Zelenskiy: ABD, NATO karşılığı Donbas'tan çekilmeyi sordu

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ABD’li müzakerecilerin ilk kez NATO üyeliği karşılığında Ukrayna’nın Donbas’tan çekilmesini gündeme getirdiğini söyledi. Zelenskiy, “Amerikalılar şu soruyu yöneltti: ‘Ukrayna NATO'ya girerse Donbas'tan çekilir mi?’ Bu ilk kez gündeme getirildi” dedi. Zelenskiy, Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkenti Abu Dabi’de 10-11 Kasım’da ABD ara buluculuğunda yapılan üçlü barış görüşmelerinin ikinci turunun ardından yürütülen temasları değerlendirdi. ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner, perşembe günü Moskova’da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüştü. Zelenskiy, bu istişarelerin ardından Avrupa Birliği zirvesi marjında İrlanda’nın başkenti Dublin’de kendisiyle yapılan görüşmede Donbas konusunun sorulduğunu aktardı.

Karar için güvenlik paketi şartı

Ukrayna’nın egemen topraklarından çekilmeyeceğini ve bunları teslim etmeyeceğini belirten Zelenskiy, işgal altındaki bölgelerin Rusya’ya ait olduğunun hukuken tanınmasını reddetti. Ancak ABD ve diğer NATO müttefikleri; NATO ile AB’den somut güvenlik garantileri, asker sayısı, silah ve mali destek açısından kısıtlanmamış güçlü bir Ukrayna ordusu ve kaynakları belirlenmiş savaş sonrası yeniden inşa ile “refah planı” finansmanını içeren bir paketi onaylarsa konuyu referanduma götürebileceğini söyledi. Zelenskiy, kararı kendi başına verme yetkisi olmadığını ve henüz somut ayrıntıların bulunmadığını belirterek, paketin diğer NATO ortaklarıyla birlikte ABD tarafından teyit edilmesi halinde halkın görüşünü soracağını ifade etti. Teklif gelirse işgal altındaki toprakları Rusya’ya ait saymadan toplumla açık diyalog kuracağını kaydetti.

NATO güvenceleri ve Putin uyarısı

Zelenskiy, Avrupa’daki gerçek güvenliğin AB ve NATO’dan geçtiğini savundu; Kremlin’in kıtanın güvenlik düzenini değiştirme girişimlerinin daha fazla savaşa ve gerilime yol açabileceği uyarısında bulundu. Tam NATO üyeliğinin Rusya’nın yeniden saldırma ihtimalini azaltacağını belirten Zelenskiy, Kuzey Atlantik Antlaşması’nın 5’inci maddesine dayalı güvenlik garantilerini herhangi bir çözümün asgari şartı olarak niteledi. Bazı ortakların, ABD’nin İsrail’e yönelik taahhütlerini ve Orta Doğu’daki Arap ülkeleriyle yaptığı savunma anlaşmalarını örnek alan ikili düzenlemeler önerdiğini aktardı. Bu öneriler arasında Amerikan üsleri, deniz ve hava konuşlandırmaları ile Patriot bataryaları gibi hava savunma sistemleri bulunuyor. NATO’nun ortak savunma maddesinin tarihte yalnızca 11 Eylül 2001 terör saldırılarının ardından bir kez işletildiğini de hatırlattı. Danimarka ve diğer İskandinav ülkelerinin Ukrayna’nın üyeliğini aktif biçimde desteklediğini söyleyen Zelenskiy, savaş deneyimine sahip Ukrayna ordusunun ittifakı güçlendireceğini savundu. Daha önce ABD’li yetkililerin üyeliği müzakere masasından çıkardığını söylediği NATO seçeneğinin son öneriyle yeniden gündeme geldiğini belirtti. ABD’li müzakerecilere Putin’e güvenilemeyeceğini söylediğini aktaran Zelenskiy, Rus liderin ara buluculuk çabalarını müzakereleri zorlaştırmak ve savaşı uzatmak için kullandığını öne sürdü. “Putin devlet sınırları hakkında bir şey söylediğinde, bu kesinlikle Rusya'nın topraklarını küçültmek anlamına gelmiyor, değil mi? Dolayısıyla Kremlin'e güven yok. Putin'in sinyallerini siz de duydunuz ve bu son derece zor bir görüşme” dedi.