Adalet Kaya: Öğrenciler tuvaletler nedeniyle su içmiyor

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Milli Eğitim Bakanlığı’nın 2027 yılı bütçesi görüşülürken söz alan DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Adalet Kaya, kızıyla ilgili okul temizliği sorununu Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’e anlattı. AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş’un başkanlık ettiği komisyonda konuşan Kaya, kızının lise birinci sınıfta olduğunu belirterek, “Okulumuzda akıllı tahta var ama tuvalete gitmemek için gün boyunca su içmemeye çalışıyoruz. Çünkü tuvaletler pislik içerisinde. Sabun yok, temizlik yok” sözlerini aktardı. Kaya, Bakan Tekin’in ücretsiz okul yemeği talebine yanıt verirken 2002, 2007, 2011 ve 2015 seçim beyannamelerinde bu vaadin yer almadığını ve o dönemde çocukların daha acil ihtiyaçları bulunduğunu söylediğini hatırlattı. Bu yaklaşımın Türkiye’nin ekonomik koşullarını göz ardı ettiğini savunan Kaya, tek öğünlük beslenme çantasının aylık maliyetinin 2 bin 147 lira, iki çocuğu olan bir aile içinse 5 bin liraya yakın olduğunu belirtti. Kaya, “İktidarınızda çocuklar okula hala aç gidiyor. Biz de ücretsiz bir öğün beslenme için ısrar etmeye devam edeceğiz” dedi; okullarda çocukların açlıktan bayıldığını ve fiziksel, zihinsel gelişimlerinde sorunlar başladığını söyledi.

Otizmli öğrenci için kayıt sorunu

Kaya, Diyarbakır’ın Bismil ilçesinde yaşayan ve otizm spektrumlu çocuğu olan bir velinin kendisine ulaştığını anlattı. Ortaokulu bitiren öğrencinin devam edeceği okulda özel eğitim sınıfı olmadığı için kayıt yaptıramadığını, ilçe ve Diyarbakır genelinde başka okul bulunamadığını, ek sınıf da açılmadığını söyledi. Velinin, Milli Eğitim İl Müdürlüğü’nün iki gün önce çocuğun bu yıl okula gidemeyeceğini bildirdiğini aktardığını belirten Kaya, “Bu eğitim hakkının ihlal edilmesi demek, kabul edilemez Sayın Bakan. Bir çocuğun eğitim hakkını nasıl olur da kontenjan yok gerekçesiyle Milli Eğitim Müdürü reddeder? Bir çocuğun koskoca bir eğitim yılını kaybetmesi kabul edilemez. Bu bir yılı kim geri verecek?” ifadelerini kullandı. Kaya, Milli Eğitim Bakanlığı verilerine göre açık lise ve mesleki eğitim dahil örgün eğitim dışında kalan çocuk sayısının 2025-2026 eğitim öğretim yılında 3 milyon 478 bin olduğunu söyledi. Bir yılda ortaokuldan mezun olan 295 bin 924 çocuğun liseye kayıt yaptırmadığını belirterek, “Bu 295 bin çocuk nerede? Gerçekten bunu soruyorum” dedi. TÜİK verilerine göre çocukların yüzde 36,8’inin derin yoksulluk ve dışlanma riski altında olduğunu, ulaşım, beslenme ve kırtasiye giderlerinin ailelerin çocuklarını okulda tutmasını zorlaştırdığını kaydetti. Kaya, MESEM kapsamındaki öğrenci sayısının 385 binden 492 bine çıktığını belirterek, “Çocukların olması gereken yer okul sıraları. Eğitim hakkını güvence altına almak yerine çocukları çalışma hayatına yönlendiren bir sistemle lütfen övünmeyin. Çocuk işçiliğini devlet eliyle yaygınlaştırmak, buna da mesleki eğitim demek gerçekten adaletli değil” dedi.

Deprem bölgesi ve eğitim dışındaki çocuklar

6 Şubat depremlerinin 11 ilde 4 milyon öğrenciyi ve 200 bin öğretmeni etkilediğini hatırlatan Kaya, yıkılan ve ağır hasar gören okulların üçte birinin tamamlanabildiğini ileri sürdü. On binlerce çocuğun konteynerlerde eğitim gördüğünü, deprem bölgesindeki okul öncesi çocuklara verilen bir öğün ücretsiz yemek desteğinin kaldırıldığını söyledi. Kaya, Türkiye’de 5-17 yaş grubunda 1 milyon 32 bin yabancı uyruklu çocuk bulunduğunu, bunların 210 bininin eğitim sisteminde olmadığını bildirdi. Lise çağındaki genç nüfus ile okula kayıtlı çocuklar arasındaki farkın 133 bine yaklaştığını, yüz binlerce çocuğun okul dışında, sokakta ve kayıt dışı atölyelerde istismar ve sömürüye açık koşullarda bulunduğunu savundu. Mevsimlik tarım işçisi ailelerin çocuklarının göç nedeniyle aylarca eğitimden uzak kaldığını belirten Kaya, Bakanlığın 2025-2026 eğitim öğretim yılında bu kapsamda göç ettiği belirlenen öğrenci sayısını 26 bin 220 olarak açıkladığını, TÜİK verilerinde ise sayının 221 binin üzerinde olduğunu söyledi. “Aradaki bu büyük farkı, yani 200 binlik farkı nasıl açıklayacaksınız? Gerçekten bunu merak ediyorum” diye sordu. Roman çocukların yoksulluk, eğitim masrafları, yetersiz beslenme, ulaşım engelleri ve erken yaşta çocuk işçiliğinden etkilendiğini; Türkiye’de okula devam, devamsızlık ve eğitim sistemi dışında kalma durumlarına ilişkin verilerin bulunmadığını da dile getirdi. Bu verilerin eşitsizlikleri belirlemek ve çözüm üretmek için gerekli olduğunu söyledi.