Dünya Kupası mı, Sınır Kapısı mı?

Futbolun en büyük sahnesi olan 2026 Dünya Kupası’nın başlamasına günler kaldı. Ancak turnuva öncesinde konuşulanlar ne taktikler, ne yıldız oyuncular, ne de şampiyonluk adayları. Gündemde olan şey; vizeler, sınır kontrolleri, gözaltılar ve ülkeye giriş yasakları.

FIFA yıllardır futbolun evrenselliğinden söz ediyor. Futbolun insanları bir araya getiren, sınırları aşan ortak bir dil olduğunu anlatıyor. Ne var ki bugün yaşananlar, bu söylemlerin ne kadar kırılgan olduğunu gözler önüne seriyor.

İsviçreli Breel Embolo’nun günlerce vize kontrolüne takılması, Iraklı futbolcu Aymen Hüseyin’in saatlerce gözaltında tutulması, İran Milli Takımı’nın vize almak için günlerce konsolosluk kapılarında beklemesi ve delegasyon üyelerinin bir kısmına hiç vize verilmemesi sıradan bürokratik aksaklıklar olarak açıklanamaz. Bunlar artık münferit olaylar olmaktan çıkmış durumda.

Daha da çarpıcı olanı ise Afrika’nın en saygın hakemlerinden biri olarak gösterilen Somalili Ömer Abdulkadir Artan’ın Miami Havalimanı’ndan geri çevrilmesi. FIFA’nın buna verdiği tepki ise tam bir sessizlik oldu. Futbolun en üst kurumu, turnuvanın görevli hakemlerinden birinin ülkeye alınmamasını kabullenip yoluna devam etti. Eğer bir Dünya Kupası hakemi bile bu kadar kolay gözden çıkarılabiliyorsa, sıradan taraftarların yaşadıkları mağduriyetlerin ne kadar önemsiz görüldüğünü tahmin etmek zor değil.

Güney Afrika kafilesinin eksik vizeler nedeniyle gecikmesi, Senegal heyetinin aşağılayıcı olarak nitelendirilen güvenlik uygulamalarına maruz kalması, Özbek futbolcuların narkotik köpekleriyle aranmasının dünya medyasında gündem olması da aynı tablonun parçaları.

Sorulması gereken soru şu: Bu bir Dünya Kupası mı, yoksa geçilmesi zor bir sınır kapısı mı?

Üstelik sorun yalnızca ülkeye giriş süreçleriyle de sınırlı değil. A Millî Takımımızın maçlarını oynayacağı şehirde ve organizasyon merkezine yakın bölgelerde kamp yapmasına da izin verilmedi. Miami’de oynanacak maçın kampının Arizona’da yapılması, organizasyonun planlama tercihleri konusunda soru işaretleri yaratıyor.

Bir turnuvaya katılma hakkını sahada kazanan takımların ve milyonlarca dolar harcayarak seyahat planı yapan taraftarların, sınır politikalarının insafına bırakılması büyük bir organizasyon zaafıdır. FIFA, ev sahibi ülke seçiminde stadyum kapasitesine, ulaşım altyapısına ve ticari potansiyele baktığı kadar, katılımcıların engelsiz erişimini garanti edip edemeyeceğine de bakmak zorundadır.

ABD’nin kendi güvenlik politikalarını uygulama hakkı elbette vardır. Hiçbir devlet bu hakkından vazgeçmek zorunda değildir. Ancak Dünya Kupası gibi küresel bir organizasyona ev sahipliği yapmak da beraberinde farklı sorumluluklar getirir. Dünyanın dört bir yanından gelen sporcuların, hakemlerin, gazetecilerin ve taraftarların eşit ve öngörülebilir şekilde ülkeye giriş yapabilmesi bunların başında gelir.

Bugün yaşananlar, 2026 Dünya Kupası’nın daha ilk düdük çalmadan ciddi bir meşruiyet tartışmasıyla karşı karşıya olduğunu gösteriyor. Futbolun birleştirici gücünden söz edilirken bazı insanların milliyetleri nedeniyle daha fazla sorgulanması, bazı delegasyonların eksik kadrolarla seyahat etmek zorunda kalması ve taraftarların son anda iptal edilen izinlerle mağdur edilmesi, sporun evrensellik iddiasıyla açık bir çelişki oluşturuyor.

Dünya Kupası’nın amacı ülkeleri futbol sahasında karşı karşıya getirmekken, ülkelerin birbirlerinden uzak tutulmaya çalışıldığı bir atmosferin oluşması organizasyonun ruhuyla bağdaşmıyor.

Tüm bu tartışmaların arasında futbolun özünü hatırlatan nadir gelişmeler de yaşandı. New York’ta Manhattan ile MetLife Stadyumu arasındaki metro ulaşım ücretinin maç günlerinde 12,90 dolardan 150 dolara çıkarılması büyük tepki çekmişti. Haftalar süren görüşmeler sonucunda fiyat 98 dolara kadar düşürüldü ancak bu rakam bile birçok taraftar tarafından fahiş bulundu. İşte tam bu noktada Alman Milli Takımı’nın örnek bir adımı geldi. Almanya Taraftar Kulübü bünyesinde organize olan ve MetLife Stadyumu’nda Ekvador karşısında tribünleri dolduracak yaklaşık 4 bin taraftarın önemli bir bölümünün otobüs ulaşım masraflarını üstlenme kararı alındı.

Dünya Kupası öncesinde vize krizleri, giriş yasakları, güvenlik uygulamaları ve astronomik ulaşım ücretleri konuşulurken, Alman Milli Takımı’nın bu jesti en azından futbolun hâlâ taraftarlarla birlikte var olan bir oyun olduğunu hatırlattı.

Belki de bu organizasyon öncesindeki en dikkat çekici tablo budur. Taraftarların stadyuma ulaşabilmesi için federasyonların ve milli takımların devreye girmek zorunda kaldığı bir Dünya Kupası, futbol şöleninden çok karmaşık bir lojistik operasyonu andırıyor. Buna rağmen insanların çözüm üretmeye çalışması, futbolun hâlâ sahadaki oyundan ibaret olmadığını gösteriyor.

Henüz ilk düdük çalmadan yaşananlar bu konuda önemli soru işaretleri doğurdu. Buna rağmen önümüzde futbolun birleştirici gücünü yeniden hatırlatabilecek uzun bir turnuva var. Umut edilir ki önümüzdeki günlerde konuşulanlar vize krizleri, sınır kapıları ve ulaşım sorunları değil; sahadaki mücadele, tribünlerdeki coşku ve futbolun ortak heyecanı olur.

Çünkü Dünya Kupası, insanları birbirinden uzaklaştırdığı değil, bir araya getirdiği zaman gerçekten Dünya Kupası’dır.