Bolat: Türkiye katma değeri yüksek ekonomi hedefliyor

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Antalya’da COP31 kapsamındaki Finans ve Ticaret Günü açılışında, iklim hedeflerini somut adımlara ve ölçülebilir sonuçlara dönüştürmeyi amaçladıklarını söyledi. İklim eylemi, uluslararası ticaret ve endüstriyel kalkınmanın birbirini desteklemesi gerektiğini belirten Bolat, ticaretin sürdürülebilir ürün ve teknolojilere erişimi kolaylaştırmasını, ekonomilerin yeni yeşil değer zincirlerinden yararlanmasını istedi.

Yeşil ticaretin hacmi büyüyor

Dünya Ticaret Örgütü verilerine göre mal ve hizmetlerde küresel ticaret 2025’te yaklaşık 35 trilyon ABD dolarına ulaştı. Çevresel ürünlerin küresel ihracatı 2024’te yaklaşık 2 trilyon ABD doları oldu; bu tutar, küresel imalat ihracatının yüzde 14’üne karşılık geldi. Uluslararası Enerji Ajansı, temiz enerji teknolojilerinin küresel pazarının son 10 yılda yıllık ortalama yaklaşık yüzde 20 büyümenin ardından 2025’te 1,2 trilyon dolara yaklaştığını tahmin ediyor. Bolat, yeşil dönüşümün yeni pazar, yatırım ve büyüme alanları oluşturduğunu ifade ederek, “Hedefimiz daha yenilikçi, kaynak verimli ve katma değeri yüksek bir ekonomi. Öne çıkan bir ders şudur ki; kamu politikası yönü belirler, şirketler hedefleri gerçek dünyadaki sonuçlara dönüştürür. Bu nedenle ihracatçılarımız ve iş derneklerimizle yakın çalışıyoruz” dedi.

Türkiye’nin eylem planı güncellendi

Bolat, Türkiye’nin en büyük ticaret ortağı Avrupa Birliği ile ekonomik entegrasyonunun yeşil dönüşüm gündemini şekillendirdiğini söyledi. Avrupa Yeşil Mutabakatı’nın üretim, yatırım ve pazara erişime etkisini erken dönemde gördüklerini belirten Bolat, Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda 2021’de Yeşil Mutabakat Eylem Planı’nın kabul edildiğini aktardı. Türkiye’nin aynı yıl Paris Anlaşması’nı onayladığını ve 2053 net sıfır hedefini açıkladığını kaydetti. Temmuz 2025’te kabul edilen İklim Kanunu ise ulusal karbon fiyatlandırması ile Emisyon Ticaret Sistemi için yasal temel oluşturdu. Sanayide karbonsuzlaştırma, döngüsel ekonomi, sürdürülebilir finans ve temiz enerji için strateji ve yol haritaları hazırlandığını belirten Bolat, 2026-2030 Yeşil Mutabakat Eylem Planı’nın güncellendiğini söyledi. Plana dijitalleşme, adil geçiş ve eğitim başlıklarının eklendiğini ifade etti. Uluslararası Enerji Ajansı’nın 2026’da temiz enerjiye yaklaşık 2,2 trilyon ABD doları yatırım öngördüğünü, bu miktarın fosil yakıtlara ayrılacak tutarın neredeyse iki katı olduğunu aktaran Bolat, sermaye ve teknolojiye erişimin eşit olmadığını vurguladı. Programda düşük karbonlu ve dayanıklı değer zincirleri, KOBİ’lerin iklime hazır ticarete katılımı, finansmana erişim ve uluslararası iş birliği konularının ele alınacağını bildirdi.

Karbon fiyatlandırma araçları yaygınlaşıyor

Bolat, “İklim, Ticaret ve Rekabetçilik: Düzenlemeden Uygulama İçin Koordinasyona” etkinliğinde de Türkiye’nin COP31’i taahhütleri somut eylem, yatırım ve ölçülebilir sonuçlara dönüştüren bir “Uygulama COP’u” yapmayı hedeflediğini söyledi. Ticaretin iklim eylemini desteklemesi gerektiğini belirterek, “Ticaret, iklim eyleminin önünde ek bir engel değil, onu kolaylaştıran bir unsur olmalıdır” dedi. Dünya Bankası verilerine göre dünya genelinde 40 emisyon ticaret sistemi ve 47 karbon vergisi dahil 87 karbon fiyatlandırma aracı yürürlükte. Küresel sera gazı emisyonlarının neredeyse yüzde 30’u doğrudan karbon fiyatlandırması kapsamında; bu araçlar 2025’te 107 milyar ABD dolarından fazla kamu geliri sağladı. Bolat, iklimle bağlantılı ticaret önlemlerinde uluslararası koordinasyon ve birlikte çalışabilirliğe ihtiyaç olduğunu kaydetti.