ABD’nin kürt dosyası: Destekle, kullan, terk et
Ortadoğu’nun son yüz yılına bakıldığında değişmeyen tek gerçek şudur: Amerika Birleşik Devletleri, Kürtleri hiçbir zaman kalıcı bir müttefik olarak görmemiştir. Kürtler ABD için çoğu zaman bir araç, bir baskı unsuru ve geçici bir kara gücü olmuştur. İş bittiğinde ise destek kesilmiş, bedel yine Kürtlere ödetilmiştir
ABD – KÜRT DOSYASI (100 YILLIK KRONOLOJİ)
1920
ABD ve Batı, Sevr’de Kürtlere umut verdi.
1923
Lozan’da Kürtler masadan silindi.
İlk destek, ilk terk.
1970–1974
ABD–CIA, Barzani’yi Irak’a karşı destekledi.
1975
Cezayir Antlaşması yapıldı, ABD bir gecede çekildi.
Binlerce Kürt öldü.
1991
ABD, Saddam’a karşı Kürtleri isyana çağırdı.
Aynı yıl geri çekildi.
Kürtler dağlara kaçtı.
2003
Irak işgalinde Kürtler ABD’nin kara gücü oldu.
2017
Bağımsızlık referandumunda ABD karşı çıktı.
Kerkük düştü.
2014–2019
ABD, YPG’yi IŞİD’e karşı kullandı.
Suriye’de Denklem Sertleşiyor: PYD/YPG, Şam ve Büyük Güçler
Suriye’de sahada yeni bir faza girildiği açık. Şam yönetiminin PYD/YPG unsurlarını önce Halep’ten, ardından Rakka hattından baskılaması; “geçici taktik ittifaklar dönemi”nin kapandığını gösteriyor. Suriye devleti artık egemenlik alanını yeniden tanımlama ve silahlı, yarı-devletçi yapılara tahammül etmeme noktasında kararlı.
ABD’nin PYD/YPG (SDG) ile ilişkisi ilkesel değil araçsaldır. Washington bu yapıyı;
İran’ı dengelemek,
Rusya’yı sınırlamak,
Türkiye’yi baskılamak,
İsrail’in kuzey sınır güvenliğini tahkim etmek
amacıyla kullandı. Ancak tarih gösteriyor ki ABD, sahadaki taşeronlarını kalıcı devletlere dönüştürmez; işlevi biten yapı gözden çıkarılır.
İsrail cephesine gelince: Tel Aviv’in temel önceliği Suriye’nin güçlü, merkezi ve orduya dayalı bir devlet olarak yeniden ayağa kalkmamasıdır. Bu nedenle parçalı, etnik ve mezhepsel fay hatlarına bölünmüş bir Suriye İsrail’in stratejik çıkarlarıyla örtüşür. Ancak bu, “mutlaka bir PKK devleti kurulacak” anlamına gelmez; İsrail için esas olan istikrarsızlık ve dengedir, yeni bir aktörün kontrolsüz güç kazanması değil.
Batı’nın tavrı ise çelişkili olacaktır. Açık bir şekilde Suriye ordusuna karşı askeri müdahale ihtimali zayıf. Ne ABD kamuoyu ne de Avrupa, Suriye için yeni bir sıcak çatışmayı kaldıracak durumda. En olası senaryo:
Diplomatik baskı,
Sınırlı yaptırımlar,
SDG’ye “geri çekil ama dağılma” telkinleri
şeklinde gelişir.
Peki Suriye’de bir PKK devleti kurulabilir mi?
Mevcut şartlarda bu ihtimal zayıftır. Çünkü:
Şam yönetimi buna askeri olarak karşıdır.
Türkiye bunu ulusal güvenlik tehdidi sayar.
İran, kendi Kürt nüfusu nedeniyle bu modele kapalıdır.
Rusya, Suriye’nin toprak bütünlüğünü stratejik kırmızı çizgi kabul eder.
Sonuç olarak; PYD/YPG sahada daralır, ABD mesafe koyar, İsrail sessiz izler, Şam adım adım alan kazanır. Bu süreç sancılı olur ama kalıcı bir PKK devleti ihtimali değil, kontrollü tasfiye ve entegrasyon ihtimali daha güçlüdür.
Tarih bir kez daha gösteriyor: Büyük güçler vekil üretir, ama bedelini hep sahadakiler öder.
Yazarın Diğer Yazıları
- BAŞÖRTÜSÜ TARTIŞMASIYLA TÜRK DÜNYASININ KARDEŞLİK HUKUKUNU ZEDELEMEYELİM!
- TÜRK SİYASETİ NASIL DİZAYN EDİLDİ?
- KÜRT SORUNU MU, YOKSA KÜRTLERİN SORUNU MU?
- ALLAH’IN AFFETME DİĞİNİ SİZ HANGİ HAK VE YETKİYLE AFFEDİYORSUNUZ?
- CUMHURİYET'İN HARCIYLA OYNAMAYIN!
- Dünya Türklüğüne ve Türk Milletine Hayırlı Olsun
- Devletin ölçüsü kamu yararıdır
- Devlet ile iktidar aynı şey değildir
