TİHEK'ten özel sınıfta 'ceza köşesi' uygulamasına ceza

Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), bir ilkokulun özel eğitim sınıfında uygulanan 'ceza köşesi' ve yetersiz rehberlik hizmetleri nedeniyle ilçe milli eğitim müdürlüğüne 17 bin 52 lira idari para cezası kesti. Kurum, bu uygulamanın engelli çocukları dezavantajlı duruma düşürdüğüne hükmetti.

Aileden gelen başvuru ve soruşturma süreci

Olay, bir ilkokulun özel eğitim sınıfında eğitim gören yüzde 90 engelli ve otizm spektrum bozukluğu olan bir çocuğun ailesinin TİHEK'e başvurmasıyla ortaya çıktı. Aile, kızlarının öğretmenleri tarafından darbedildiğini ve vücudunda morluklar oluştuğunu iddia etti. Ayrıca, sınıfta oluşturulan 'ceza köşesi' ile ayrımcılığa uğradıklarını öne sürdüler. TİHEK'in başlattığı inceleme kapsamında, adli makamlarca yapılan soruşturmada öğretmenlerin şiddet uyguladığına dair kesin delil bulunamadığı gerekçesiyle takipsizlik kararı verildiği belirlendi. TİHEK de öğretmenlerin fiziksel şiddet uyguladığına dair yeterli emare olmadığına ve ceza soruşturmasında ayrımcılık yasağının ihlal edilmediğine karar verdi.

'Ceza köşesi' pedagojik açıdan sakıncalı bulundu

TİHEK, okulun 'ceza köşesi' uygulamasını ve rehberlik süreçlerini de mercek altına aldı. Öğretmenlerin, öğrencileri düşünmeye sevk etmek amacıyla bir 'ceza köşesi' oluşturdukları kabul edildi. Ancak müfettiş raporlarına yansıyan değerlendirmelerde, otizmli ve küçük yaştaki bir çocuğun soyut düşünme becerilerinin henüz gelişmediği, bu nedenle izolasyon ve ceza köşesi uygulamasının çocukta kaygı ve stresi artırarak eğitimden uzaklaşmasına yol açacağı vurgulandı. Bu uygulamanın pedagojik temelden yoksun olduğu ve çocuğun engelinden dolayı akranlarına göre daha dezavantajlı bir konuma sokularak dolaylı ayrımcılık teşkil ettiği sonucuna varıldı.

Rehberlik hizmetlerindeki eksiklik de cezayı tetikledi

Kararda ayrıca, çocuğun olumsuz davranışları karşısında tutanak tutulup veli toplantısı yapılmasına rağmen, konunun okul rehberlik servisine bildirilmediği ve Rehberlik ve Araştırma Merkezi ile koordinasyon kurulduğuna dair herhangi bir bilgi ve belgenin sunulamadığı belirtildi. Bu durumun, idarenin rehberlik yükümlülükleri açısından ayrımcılık yasağını ihlal etmediğini ispatlayamadığı anlamına geldiği ifade edildi. TİHEK Kurul Kararı, okul rehberlik servisinin görevini yerine getirmemesi ve pedagojik olmayan 'ceza köşesi' uygulaması nedeniyle 'engellilik temelinde ayrımcılık yasağının ihlal edildiğine' oy birliğiyle karar verdi. İhlalin niteliği ve ağırlığı göz önünde bulundurularak ilçe milli eğitim müdürlüğüne 17 bin 52 TL idari para cezası uygulandı.