En lezzetli tariflerin başrol oyuncusu, yemeklere konulduğunda epeyce lezzet katan, deyimlerde dahi kendisine yer verilen, kendine has tadı ve kokusu olan pastırmanın olmazsa olmazı da çemendir. 

Doğal kurutma yöntemleriyle üretilen ve katkısız olarak sofralardaki yerini alan bu yiyeceğin besin değerleri, içerdiği çemenden gelmektedir. Çemen ve kurutulan etin besin değerleri sayesinde sağlık deposu haline gelen pastırmanın günümüzde uzmanlar tarafından da ideal miktarda tüketilmesi özellikle tavsiye edilmektedir. Çemenin faydaları pastırmanın da faydasını arttırıcı niteliktedir.

Çemenin Faydaları

Çemen denildiğinde çoğumuzun aklına ilk olarak pastırma gelmektedir. Ancak yine de çemenin aslında bir ot olduğunu bilmemiz gerekmektedir. Çemen otu, ülkemizde yetişen ve yenilebilir yüz binlerce ottan sadece biridir ve sayısız faydası vardır.  Çemen  otu, geleneksel mutfak kültürümüz içinde çok önemli bir yere sahiptir.

Çemen, hem tohumları hem de yaprak, meyve ve saplarıyla tüm dünyada gıda sektöründe kullanılan bir bitkidir. Çemen bitkisi lezzet artırmak ve bakterilerden koruyarak ürünlerin raf ömrünü uzatmak amaçlıyla gıda sektöründe kullanılmaktadır.  Özellikle et ürünlerinin işlenmesinde, şekerleme, dondurma yapımında, kıvam artırıcı olarak da puding ve jölelerde bu bitki kullanılmaktadır. 

Bazı ülkelerde çemen yapraklarından yemek yapılmakta ve çok sevilerek tüketilmektedir.

Peki, pastırma çemeninin faydaları nelerdir?

Çemenin eski zamanlarda cesaret arttırıcı bir özelliği olduğuna inanılırdı. Öyle ki savaşa gitmeden önce çemen yenirdi. Çemen, kişiyi zinde tutar ve daha cesaretli kılardı.

Çemen boğazı yumuşatarak boğaz ağrılarını gidermektedir.

Çemen bağışıklık sistemini kuvvetlendirir.

Çemen, mide rahatsızlıklarını yumuşatarak kişiyi rahatlatır.

Çemen, iştah arttırıcıdır. İştahsız çocuklar ya da yetişkinler çemen adeta bir  ilaç niteliğindedir.

Çemen kansızlığa iyi gelir ve dolaşımını da büyük ölçüde hızlandırır.

Tüberküloz ile mücadelede çemen oldukça faydalı bir yiyecektir ve sıklıkla önerilir. 

Çemenin Zararları

Çemen fazla tüketim sonucunda mideyi bozabilmektedir

Eğer acı karışımlar ile oluşturulmuş bir çemen tüketiliyorsa mutlaka sade olarak tüketilmelidir. Aksi takdirde mide çok fazla yorulacaktır.

İştah arttırıcı olarak çemen kullanılıyorsa kontrollü tüketim gereklidir.

İştahınız fazla ise çemen iştah açıcı olduğundan fazla yemek yemeye yönlendirecektir. Fazla yemek fazla yağlanmaya yol açacaktır.

Çemeni yaşlı ve hasta bireylerin çok yoğun tüketmemesi gerekir. Porsiyon kontrolünde fayda vardır.

Çemen, yapısı gereği alerjik bir bitki olduğu için aşırı kullanımı kaşıntı ve kızarmalara sebep olabilmektedir. Bu nedenle porsiyon kontrolü gereklidir.

Hamile kadınların çemen ve çemen otu kullanmadan önce mutlaka hekimlerine danışmaları gerekmektedir aksi halde istenmeyen rahatsızlıklar meydana gelebilir.

Eğer obezite tedavisi görüyorsanız tedavi sırasında çemen tüketmekten mutlaka kaçınmalısınız.

Pastırma Çemeni Tarifi

Pastırmanın en önemli malzemesi etten sonra kuşkusuz ki çemendir.  Çemeni hazırlamaya ise eti kurumaya astığınız gün başlamalı ve dinlendirme işlemini mutlaka uygulamalısınız. Verilen tarife göre çemeni hazırladıktan sonra ise 2 gün buzdolabında bekletmelisiniz.

Çemeni iki gün dinlendirdiğiniz takdirde hem kıvamı hem de lezzeti yerine oturacaktır. Bu da pastırmanın daha lezzetli olmasına vesile olacaktır. Bu nedenle çemeni yapar yapmaz etin üzerine sürmemelisiniz.  

Çemeni etin üzerine sürerken elinizi kullanmalısınız. Herhangi bir mutfak gereciyle çemen sürme işlemi yaparsanız her yeri eşit olarak çemenlenmeyecektir. Bu da pastırmanın bozulmasına ya da tadının eşit olmamasına yol açacaktır.

Pastırmaya çemen sürerken elinize pudrasız ameliyat eldivenlerinden giyebilirsiniz. Bu çemenin ağır kokusunun elinize geçmesinin önüne geçecektir. Doğrudan el ile çemen sürme işlemi yaparsanız çemenin ağır kokusu ellerinize sinecek ve uzunca bir süre çıkmayacaktır. 

Çemen sürmek için giydiğiniz eldiveni de elinizdeyken sık sık ıslatmanız gerekmektedir. Bu çemenin ete yapışmasını kolaylaştıracaktır. 

 Çemeni etin üzerine iki kat sürmeniz tadının daha lezzetli olmasına yol açacaktır. Bu nedenle hazırladığınız pastırma çemeni ete iki kat sürülmelidir. 

Pastırma Çemeni Tarifi İçin Malzemeler:

•50 gram un (tercihen arpa unu eğer yoksa buğday unu)

•12 gram mısır unu

•12 gram sarımsak püresi

•25 gram tatlı biber tozu

•25 gram çemen tozu 

•1 tatlı kaşığı kimyon

•1 silme çay kaşığı karabiber

•Çeyrek çay bardağı sıvı yağ

•Az miktar ılık su

Bütün malzemeler karıştırılır ve ardından ılık su eklenir. Homojen şekilde karıştırıldıktan sonra macun kıvamı elde edilir. Elde edilen çemen ağzı kapalı şekilde buzdolabında dinlendirilir. Böylece pastırma çemeni elde edilmiş olur.

Kayseri Pastırma Çemeni Tarifi

Kayseri Pastırma Çemeni Tarifi İçin Malzemeler: 

500 gram sarımsak

500 gram acı toz biber,

3-4 yemek kaşığı çemen baharatı,

1 yemek kaşığı karabiber,

1 yemek kaşığı kimyon,

Tuz

Su

Kayseri pastırma çemeni, etin üzerine sürüldüğünde et pişecektir. Yoğun baharat etin pişmesine neden olacaktır. Kahvaltılarda da sevilerek tüketilen ve pastırmanın olmazsa olmazı sayılan pastırma çemeninin pek çok faydası bulunmaktadır. 

Kayseri Pastırma Çemeni Yapılışı: 

Sarımsakları soyarak püre haline getirin,

Püre haline getirilen sarımsakların içerisine baharatlar alınır,

Ardından tuz ve ılık su alınarak karıştırılır,

Tüm malzemeler homojen bir kıvam alana kadar karıştırılır,

Macun kıvamına gelen çemen iki gün kadar dolapta bekletilir ve hazır hale gelir. 

Siz de pastırma çemeni hazırlayabilir ve evinizde harika pastırmalar üretebilirsiniz.