Çocuk terörü: Suçlu nerede aranmalı?
Suçlamak kolay, çare bulmak zordur. Bu defa da öyle oldu. Önce Şanlıurfa'da, sonra Kahramanmaraş'ta iki ayrı elim olay yaşadık. Sadece Kahramanmaraş'ta saldırgan çocuk hariç 10 kişi hayatını kaybetti. Hepsine rahmet, ailelerine sabır diliyorum.
Bu tip olayların hep Batı'ya mahsus olduğunu düşünürdük. Gazete ve televizyonlar zaman zaman özellikle ABD'deki okul saldırılarının haberlerini verir, bizde olmadığını, olmayacağını düşünerek içten içe ülkemiz adına sevinir, hatta gurur duyardık. Oysa dünya artık küçük bir köye dönüştü, sosyal etkileşim hem hızlandı hem de yaygınlaştı. Bu tip olayların bir gün kapımızı çalacağını düşünerek gereken tedbirleri almamız gerekirdi. Almadık, almadığımız için de başkalarının yaşadığını biz de yaşadık.
Şimdi herkes kendi zaviyesinden sorumlu arıyor. Sorumlu aramakla çare aramanın aynı şey olmadığını ne yazık ki kimse görmek istemiyor.
Okullarda niçin polis yok, niçin gerekli güvenlik tedbirleri alınmadı diye yakınanlar var. Bu yakınmalar, meselenin güvenlik tedbirleri ile çözüleceğini de ima etmiş oluyor. Gerçekten çözüm bu mudur? Türkiye'de yaklaşık 32 bin Orta Öğretim kurumu var,hiçbir devlet her okulun önüne bir güvenlik ekibi dikemez. Üstelik böyle bir tedbir tek başına olayları engellemeye yetmez. Güvenliğin olduğu yerlerde de benzer olaylar oluyor. Bir hedefe kilitlenen birini durdurmak çok zordur. Ölmeye veya öldürmeye kararlı olan bir çocuk bunu okulda değil de başka bir yerde de yapabilir. Asıl odaklanması gereken, bu çocukların niçin böyle bir eyleme yöneldikleri, nasıl bir etkileşim altında olduklarının tespitidir..Zira bir meseleyi anlamadan onu çözmek, engellemek veya tedbirini almak mümkün değildir. Kapı açıkken sadece pencereyi kapatmak hırsızı durdurmaya yetmez.
Öncelikle bu ve benzer olayların tek sebepli olmayacağını bilmek zorundayız.
Güvenlik, evet tedbirlerden biridir ama en az engelleyici olanıdır.
Belki daha önemli olanları ailelerle çocuklar arasındaki ilişki, eğitim sisteminin açıkları, sosyal etkileşim kanalları ve kötü siyasi örnekliktir.
Önce son yıllarda öğrenci davranışlarında meydana gelen değişimin iyi analiz dilmesi gerekir. Hocaları ile dalga geçen, alaya alan, aşağılayan, ders dinlemeyen öğrenci tiplerinin yaygınlaşması bazı okullarda öğretimi yapılamaz hale getirmişti. Nitekim yaşlı bir öğretmene yapılan terbiyesizlik medyada uzun süre haber oldu, ama o öğretmen öğrencilerinden şikayetçi olmadı. Terbiyesizliği bir cesaret gösterisi sanan bu çocuklar, bir taraftan kendilerine zarar verirken öte taraftan diğer öğrencilere zarar verdiler.
