Bakan Kurum: Okyanuslar büyük risk altında

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, deniz ve okyanusların iklim değişikliğinden olumsuz etkilendiğini belirterek, "Ortak evimiz dünyamızın mavi akciğerleri adeta alarm veriyor" dedi. Kurum, 3 milyardan fazla insanın geçim kaynağı olan ve soluduğumuz havanın yarısını üreten okyanusların geleceğinin devasa bir risk altında olduğunu vurguladı. Yapılan araştırmalara göre, okyanus ekosistemlerindeki bozulmanın ekonomik maliyetinin 2050 yılına kadar 400 milyar doları aşabileceğine dikkat çeken Bakan Kurum, gerekli tedbirlerin alınmaması halinde dünyanın çevresel, ekonomik, sosyal ve jeopolitik açıdan ciddi risklerle karşı karşıya kalacağını ifade etti.

Mavi Diyalog oturumunda önemli açıklamalar

Trabzon'da düzenlenen Mavi Diyalog-Okyanus ve Denizlerde İklim Değişikliği ve Dirençlilik Programı'na katılan Bakan Kurum, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Trabzon Valisi Tahir Şahin ve yabancı ülke temsilcileriyle birlikte deniz ekosistemlerinin korunması ve mavi ekonomi stratejilerini ele aldı. Bakan Uraloğlu da konuşmasında, Türkiye'nin denizlere olan bağlılığını vurgulayarak, "Kimimizin soyadı Karadeniz, kimimizin Akdeniz" dedi ve ülkenin küresel rekabet gücünü artırırken denizlerin temizliğini ve ekosistemlerinin korunmasını göz ardı edemeyeceklerini belirtti. Uraloğlu, iklim değişikliğinin kıyı erozyonu, deniz suyu sıcaklık artışı ve aşırı hava olayları gibi somut etkilerine değinerek, bakanlık olarak yenilenebilir enerji kullanımını artırma, sera gazı emisyonlarını azaltma ve düşük emisyonlu ulaşım türlerini teşvik etme odaklı çalıştıklarını söyledi. Avrupa Yeşil Mutabakatı ve Paris İklim Anlaşması gibi uluslararası hedeflerle uyumlu vizyonları olduğunu sözlerine ekledi.

Türkiye'nin denizcilikteki somut adımları

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Uraloğlu, Türkiye'nin dış ticaretinin yüzde 85'inin deniz yoluyla gerçekleştiğini hatırlatarak, denizcilik sektöründe de sera gazı takibi ve azaltımı için somut adımlar attıklarını belirtti. Türkiye'nin 218 liman tesisi, 85 faal tersanesi ve güçlü ticaret filosuyla denizciliğin hem ekonomi hem de iklim politikalarının omurgalarından biri olduğunu ifade etti. Gemi inşa sanayisinde elde edilen başarıların yeşil ve akıllı lojistiğe dönüştürülmesi gerektiğini vurgulayan Uraloğlu, gemi kaynaklı emisyonların azaltılması, yeni nesil yakıtların kullanımı, enerji verimliliği, limanlarda yeşil dönüşüm ve mavi karbon ekosistemlerinin korunmasının bakanlığın öncelikleri arasında yer aldığını kaydetti. Mevzuatla belirli kıyı tesislerinin yeşil liman kriterlerine uygun hale getirilmesinin zorunlu hale getirildiğini ve 2028 sonuna kadar yeşil kruvaziyer limanı, 2030'a kadar da yeşil konteyner limanı hedeflendiğini açıkladı. Ayrıca, AB tarafından desteklenen bir proje ile limanlara elektrik ikmal sistemi kurulacağını ve denizcileri bu hibelerden yararlanmaya davet etti. Bakan Kurum, Türkiye'nin deniz ve okyanuslar üzerindeki iklim değişikliği etkileriyle mücadelede önemli bir deneyime sahip olduğunu vurgulayarak, küresel ortalamanın üzerinde ısınan Akdeniz ve Karadeniz gibi coğrafyalarda bulunduklarını belirtti. İklim kriziyle mücadelede dirençli denizler ve okyanuslar hedefiyle çalıştıklarını söyleyen Kurum, Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları'nın 14'üncüsü olan 'Sudaki Yaşam' hedefi doğrultusunda politika ve uygulamalar geliştirdiklerini aktardı. Deniz alanlarının planlanması, koruma alanlarının artırılması, dijital ikiz modelleri ve mavi ekonomi uygulamalarının yaygınlaştırılması yönündeki çalışmaların başarıyla sürdürüldüğünü ekledi. Kurum, 2021'de gündeme getirdikleri Akdeniz ülkelerinin ortak kararıyla hayata geçen iklim değişikliğine uyum kapasitesini güçlendirme merkezinin 2026'da faaliyete geçeceğini ve Fethiye-Göcek'te tanıtımı yapılan Mapa-Şamandıra Sistemi ile deniz çayırlarının tahrip edilmesinin önüne geçildiğini belirtti. Denizleri ve gölleri anlık takip ettiklerini, temizlik seferberliği başlattıklarını ve kirletenlere karşı yaptırımlar uyguladıklarını sözlerine ekledi. Kurum, okyanus alanındaki tüm paydaşları ortak hedefler etrafında buluşturduklarını ve COP31 Eylem Gündemi'nin önceliklerinden birini "Okyanus ve Denizler" olarak belirlediklerini ifade etti. İki günlük çalışmalar sonunda somut, uygulanabilir ve uzlaşılan çıktılar ortaya koymayı hedeflediklerini belirten Kurum, bu çıktıları COP31'de küresel eyleme dönüştüreceklerini söyledi. Meselelerinin insanlığın ortak evini korumak olduğunu vurgulayan Kurum, alınacak kararların yarının dünyasını şekillendireceğini ve tarih boyunca ne söylediklerinin değil, ne yaptıklarının hatırlanacağını dile getirdi. Okyanusların korunmasının ortak sorumluluk olduğunu ve bu sorumlulukları somut adımlara dönüştürme zamanının geldiğini ifade eden Kurum, gidişatı değiştirmenin ve ülkeler arasında daha güçlü iş birliği, bilgi ve deneyim paylaşımı ile birlikte harekete geçmenin mümkün olduğunu söyledi. Türkiye olarak denizlerin korunması konusundaki tecrübelerini ve başarılı uygulamalarını paylaşmaya hazır olduklarını belirten Kurum, başta Avustralya ve Pasifik Ada Devletleri olmak üzere tüm ortaklarla iş birliğini güçlendirmek ve başarılı uygulamaları yaygınlaştırmak istediklerini dile getirdi. Son olarak, Karadeniz'in hırçın dalgalarının kendilerine rotasını bilen ve birlikte hareket edenlerin güvenli bir limana ulaşacağını öğrettiğini belirterek, insanlığın rotasının temiz denizler, dirençli kıyılar ve çocuklara bırakılacak daha adil, daha yeşil ve daha mavi bir dünya olduğunu söyledi.