Dijital ekonomi anlaşmasının onayı Resmi Gazete'de

Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan arasında dijital ticaret ve veri güvenliği alanlarında iş birliğini öngören anlaşmanın onay kararı Resmi Gazete'de yayımlandı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasını taşıyan karar, Türk Devletleri Teşkilatı üyeleri arasında 6 Kasım 2024'te Bişkek'te imzalanan Dijital Ekonomi Ortaklık Anlaşması'na ilişkin. Anlaşmayla elektronik ticaretin geliştirilmesi, sınır ötesi işlemlerin kolaylaştırılması, KOBİ'lerin dijital ekonomiye katılımının desteklenmesi ve tüketicilerin güveninin artırılması hedefleniyor.

Ticaret belgeleri elektronik ortamda kullanılacak

Ticaret belgelerinin elektronik ortamda erişilebilir olması için çalışma yürütülecek. Hukuki gereklilikler ve ticaret idaresinin etkinliğine ilişkin istisnalar dışında elektronik belgeler, kağıt belgelerle eşdeğer kabul edilecek. İthalat, ihracat ve transit belgelerinin ilgili makamlara tek noktadan iletilmesi için “tek pencere” sistemi kurulacak ya da mevcut sistem korunacak; ülkeler arası güvenli veri paylaşımı geliştirilecek. Elektronik faturaların sınır ötesinde uyumlu kullanımı ve işletmelerin bu sisteme geçişi desteklenecek. Hızlı sevkiyatlarda gümrük işlemlerinin öngörülebilir, tutarlı ve şeffaf yürütülmesi amaçlanıyor. Taraflar, ulusal mevzuatlarına göre izin verilen elektronik ticaret işlemlerindeki transfer ve ödemelerin ülkelere serbestçe ve gecikmeden giriş çıkışına imkan tanıyacak. Vergi ve gümrük yükümlülükleri, suçla mücadele, yargı kararlarının uygulanması ve mali düzenlemeler kapsamındaki istisnalar saklı tutulacak. Ödeme altyapılarının uyumu ile güvenli sınır ötesi elektronik ödemeler desteklenecek; elektronik imza ve sertifikasyon hizmetlerinde tanıma ve akreditasyonun kolaylaştırılması için çalışılacak.

Tüketici ve veri güvenliği

Elektronik ticarette tüketicilere, diğer ticaret biçimlerindekinden daha düşük olmayan koruma sağlanacak. Yanıltıcı reklamlar, ürün ve hizmetler hakkında yanlış beyanlar, teslim edilmeyen ürünler ve tüketici izni olmadan alınan ücretlere karşı düzenlemeler yapılacak ya da mevcut kurallar sürdürülecek. İstenmeyen ticari iletilerin azaltılması ve bunların engellenmesi veya alıcı rızasının aranması için önlemler alınacak. Sınır ötesi aktarımlar dahil kişisel verilerin korunmasına yönelik ulusal yasal çerçeveler oluşturulacak ya da sürdürülecek; hak ihlallerinde başvuru yolları ve işletmelerin sorumlulukları hakkında bilgi verilecek. KOBİ'lerin uluslararası tedarikçi, alıcı ve iş ortaklarıyla bağlantı kurabileceği çevrim içi platformlara katılımı teşvik edilecek. Dijital araçlardan yararlanma, pazara erişim ve elektronik ticarete uyum konularında bilgi paylaşılacak. Finansal teknolojiler, siber güvenlik ve dijital piyasalardaki rekabet politikaları da iş birliği alanları arasında. Taraflar, elektronik ağlara izinsiz girişleri ve zararlı yazılımların yayılmasını tespit edip azaltmak için mevcut iş birliği mekanizmalarını kullanacak. Anlaşmanın uygulanmasını taraf ülkelerin bakanlık ve kurum temsilcilerinden oluşacak Ortak Komite izleyecek. Komite, uygulama konularını ve değişiklik önerilerini ele alacak, ortaklığı geliştirecek çalışmalar yürütecek. Anlaşma, tarafların iç hukuk süreçlerini tamamladığına dair son yazılı bildirimin Türk Devletleri Teşkilatı Sekretaryası'na ulaşmasından 30 gün sonra yürürlüğe girecek.