İkincisi ailelerin çocuklarının eylemlerine bakışlarıdır. Şunu bir defa kabul etmek gerekir: Bazı aileler çocuklarının işledikleri suçları bir yiğitlik belirtisi olarak görüp onu takbih etmek yerine onu takdir ediyor.İşlenen suçları -suç olarak değil- bir meziyet olarak görüyor. Çocuğu frenlemek için kılını bile kıpırdatmıyor. Bir hukukçu olarak çocuklarının işlediği suçlarla gurur duyan onlarca anne- baba tanıdım. Ama ebeveynlerin sorumlulukları sadece bu kadar değil, bazıları çocuklarını dokunulmaz, laf söylenmez birer kutsal varlık gibi görüyor. Öğretmenlerine çocuk terbiyesi ile ilgili hiç bir insiyatif tanımıyor. Hocalar dersleri sabote eden çocuklara tek laf edemiyor, edince ya okulda yahut okul dışında baskına uğruyor. Bir bayan hocadan dinlemiştim; "çocuklara artık terbiyeli ol, dersi dinle, yoksa dışarı atarım bile diyemiyoruz. Dedik mi, biraz sonra ya annesi ya babası telefonla veya bizzat gelerek tacizde bulunuyor, tehdit ediyor. Bizi koruyacak hiçbir mekanizma yok." Bir gün bir din ve ahlak hocası geldi, bir öğrencinin ailesi şikayet etmiş, savcı da basit yaralamadan dava açmış. Olay şu, hoca ders verirken öğrencilerden biri arkasından muziplik olsun diye kafasına tebeşir fırlatıyor. Hoca da öğrenciye, dışarı çıkmasını söylüyor, çocuk bacak bacak üstüne atıp çıkmıyor, hoca da ders yapabilmek için son çare olarak kolundan tutup kendisi dışarı çıkarıyor. Çocuk olayı abartarak ailesine anlatıyor, kolumu sıktı, iz bıraktı diyor. Şikayetçi oluyorlar, savcılık da tedip sınırlarını aştı diye dava açıyor. O hoca ceza aldı, ceza 2 yılın altında olduğu için hükmün açıklanması geri bırakıldı. Bu durumda hangi öğretmen öğrencisine gözünün üstünde kaşın var diyebilir? Oysa hocaların terbiye ve disiplin hakları vardır. Sınırları iyi çizilmediği için elleri kolları bağlanmıştır. Bu tip olaylarda sanılanın aksine en büyük sorumlu ailelerdir. Aileler dağıldıkça, çocuklarla ebeveynler arasındaki iletişim ve ilişki gevşedikçe çocuk o boşluğu başkalarıyla ve başka ilişkiler geliştirerek dolduruyor. İbni Haldun, anne ve babanın çocuk üzerindeki etkisini şöyle anlatıyor: “Her çocuk anne-babayı taklit edecek şekilde yaratılmıştır. Öyleyse eğitilmesi gereken kişi taklit eden değil, taklit edilendir.” Yani çocuk eğitimi denildiği zaman önce anne ve babanın eğitiminin dikkate alınması gerekir.
Üçüncü bir sebep medyanın(diziler,haberlerin veriliş tarzları,bazı şarkı sözleri vs) suça teşvikteki rolüdür.En çok izlenen dizi ve filmlerin mafya dizileri olduğu bir ülkede mafya taslağı çocukların çıkması olağandır. Bu dizilerde hukuksuzluğu, kötülüğü,ahlaksızlığı eleştiren, seyircileri hukuk ve ahlaka bağlılığa davet eden bir tema görmek mümkün müdür? Bir defa her mafya kabadayısı lüks içinde yaşamakta, en güzel kadınlarla beraber olmakta, en pahalı mekanlara takılmakta, en önemlisi gittiği yerde olağanüstü saygı görmektedir.Üstelik günün sonunda hiç biri ceza görmemekte, hepsi kahraman olmaktadır. 13-17 yaşlar arası çocukların şahsiyet olmaya yürüme yaşlarıdır. Bu örnekleri önlerine dikerseniz gideceği yol bellidir.
Dördüncüsü siyaset kurumu ve bazı siyasetçilerin bu olaylar, diziler, karşısındaki tavrıdır. Bir ülkede hapisten çıkan kabadayılar bazı parti liderleri tarafından kapıda karşılanıyor veya ziyaret ediliyorsa bunu gören bir çocuk acaba ne düşünecektir? Dahası konuşma metinlerine bile-mafyacı unsurların-taleplerinin sokulması, yargının o metne göre yönlendirilmeye çalışılmasıdır. Ya, her tarafından kan damlayan, elli bin kişinin katili bir teröriste gösterilen ilgi ve yüceltmenin bu çocukların zihninde açacağı yara? Bunu düşünen bir siyasi akıl var mı acaba? Normal bir vatandaş partisinin lideri ile görüşmek için günlerce beklemek zorunda kalırken bir kabadayı veya mafya unsurunun -ön iliklenerek- karşılanmasının çocuklar üzerinde bırakacağı etkiyi düşünün.Bunların hiç mi etkisi yok? Kötüyü rol model gösteren bir siyaset toplumu kötülüğe teşvik etmiş olur.
