TBMM'de engelli hakları masaya yatırıldı: 'Sadece maddi destek yetmiyor, hayata dokunmak gerekiyor

Türkiye Büyük Millet Meclisi Engelli Bireylerin Sorunlarını Araştırma Komisyonu, AK Parti Ankara Milletvekili Jülide Sarıeroğlu başkanlığında toplandı. Komisyonun temel hedefi, engelli bireylerin hayatını etkileyen tüm alanlarda sahadan gelen bilgileri karar süreçleriyle buluşturmak ve uygulamada geliştirilmesi gereken noktaları tespit ederek çözüme destek olmak olarak açıklandı. Sarıeroğlu, toplantı çerçevesinde engelli bireylerin hayatında doğrudan karşılığı olan üç önemli kurumu dinleyeceklerini belirtti.

13 YILDA 3 BİNE YAKIN BAŞVURU

Kamu Denetçisi Fatma Benli Yalçın, yaptığı sunumda Kamu Denetçiliği Kurumu'na son 13 yılda 3 bine yakın engelli başvurusu geldiğini, sadece 2025 yılında bu sayının 360 olduğunu açıkladı. Yalçın, binlerce başvurudan hareketle, engelliler için yapılan çalışmaların sadece maddi gelir desteği olmaktan çıkıp, yaşamlarında somut değişiklikler yaratan ve hayata dokunan öneriler şeklinde gerçekleştirilmesi gerektiğinin altını çizdi. Örnek olarak, 2024 yılında sıfır olarak alınan araçların yüzde 40'ının ÖTV muafiyetine tabi olduğunu ve bu araçların değerinin belli bir oranla 2 milyon 800 bini geçmemesi ile yüzde 90 bağımlı olma şartı bulunduğunu hatırlattı. Engellilerin araç alımında özel tertibat gerektiğini ve bu konuda bir sorun olmadığını ifade etti.

DÜZENLEMELER SOMUT OLAYLARA GÖRE OLMALI

Yalçın, devletin sağladığı maddi imkanların bazen başka engellilerin hayatını olumsuz etkileyebileceğini vurguladı. Belediyelerin, 20'den fazla araç kapasiteli yollarda en az bir park yerini engelli alanı olarak ayırmak zorunda olduğunu, ancak bu alanların ÖTV muafiyeti alan tüm araçlar tarafından kullanılabildiğini, kişi adına özel ayrılamadığını belirtti. Bu tarz düzenlemelerin somut olaylara göre değerlendirilmesinin hayatları kolaylaştıracağını söyledi. Mahalli idarelere yapılan başvurularda, su indirim oranlarının (örneğin yüzde 30 veya yüzde 50) veya bu indirimlerin sadece su kullanımında değil, katı atık bedeli veya enerjide de uygulanması yönündeki beklentilerin haklı başvurulara yol açtığını ekledi.

DOSTANE ÇÖZÜM ORANI YÜZDE 15

Kamu Denetçiliği Kurumu'nun web sitesine yıllık 1 milyon 400 bini aşan başvuru aldığını ve sitenin engellilerin erişilebilirliği açısından güçlü olduğunu belirten Yalçın, başvurular arasında memurların, sözleşmeli personellerin, sürekli işçilerin ve cezaevindeki engelli bireylerin atama ve nakil taleplerinin bulunduğunu aktardı. 2025-2024 yılında kendi denetçilik biriminde yüzde 15 oranında dostane çözüm gerçekleştirdiklerini, tavsiye ve dostane çözüm kararlarına uyum oranının oldukça yüksek olduğunu ifade etti. Örneğin, cezaevlerinde boşluk varsa engelli nakillerinin sağlandığını veya yürüme engeli nedeniyle merdiven çıkamayan bir kişi için, bulunduğu L tipi cezaevinde üst katta olan yatak odaları nedeniyle uygun oda olmaması durumunda tavsiye kararı verdiklerini anlattı. Ayrıca, çocuğunun ÇÖZGER raporu (Çocuklar için Özel Gereksinim Raporu) bulunan ve anksiyete nedeniyle normal tuvaletleri kullanamayan bir başvuruda, okul müdürünün 'yüzde 40 engeli yoksa engelli tuvaletini kullandırmam' demesi üzerine, engelli tuvaletinin üzerinde asma kilit olduğu bir durumu örnek gösterdi. Yalçın, yüzde 40 engel şartının her zaman yeterli olmadığını, daha basit engeller için de çalışma yapılması gerektiğini vurgulayarak, yapılan çalışmaları çok önemsediklerini söyledi.