktı. Hayattan umudunu kesmiş, evlenmeye çalışmayan, dünyaya küsmüş bir nesille karşı karşıyayız” dedi. Bilişim ve iletişim alanlarında uzman gençlerin yurt dışına gittiğini belirten Çalışkan, vakıf ve derneklere yapılan yardımların hangi kuruluşlara verildiğinin açıklanmasını istedi. Burs ve barınmanın yanı sıra mezuniyet sonrası istihdamın da çözülmesi gerektiğini söyleyerek üniversitelerin işsizliği beş yıl erteleyen bir araca dönüştüğünü savundu. Çalışkan, 12 yıllık zorunlu eğitimin gençlerin meslek edinmesini zorlaştırdığını öne sürerek, üniversiteyi bitiren bir gencin 25 yaşında olduğunu ve evlilik yaşının ilerlediğini söyledi. Birleşmiş Milletler anketinde Türkiye nüfusunun 2100 yılında 25 ile 38 milyon arasında olacağının öngörüldüğünü aktardı. Geçen yıl uyuşturucu nedeniyle 379 bin kişinin tutuklandığını belirten Çalışkan, sosyal medya ve kontrolsüz internet kullanımının yanı sıra zararlı alışkanlıklara karşı önlem alınmasını istedi. Üniversite mezunlarına istihdam güvencesi sağlayacak projeler geliştirilmesi gerektiğini ifade eden Çalışkan, mezuniyet günü işe girme ve belirli alanlarda teşvik sağlama güvencesi verilmesini önerdi. Üniversite mezuniyet gününün gençler için en mutsuz günlerden biri haline gelebildiğini söyledi.