Beşincisi üniversitelerin,Akademik çevrelerin bu olaylar karşısındaki sessizliğidir. Son yıllarda yüzlerce çocuk suça sürüklendi, onlarca çocuk çetesi ortaya çıktı. Sosyal bilimcilerin bu olaylar üzerine şimdiye kadar yüzlerce çalışma yapması, bilimsel raporlar hazırlaması gerekirdi. Tutuklanan her zanlı birkaç gün içinde psikologa çıkarılıyor. Ona sorular soruluyor, bu seanslara araştırmacılar da katılarak yol gösterici raporlar hazırlayabilirlerdi.Çocukları suça neyin teşvik ettiği, sosyal çevreleri, medya ve arkadaş etkisi, ailelerin tavrı, ceza politikası gibi konular tek tek masaya yatırılıp bir çözüm stratejisi oluşturulabilirdi. Ne azık ki bu yönde yeterli ve etkili çalışmalar ya yapılmadı, yahut yapıldıysa da dikkate alınmadı.
Altıncısı, çocukların amaçsız, gayesiz, davasız ve ülküsüz yetiştirilmesidir. Suça karışanların birçoğunun insani bir ideali veya onları sınırlayacak bir ölçüleri yok. Bir düşünce şablonuna göre değil, içlerinden geldiği gibi hareket ediyorlar. Onları fikirler, inançlar, ilkeler değil, duygular ve çevre yönetiyor. İdeolojik kavgalardan kaçalım derken, daha tehlikeli bir çukura düşüldü. Bunun sorumlusu aileler ve eğitimi ülküsüzlük üzerine kuranlardır. Mevcut yönetim tarzı, çocukları sadece gayesizleştirmiyor, aynı zamanda bizden/ondan ayrımcılığı ile gelecek hayalleri kurmasına da izin vermiyor. Personel alımlarında mülakatın gayesi bu değil mi?
Yedincisi çocukların işledikleri suçlarla ilgili mevcut ceza ve infaz politikasıdır.Büyüklere göre suça sürüklenen çocukların aldığı hem ceza çok düşük hem de infaz sistemi daha suça teşvik edicidir. Suça sürüklenen çocuklar hem aldıkları cezanın yarısını yatmakta hem de daha erken açık cezaevlerine geçmektedirler. Bu da cezasızlık algısına neden ve çocukların kolayca kandırılmasına neden olmaktadır. Bazı ülkeler özellikle terör suçlarında çocuklar için ceza indirimini kaldırmışlardır.Bu konuda yeniden düzenlemeler yapılabilir, yapılmalıdır da.
Son olarak ülkeyi yönetenlerin sorumluluğudur. Bugün artık okullar sadece öğretim yapmakta eğitim vermemektedir. Terbiye, edep, milli ahlak okullardan tart edilmiştir. Sadece İmam Hatip açmakla bu işin çözüleceği sanılmıştır. Bu okullar da ahlaklı nesiller için değil, daha çok taraftar yetiştirme amaçlıdır. Kaldı ki, dini bilgiye sahip olmakla ahlaklı olmak aynı şey değildir. Gazali, "toplumlar liderlerin dini üzerinedir,"der. Ülkeyi yönetenler son çeyrek asırda hiç bir konuda çocuk ve gençlere iyi örnek olmamışlardır.Yalan, talan, yolsuzluk, rüşvet, hukuksuzluk,kin siyaseti toplumun tümünün üzerinde çok büyük hasarlar bırakmıştır. Bu sonuç elbirliği ile hazırlanan bir sonuçtur. Çaresi de, yukarıda saydığım konularda el birliği ile alınacak tedbirlerle çözülecektir.En büyük sorumluluk yönetenler, siyaset kurumu ve ailelere aittir.
Yazarın Diğer Yazıları
Yorumlar
- alp hakan
Ceza ile suç engellenmez. Suçu engellemek için sebeplerini ortadan kaldırmanız gerekir. Bu sebepler nedir? Sosyolojik, ekonomik ve eğitimsel sebeplerdir. Bu sebepleri ortadan kaldırmadıktan sonra suçu engelleyemezsiniz. Bunu yapacak olanda siyasi iradedir. Evet ailelerde de suç var. Ama medyada, sosyal medyada ve yaşadığı ortamda gördüklerin den etkilenen çocukların istek ve taleplerini bu ekonomi ile karşılayamayan ailelere ne söyleyebiliriz?
- Mehmet DOĞAN
Tespitleriniz mükemmel, A"dan Z"ye hepsine katılıyorum.
- Alp Demir
Kesinlikle katılıyorum. Tekrar olacak belki ama Bebek Katiline kurucu lider diyenlerin bunda büyük payı vardır. Binlerce insanı katleden bir terör örgütü üyesinin, biz suç işlemedik ki dediğinde sus pus olan herkesin büyük payı vardır.
