Ekonomist Yılmaz: Akaryakıt zamları her şeye yansıyacak

Ekonomist Prof. Dr. Hakkı Hakan Yılmaz, yılın ilk sekiz ayında yüzde 22,1'lik enflasyon oranına dikkat çekerek, akaryakıttaki fiyat artışlarının diğer mal ve hizmetlere yansıyacağı uyarısında bulundu. Yılmaz, ANKA Haber Ajansı'na yaptığı değerlendirmede, akaryakıt zamlarının adeta bir domino etkisi yaratarak iğneden ipliğe her alanda fiyat artışlarını tetikleyeceği bilgisini paylaştı.

Akaryakıtta beş temel düzenleme yapıldı

Yılmaz, yılbaşından bu yana akaryakıt alanında yapılan düzenlemeleri sıraladı. Eşel mobil sistemi, ÖTV desteğinin azaltılması ve benzin ile motorinde kademeli vergi artışına geçilmesi gibi beş ana düzenlemenin hayata geçirildiğini belirtti. 1 Ekim'de Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile 95 oktan benzinde litre başına ÖTV'nin Ekim, Kasım ve Aralık ayları için kademeli olarak artırılacağının altını çizdi. Motorinde ise sıfırlanan ÖTV'nin Eylül ayından itibaren kademeli olarak artırılmasının öngörüldüğünü hatırlatan Yılmaz, bu düzenlemelerle benzine KDV dahil 12,47 TL yerine 4 TL 15 kuruş zam yapıldığını vurguladı.

Enerji fiyatları uçuşta, enflasyon yükselecek

Benzinin litre fiyatının 85 TL'yi, motorinin ise 98 TL'yi aştığını belirten Yılmaz, uluslararası fiyatlarda düşüş yaşanmazsa motorin fiyatlarının kısa süre içinde 100 TL'yi tekrar aşacağını öngördü. Akaryakıt zamlarının enflasyona etkisine de değinen Yılmaz, bu artışların genel fiyat düzeyindeki yükselişin yaklaşık üç-dört katına ulaştığını ifade etti. Eylül ayı enflasyonuna doğrudan 0,35 puanlık bir katkı beklediklerini, ulaştırma, gıda ve üretim maliyetleri üzerinden oluşacak ikincil etkilerle birlikte toplam katkının 7 puana, hatta akaryakıt fiyatlarının mevcut seviyede devam etmesi durumunda 8,5 puana kadar çıkabileceğini hesapladıklarını söyledi. Bu senaryonun gerçekleşmesi halinde yıl sonu enflasyonunun TÜİK'in hesaplamalarına rağmen yüzde 32 civarında oluşmasını beklediğini sözlerine ekledi. Yılmaz, asıl riskin ikincil etkilerle diğer mal ve hizmet fiyatlarındaki artış olacağını belirterek, küresel belirsizlikler nedeniyle petrol fiyatlarının yükselme riskinin daha güçlü olduğunu ve bunun hem doğrudan hem de dolaylı yollarla fiyatları artıracağını vurguladı. Bu durumun düşük gelirli kesimlerin ve yoksul hanelerin geçim maliyetlerini artıracağını, tarım ve imalat sanayii gibi sektörlerde girdi maliyetlerinin yükselmesine neden olacağını ve bu artışların üretim maliyetlerine çarpıcı biçimde yansıyacağını belirtti. Yılmaz, ÖTV oranlarının sıfıra indirilmesi, tarım ve reel sektör girdi maliyetlerinin desteklenmesi, yoksul hanelere yönelik sosyal yardımların artırılması gibi acil önlemler alınması gerektiğini savundu.