Türkiye Cumhuriyeti tam 99 yıl önce bugün, 29 Ekim'de Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün "Efendiler yarın Cumhuriyet'i ilan edeceğiz" sözleriyle kuruldu. Ulu önder Atatürk'ün Cumhuriyet'e 1 kala söylediği ve bugün hala Türk milletinin Cumhuriyet şuurunu diri tutan sözlerinin üzerinden 99 yıl geçti.

Kurtuluş Savaşı ile başlayan ve bütün Anadolu'yu saran bağımsızlık meşalesi, bugün hala yanıyor. 

29 EKİM ATATÜRK SÖZLERİ/ ATATÜRKÜN FOTOĞRAFLARI || 29 Ekim görselleri, Atatürkün Cumhuriyet ile ilgili sözleri

29 EKİM NEDEN BAYRAM OLARAK KUTLANIYOR?

Cumhuriyet Bayramı, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 29 Ekim 1923'te Cumhuriyet yönetimi ilan etmesi anısına her yıl 29 Ekim günü Türkiye'de ve Kuzey Kıbrıs'ta milli bayram olarak kutlanıyor. 1925 yılında çıkarılan yasa ile de millî bayram olarak kutlanmaya devam ediyor.

Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk, cumhuriyetin onuncu yılı kutlamalarının yapıldığı 29 Ekim 1933 tarihinde verdiği Onuncu Yıl Nutku'nda, bu günü "en büyük bayram" olarak nitelendirmiştir.

CUMHURİYET NASIL İLAN EDİLDİ?

Osmanlı İmparatorluğu, 1876 yılına kadar mutlak monarşi, 1876-1878 ve 1908-1918 arasında meşruti monarşi ile yönetilmişti. I. Dünya Savaşı'nda yenilgiye uğramasının ardından işgale uğrayan Anadolu'da halkın işgalcilere karşı Mustafa Kemal Paşa önderliğinde verdiği Millî Mücadele, Ekim 1922 tarihinde millî güçlerin zaferi ile sonuçlandı. Bu süreçte, "Büyük Millet Meclisi" adıyla 23 Nisan 1920'de Ankara'da toplanan halkın temsilcileri, 20 Ocak 1921'de Teşkilat-ı Esasiye Kanunu adlı yasayı kabul ederek egemenliğin Türk ulusuna ait olduğunu ilan etmiş ve 1 Kasım 1922'de aldığı kararla saltanatı kaldırmıştı. Ülke, meclis hükûmeti tarafından yönetilmekteydi.

27 Ekim 1923'te İcra Vekilleri Heyeti'nin istifası ve yerine meclisin güvenini kazanacak yeni bir kabinenin kurulamaması üzerine Mustafa Kemal Paşa, yönetim biçiminin Cumhuriyet olması için İsmet İnönü ile birlikte bir yasa değişikliği tasarısı hazırlayarak 29 Ekim 1923'te Meclis'e sundu. Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nda yapılan değişikliklerin kabulü ile Cumhuriyet, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından ilan edildi.

Cumhuriyetin ilanı, Ankara'da 101 pare top atışı ile duyuruldu ve 29 Ekim gecesi ile 30 Ekim 1923 tarihinde başta Ankara olmak üzere tüm ülkede bir bayram havasında kutlandı.

Geçmeyen öksürük tedavisinin sırrını Koreliler açıkladı Geçmeyen öksürük tedavisinin sırrını Koreliler açıkladı

29 EKİM ATATÜRK SÖZLERİ/ ATATÜRKÜN FOTOĞRAFLARI || 29 Ekim görselleri, Atatürkün Cumhuriyet ile ilgili sözleri

BAYRAM OLARAK İLAN EDİLDİ

Cumhuriyet ilan edildiği sırada henüz 29 Ekim günü bayram ilan edilmemiş, kutlamalar konusunda bir düzenleme yapılmamıştı; 29 Ekim gecesi ve 30 Ekim günündeki şenlikleri halk kendiliğinden organize etti. Ertesi yıl, 26 Ekim 1924 tarihli 986 numaralı kararname ile Cumhuriyet'in ilanının 101 pare top atılarak ve planlanacak özel bir programla kutlanmasına karar verildi. 1924 yılında yapılan kutlamalar, daha sonra yapılacak olan Cumhuriyet’in ilanı kutlamalarının başlangıcı oldu.

2 Şubat 1925'te Hariciye Vekaletince (Dışişleri Bakanlığı) düzenlenen bir yasa teklifinde 29 Ekim'in bayram olması önerildi. Bu teklif Meclis Anayasa Komisyonu tarafından incelendi ve 18 Nisan'da karara bağlandı, 19 Nisan'da ise teklif TBMM tarafından kabul edildi. "Cumhuriyetin İlanına Müsadif 29 Teşrinievvel Gününün Milli Bayram Addi Hakkında Kanun" ile 29 Ekim'de Cumhuriyet Bayramı'nın millî bayram olarak kutlanması resmi bir hüküm şekline geldi. Cumhuriyetin ilan edildiği gün, 1925'ten itibaren ülke içinde ve dış temsilciliklerde resmî bir bayram olarak kutlanmaya başladı.

Cumhuriyet'in ilan edildiği 29 Ekim günü "ulusal bayram" olarak ilan edildi ve devlet adına yalnız o gün tören yapılması karara bağlandı.

ATATÜRKÜN CUMHURİYET İLE İLGİLİ SÖZLERİ...

"BİR AVUÇ TÜRK DÜNYAYA MEYDAN OKUDU"

Binlerce Türk gencinin canını vererek kazandığı bağımsızlığımızı Atatürk, şu sözlerle anlatıyor:

“Uçurumun kenarında yıkık bir ülke... Türlü düşmanlarla kanlı boğuşmalar... Yıllarca süren savaş... Ondan sonra, içeride ve dışarıda saygı ile tanınan yeni vatan, yeni sosyete, yeni devlet... Ve bunları başarmak için aralıksız devrimler..."

Bugün 29 Ekim… New York Times’ın 1923 tarihli haberinde de dediği gibi: “Bir avuç Türk dünyaya meydan okudu.” O bir avuç Türk’ten vazgeçmeyenlere; o bir avuç Türk’ün peşinden gidenlere, o bir avuç Türk’ü bırakmayanlara… 29 Ekim Cumhuriyet Bayramımız kutlu olsun.