Kömür bölgeleri enerji dönüşümünde destek alamıyor
Mekanda Adalet Derneği'nden Hülya Çeşmeci, kömür bölgelerinin enerji dönüşümünde yeterli destek görmediğini, adil geçişin finansman ve sosyal politikalarla desteklenmesi gerektiğini COP31'de belirtti.

İklim Ağı üyesi Mekanda Adalet Derneği Çevre Politikaları Uzmanı Hülya Çeşmeci, enerji dönüşümünün sosyal politikalar ve istihdam önlemleriyle desteklenmesi gerektiğini belirtti. Antalya'da düzenlenen COP31'de ANKA Haber Ajansı'na konuşan Çeşmeci, “Kömür bölgeleri bu enerji dönüşümünde yeteri kadar ekonomilerini çeşitlendirebilmek için istihdamı güçlendirmek için destek alamıyorlar” dedi.
Adil geçişin önemi ve finansmanı
Çeşmeci, adil geçişin önemine ve Türkiye'deki kömür bölgelerinin ihtiyaçlarına dikkat çekerek, iklim değişikliğiyle mücadele için fosil yakıtlardan hızlı ve planlı çıkışın gerekliliğini vurguladı. Enerji dönüşümünün toplumsal yaşamda yaratacağı değişimlerin herkes için adil gerçekleşmesi gerektiğini belirten Çeşmeci, “Adil geçişi enerji dönüşümü sırasında yaşanabilecek toplumsal, sosyal, ekonomik değişikliklere karşı bir tür koruma kalkanı ama bazen de aslında gelişmek için bir fırsat olarak görebiliriz, tanımlayabiliriz” diye konuştu. Adil geçiş çalışmalarının bugüne kadar ülkeler arasında deneyim ve teknoloji paylaşımına dayandığını ancak COP31'de bu sürecin finansmanı ve kurumsal yapısı konularının tartışıldığını anlatan Çeşmeci, “Bugüne kadar diyalog ortamıyla beraber devam eden adil geçiş, yeni dönemde hem finansmanıyla hem mekanizmasıyla nasıl bir uygulama alanına kavuşacak? Ülkeler bu anlamda Türkiye’de bunu tartışıyorlar” ifadesini kullandı.
Finansman ve sosyal politikalar
Ülkelerin iklim planlarında adil geçişe daha fazla yer verdiğini ancak mekanizma ve finansman konusunda eksiklikler olduğunu belirten Çeşmeci, “Ülkeler özellikle de ‘Adil geçişin mekanizması ne olacak, finansmanı ne olacak?’ sorusuna cevap vermekte oldukça tutuklar. Çünkü zaten dünyada bununla ilgili önemli bir açık var. Bu yönetişim yapısının, finansmanının kurulmasıyla ilgili önemli bir açık var” değerlendirmesini yaptı. Finansmanın miktarının yanı sıra koşullarının da önemli olduğunu vurgulayan Çeşmeci, gelişmekte olan ülkelerin omuzlarındaki yükü artıran kredi sisteminden ziyade hibe sistemine geçiş taleplerinin bulunduğunu söyledi. Çeşmeci, “Burada finansmanın niteliği bizim için önemli. Çünkü bu aşamada verilenler genellikle gelişmiş ülkelerden gelişmekte olan ülkelere verilen daha çok krediler şeklinde oluyor. Bu, özellikle de gelişmekte olan ülkelerin omuzlarındaki yükü artıran bir sistem” dedi. Enerji dönüşümünün sadece yenilenebilir enerji teknolojileriyle sınırlı kalmaması gerektiğini belirten Çeşmeci, Soma ve Zonguldak gibi kömür bölgelerinde yaşayan insanların dönüşümden doğrudan etkileneceğini ve olası istihdam kayıplarına karşı sosyal koruma önlemlerine ihtiyaç duyulduğunu söyledi. Çeşmeci, “Enerji dönüşümüyle beraber istihdam kayıpları olabilir, yeni bir düzene geçiliyor olabilir. Koruma politikalarıyla, istihdam politikalarıyla nasıl destekleneceği önemli” diye ekledi. Türkiye'nin ev sahipliği yaptığı adil geçiş mekanizması müzakerelerini önemli bulan Çeşmeci, “Ülkeler arası adaleti gözeten bir şekilde bu mekanizma tartışmalarını hayata geçirmesi gerekiyor. Uygulamada ve finansmanda da mekanizmada da adaleti tesis etmesi gerekiyor” dedi. Kömür bölgelerinin enerji dönüşümünde yeterli destek alamadığını ifade eden Çeşmeci, “Bir enerji dönüşümü var. Ancak kömür bölgeleri bu enerji dönüşümünde yeteri kadar ekonomilerini çeşitlendirebilmek için, istihdamı güçlendirmek için destek alamıyorlar” dedi. Çeşmeci, COP31'e Kütahya Tavşanlı ve Manisa Soma gibi yerlerden belediye başkanlarının da katıldığını ve bu bölgelerin taleplerinin net olduğunu belirtti. Yerel yönetimlerin ekonomik çeşitlenme ve istihdam kayıplarına karşı sosyal politikalar talep ettiğini sözlerine ekledi.
Bakmadan Geçme
Murat Kurum: Dönüşümün maliyeti hakkaniyetle paylaşılmalı
Adil geçiş planı Resmi Gazete’de yayımlandı
Bakan Bayraktar: Enerji dönüşümü için 300 milyar dolar gerekli
Çerkezoğlu: adil geçiş toplu pazarlıkta standart olacak
AB düzenlemesi Türkiye'ye 2,5 milyar avro yük getirebilir
Emine Erdoğan: Kullan-at kültüründen uzaklaşmalıyız
