CHP Lideri Özgür Özel’in ara seçim hamlesine kim ne dedi? Türkiye’de hiç oldu mu? Haber Analiz…

HABERERK / ANALİZ

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkanı Özgür Özel, TBMM’de boş bulunan 8 milletvekilliği koltuğu nedeniyle ara seçim çağrısını sürdürerek muhalefet partileriyle yoğun bir görüşme trafiği başlattı.

Özel, Anayasa’nın 78. maddesini gerekçe göstererek ara seçimin zorunlu olduğunu savunurken, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan “gündemimizde yok” diyerek kapıyı kapattı.

Muhalefet cephesinde ise destekler karışık; bazı partiler ara seçimi desteklerken, diğerleri erken genel seçimi öncelikli görüyor.

Özel’in ara seçim tartışmasını alevlendirmesi, 2023 genel seçimlerinden yaklaşık 35 ay sonra gündeme geldi. CHP lideri, DEM Parti, TİP, EMEP ve son olarak İYİ Parti’yi ziyaret ederek destek aradı.

Özel, ayrıca 21 Haziran 2002 tarihli AKP’nin muhalefetteyken sunduğu ara seçim teklif belgesini kamuoyuyla paylaşarak, “AKP o dönemde aynı gerekçelerle ara seçim istemişti, şimdi niye kaçıyor?” sorusunu yöneltti.

CHP lideri, ara seçimin erken genel seçimi tetikleyeceğini savunarak, “Bu ara seçim ya yapılacak ya da korkaklar tarihe yazılacak. Hodri meydan” dedi. Gerekirse parti olarak ek istifalarla boş koltuk sayısını artırabileceklerini ancak şu an 8 boş sandalye için bile ara seçimin anayasal zorunluluk olduğunu vurguladı.

İKTİDAR CEPHESİ NET: “HAYIR”

Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Erdoğan, Kabine toplantısı sonrası yaptığı açıklamada “Ne hükümetimizin ne milletimizin yakın siyasi gündeminde erken ya da ara seçim var” dedi.

AKP Genel Başkan Vekili Efkan Ala ise “Ara seçim falan yok, CHP belediyeleri yönetemiyor ama seçim istiyor” tepkisini gösterdi. TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ise “Karar yetkisi Genel Kurul’da” diyerek tarafsız bir duruş sergiledi.

MUHALEFETTE BÖLÜNME

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, Özel’i kabul ettikten sonra “Siyaset ciddiyet işidir, gösteri için seçim istemiyoruz” dedi ancak “Seçimin her türlüsü için ‘evet’ oyu kullanırız” açıklamasıyla kapıyı aralık bıraktı.

Yeniden Refah Partisi ise “Ara seçim yerine iktidarı erken seçime zorlamak daha doğru” görüşünü dile getirdi. TİP ve EMEP ile görüşmelerde ise genel olarak olumlu hava oluştu.

ÖNCESİ VE SONRASI: SİYASİ GERİLİM ARTIYOR

Tartışma, CHP’nin yerel seçimlerde elde ettiği başarıların ardından muhalefetin iktidara baskı kurma stratejisi olarak değerlendiriliyor.

Özel’in hamlesi, muhalefeti birleştirmeye yönelik bir adım olsa da İYİ Parti gibi partilerin “faydasız çaba” eleştirisiyle karşılaşması, tam bir mutabakatı zorlaştırıyor.

Analistler, ara seçim kararının TBMM’de oylanması halinde Cumhur İttifakı’nın sayısal üstünlüğü nedeniyle reddedilme ihtimalinin yüksek olduğunu belirtiyor. Ancak süreç, erken seçim baskısını artırarak siyasi gündemi 2027’ye kadar canlı tutabilir.

ARA SEÇİM NEDİR, TÜRKİYE’DE HİÇ YAPILDI MI?

Ara seçim, TBMM üyeliklerinde boşalma olması halinde genel seçimler arasında yapılan özel seçimlerdir.

Anayasa’nın 78. maddesine göre her seçim döneminde bir kez yapılır; genel seçimden 30 ay geçmedikçe başlayamaz, genel seçimlere bir yıl kala ise yapılamaz.

Boş koltuk sayısı yüzde 5’i (30 milletvekili) bulursa 3 ay içinde zorunlu hale gelir. Türkiye’de ara seçimler tarih boyunca yapıldı; en bilinenleri 1986 ve 2003 yıllarında gerçekleşti.

1960’tan bu yana İnönü, Demirel, Ecevit, Özal ve Erbakan dönemlerinde de benzer süreçler yaşandı.

Günümüzde 8 boş koltukla tartışılan konu, Anayasa’nın “millet iradesinin tam temsilini” amaçlayan bu mekanizmasının yeniden test edildiği bir döneme işaret ediyor.