Çin Devlet Başkanı Şi Cinping: Yeni İpek Yolu projesi 150 ülkeyle ticareti kapsıyor
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, 150 ülkeyi kapsayan yeni İpek Yolu projesinin başladığını duyurdu. Projenin merkezine yerleştirilen Sincan eyaletinin GSYİH'si 2 trilyon yuanı aşarak önemli bir ekonomik büyüme kaydetti.

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, İpek Yolu Ekonomik Kuşağı projesinin 'yola çıktığını' duyurdu. 2030 yılına kadar dünya ekonomisinin önemli bir oyuncusu olması beklenen Çin'in bu yeni İpek Yolu projesiyle 150 ülkeyle ticari ilişkiler kurmayı hedeflediği belirtildi.

İPEK YOLU EKONOMİK KUŞAĞI VE TÜRKİYE'NİN YERİ
Eylül 2025'te düzenlenen uluslararası medya turunda, 'İpek Yolu Ekonomik Kuşağı'nı Ortak İnşa Eden Ülkelerin Medya Liderliği Semineri' gerçekleştirildi. 20 ülkeden 32 gazetecinin katıldığı bu seminer, Türkiye için de stratejik bir önem taşıyor. Çin'in, Dünya Bankası raporlarına göre 8 trilyon dolarlık yatırım değerine sahip olan Kuşak'ın merkezine, Uygurlu Türklerin yoğun olarak yaşadığı Sincan eyaletini yerleştirmesi dikkat çekti. Bu eyaletten çıkan mallar, Türkiye'nin de aralarında bulunduğu üç ayrı noktadan dünyaya dağılacak.

SOYKIRIM İDDİALARINA ÇİN'DEN YANIT
Seminerde, 'Sincan'daki Uygurlu Türklere soykırım yapıldığı', 'pamuk tarlalarında zorla çalıştırıldıkları' gibi iddialara Sincan'dan üst düzey yetkililer tepki gösterdi. Sincanlı bir yetkili, "Sincan, İpek Yolu'nun başlangıç alanı. Bizim için Batı demek, Sincan demek" ifadelerini kullandı. Çinli Profesör Zheng Liang ise Milliyet aracılığıyla yaptığı açıklamada, "Sincan'da Uygurlulara zulüm, soykırım yok. 2016 yılında Sincan eyaleti, tüm Uygurluların iş ve aş bulacağı programını açıkladı ve 2017'de sosyal medyada 'Çin soykırım yapıyor' iddiaları patladı. Bu iddiaya 'Çin, Uygurluları zorla çalıştırıyor' iddiası eklendi ve bize karşı düzenlenen sosyal medya propagandaları 2019-2021 arası tavan yaptı. Bunların hepsi Çin’in ekonomik yükselişini gören ABD yalanı" diyerek iddiaları reddetti. Bir Çinli gazeteci ise "Sincan'da her şeyin düzelmesinin nedeni İpek Yolu ekonomisi. 10 yıl önce Sincan eyaletinin herhangi bir yerinde güven içinde yürüyemezdim. Sert önlemlerle ayrılıkçıların terörü 2016'da bitti. Hükümetin de ekonomik kalkınma programları sayesinde eyalette her şey düzeldi. Eyaletteki tüm bu ekonomik ve kültürel gelişmelerin ardında kesinlikle Çin’in İpek Yolu projesi var." şeklinde konuştu.

12 YILLIK EMEK VE EKONOMİK YÜKSELİŞ
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in 2012'de göreve gelmesinin ardından BRI'nin ve merkezinin Sincan olacağı fikri bir yıl sonra, 7 Eylül 2013'te açıklandı. O dönemde ekonomik refah açısından 34 eyalet arasında en alt sıralarda yer alan Sincan için işsizlik ve fakirlik en büyük sorun olarak görülüyordu. Şi, bu konuyu bir numaralı öncelik haline getirerek tüm ekonomik programı buna göre şekillendirdi. Ülkenin önde gelen şirketlerine Sincan'da fabrika açma talimatları verildi ve 2016 yılı, ülkenin doğusundan batısına yatırım yılı olarak kayıtlara geçti. Şi, 2017'de ikinci kez "İpek Yolu olacak. Merkezi de Sincan" dedi. İşsizlik 2018'de çözülürken, sıra kültürel gelişime geldi. Okullarda Uygurlu Türkler için Çinlilerle kaynaşma merkezleri açıldı. 2019 yılında Şi, üçüncü İpek Yolu açıklamasını yaptı. 2023'te ise dördüncü açıklamasında "Artık yola çıkıyoruz" dediğinde Sincan'da hem iş hem de aş vardı. Şi'nin 12 yıllık İpek Yolu yatırımı meyvesini verdi ve Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin Gayri Safi Yurtiçi Hasılası (GSYİH) 2024'te yıllık bazda yüzde 6.1 artarak ilk kez 2 trilyon yuanı (273 milyar dolar) aştı. Bu rakam, Sincan'ın Çin'in komşusu Kazakistan'ı geçmesi ve Pakistan'a fark atması anlamına geliyor. Rakamlarla Sincan: Yüzölçümü 1.66 milyon metrekare, nüfusu 25 milyon. BRI'nin 2040'a kadar dünya GSYİH'sini yıllık artırma rakamı 7.1 trilyon dolar. 2023'te Sincan'a gelen turist sayısı 265 milyon, turistten elde edilen gelir ise 41.2 milyar dolar. Bölgede 142 metalik mineral bulunurken, kömür rezervi 2.19 trilyon ton (ülkenin yüzde 40'ı) ve petrol rezervleri 5.6 milyar ton (ülkenin yüzde 30'u) olarak açıklandı.
Bakmadan Geçme
Trump, Çin'de Şi ve Putin ile görüşecek
XPeng’den Uçan Araç Hamlesi: Tesla’ya Rakip Geliyor
Özel Okullara Kâr Yasağı: Çin Eğitimde Fırsat Eşitsizliğine Savaş Açtı
Çin'in Ay görevinde iki roket ve üç astronot yer alacak
ABD büyükelçisi, Trump'ın Xi'ye silah satışını sorduğunu açıkladı
Pezeşkiyan'dan Xi Jinping'e mutabakat zaptı desteği için teşekkür
