AREA ne diyor? Cumhurbaşkanlığı seçim senaryoları
Yıllardır topluma anlatılan bir davanın hikâyesi sona ermek üzere… Son günlerde gündeme gelen yolsuzluk haberlerinin merkezinde iktidara yakın çevrelerin yer alması, yalnızca siyasete değil, hukuk kurumlarına ve piyasaya duyulan güveni de sarsıyor.
Doğrusu, demokrasi ve ifade özgürlüğü adına nefes alabileceğimiz alanlar giderek daralıyor.
Siyasi iklim ne durumda?
Güvenilir anket şirketlerinden AREA, ekim ayına ilişkin sonuçlarını yayımladı. Veriler, fon krizi ve son dönemdeki siyasi gelişmelerin seçmen eğilimleri üzerindeki etkisini değerlendirmek açısından önemli bir çerçeve sunuyor.
Ankette “Kararsızım/hiçbiri” diyenlerin oranı %23,5 gibi oldukça yüksek bir düzeyde. Dolayısıyla mevcut konjonktürde yapılan anketlerin verilerinden hareketle yapılacak siyasi çıkarımlarda belirli bir düzeyde ihtiyat gerekiyor.
AREA'nın verilerine göre bugün seçim yapılsa AKP %30,7, Yeni Parti %23,4, İYİ Parti %7,4, DEM Parti %7,1, CHP %7,0, MHP %6,6, Anahtar Parti %5,9, Zafer Partisi %5,1, YRP %1,8, TİP %1,5 ve diğer partiler %3,3 oy alıyor. Bu sonuçlara göre CHP, %7'lik seçim barajının sınırında; DEM Parti barajın hemen üzerinde, MHP ise barajın altında görünüyor.
Siyasi eğilimlerdeki değişimi daha iyi anlayabilmek için aynı anket şirketinin ağustos ayı sonuçlarını da incelemek gerekiyor. İki veri karşılaştırıldığında AKP ve CHP'nin oy oranlarında anlamlı bir düşüş, Anahtar Parti ile Yeni Parti'nin oy oranlarında ise belirgin bir yükseliş olduğu görülüyor.
Önümüzdeki süreçte CHP’nin iktidar çevreleriyle birlikte hareket etiği algısı güçlenirse, bu partinin oy oranındaki düşüş daha da hızlanabilir.
Anketin dikkat çekici sonuçlarından biri de İYİ Parti, Zafer Partisi ve Anahtar Parti'nin toplam oy oranının %18,4'e ulaşması. Bu tablo, milliyetçi siyasetin farklı temsilcilerinin toplam ağırlığı bakımından önemli.
Merkezdeki iki isim: Erdoğan ve Yavaş
Cumhurbaşkanı adaylarına yönelik toplumsal eğilimler değerlendirildiğinde iki isim öne çıkıyor: İktidar kanadında Recep Tayyip Erdoğan, muhalefette ise Mansur Yavaş.
AREA'nın verilerine göre siyasetçilere yönelik olumlu kanaat oranında Mansur Yavaş %46,1 ile ilk sırada yer alıyor. Yavaş'ı Recep Tayyip Erdoğan (%40,9), Ekrem İmamoğlu (%33,1) ve Özgür Özel (%32,9) izliyor.
Peki, partilerin olası oy oranlarından hareketle cumhurbaşkanlığı seçimine ilişkin bir öngörüde bulunmak mümkün mü? 2018 ve 2023 seçim sonuçları, bu soruyu tartışmak için yararlı bir karşılaştırma zemini sunuyor.
2018 genel seçimde AKP ve MHP'nin toplam oy oranı %53,5 iken Erdoğan, cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turunda %52,6 oy almıştı.
2023 yılında ise genel seçimde Cumhur İttifakı'nın (AKP, MHP, YRP, BBP, HÜDA PAR ve DSP) toplam oy oranı %49,5’e ulaşırken, Erdoğan da cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turunda aynı orana ulaşmıştı.
Yukarıdaki veriler, Erdoğan’ın kendine özel bir oyu olmadığını, ittifak partilerinin oy oranları ile destekledikleri CB adayının ilk turda aldığı oy oranı arasında çok yüksek bir ilgileşim olduğunu göstermekte.
AREA'nın verileri temel alındığında, hangi blokta yer alacağı henüz netleşmeyen DEM Parti bir kenara bırakıldığında, iktidar blokunun toplam oy oranı yaklaşık %39,1 olarak hesaplanıyor. Muhalefet cephesinde ise CHP dışındaki partilerin toplamı %46,7, CHP'nin de eklenmesiyle %53,7 olarak gerçekleşiyor. Rakamlar, parti oylarının aritmetik toplamı bakımından muhalefet lehine bir tabloya işaret ediyor. Kısacası, AREA'nın verileri Cumhur İttifakı'nın oy oranının 2023 genel seçimindeki düzeyin altında kaldığına işaret ediyor.
Muhalefetin sayısal üstünlüğünü gerçek bir seçim avantajına dönüştürmesi ise geniş bir ortak paydada buluşabilmesine bağlı görünüyor.
Bu başarılabilir.
Önce inanmak gerek!
