Etnik Vurgular Üzerinden Siyaset: Cumhurbaşkanı Erdoğan Ne Mesaj Veriyor?
Türkiye Cumhuriyeti, kuruluşundan bu yana etnik kimlikleri ayrışma aracı değil, bir arada yaşamanın zenginliği olarak görmeye çalışan bir millî birlik ülküsü üzerine inşa edilmiştir. Ne var ki son yıllarda devletin en üst makamlarından gelen söylemler, bu ülkünün altını oyan, toplum mühendisliğine kapı aralayan bir çizgiye doğru kaymaktadır.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin 28. Dönem 2. Yasama Yılı açılışında yaptığı konuşma, tam da bu bağlamda ciddi kaygılara neden olmuştur. Erdoğan, “Nasıl ki Türk, Kürt, Arap, Sultan Alparslan’ın, Selahattin Eyyubi’nin, Sultan Fatih’in ordusunda omuz omuza verip zafer kazandıysa…” diyerek başladığı cümlelerinde, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarını etnik aidiyetler üzerinden tasnif eden bir dil kullanmıştır.
Peki, bu söylem neden sorunludur?
Etnik Kimlikler Üzerinden Birlik Olur mu?
Hiç kimse, bu topraklarda yaşayan halkların etnik kökenlerini inkâr etsin ya da kimliklerinden vazgeçsin demiyor. Ancak devletin en üst makamında oturan bir liderin, millet mefhumu yerine "Türk, Kürt, Arap ittifakı" gibi ifadelerle bir “etnik koalisyon” tahayyül etmesi, Türkiye’nin üniter yapısı açısından büyük bir kırılmayı tetikleyebilir.
Bu söylemler, Anayasa'nın ilk maddelerinde ifadesini bulan “bölünmez bütünlük” ilkesine açıkça gölge düşürmektedir. Millet, ortak bir ülküde birleşen vatandaşların oluşturduğu siyasi ve kültürel bir yapıdır. Eğer siz milleti “Türk, Kürt, Arap” gibi etnik parçalara ayırarak tanımlarsanız toplumu birlikte tutan harcı gevşetmiş olursunuz. Bu ise Türkiye'nin millî bütünlüğü açısından son derece tehlikelidir.
Suriyeli Sığınmacılar ve Arap Kimliğinin Yükselişi
Dikkat çeken bir başka husus ise son yıllarda Erdoğan’ın konuşmalarında giderek artan “Arap” vurgusudur. Türkiye, Suriye'den milyonlarca sığınmacıyı kabul etmiş bir ülke olarak artık demografik yapısında ciddi değişikliklerle yüz yüzedir. Önceden devlet nezdinde “Kürt” veya “Zaza” gibi kimliklere sınırlı referanslar varken artık “Arap” unsuru da siyasi söylemlerde öne çıkarılmaktadır.
Bu durum sadece bir kardeşlik vurgusu değil, aynı zamanda Arap nüfusunun Türkiye’de kalıcı bir etnik unsur olarak kabullenilmesinin sinyali olabilir. Erdoğan’ın “Türk, Kürt, Arap ittifakı” söylemi, Suriyelilerin kalıcılaştırılması ve topluma entegre edilmesi için zemin hazırlama çabası mıdır?
Üniter Devlet mi, Federe Yapı mı?
Bu söylemler, ister istemez federal bir yapının altlığını mı oluşturuyor sorusunu gündeme getiriyor. "Etnik birliktelik" adı altında yapılan bu tür açıklamalar, özellikle Güneydoğu’daki etnik siyaset yapan çevrelerin işine yaramaktadır. Kürt milliyetçiliğiyle Arap nüfusunun yoğunlaştığı alanları birleştiren bir anlayış, Türkiye’yi üniter devlet yapısından çıkarıp etnik kantonlara dayalı bir federasyon modeline yönlendirebilir.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın son yıllarda "ümmet" vurgusunu sıklaştırması, Türkiye’yi millî devlet yerine çok etnisiteli, çok dilli, çok kimlikli bir “İslam coğrafyası” perspektifine oturtma çabasını da akıllara getirmektedir. Oysa Türkiye Cumhuriyeti, ümmet değil millettir ve bu milletin adı da "Türk Milleti"dir.
Sonuç: Birlik İçin Millet Lazım, Etnik Koalisyon Değil
Cumhurbaşkanı’nın sözleri iyi niyetli bir birlik mesajı gibi sunulabilir. Ancak tarih bize göstermiştir ki etnik temelli siyaset, kısa vadeli kazanımlar sağlasa da uzun vadede ayrışma ve çatışma getirir. Türkiye'nin ihtiyacı olan şey; kökeni, mezhebi, dili ne olursa olsun “Türk Milleti” paydasında buluşmuş bir toplumsal sözleşmedir.
Sayın Erdoğan’ın kullandığı bu etnikçi dilin, Türkiye’nin birlik ve bütünlüğünü zedeleyecek bir zemin hazırladığını üzülerek belirtmek zorundayız. Siyasi iktidarın, halkı birleştirmek adına kullandığı dilde daha hassas ve millî değerlerle uyumlu olması artık bir tercih değil, mecburiyettir.
Yazarın Diğer Yazıları
- BAŞÖRTÜSÜ TARTIŞMASIYLA TÜRK DÜNYASININ KARDEŞLİK HUKUKUNU ZEDELEMEYELİM!
- TÜRK SİYASETİ NASIL DİZAYN EDİLDİ?
- KÜRT SORUNU MU, YOKSA KÜRTLERİN SORUNU MU?
- ALLAH’IN AFFETME DİĞİNİ SİZ HANGİ HAK VE YETKİYLE AFFEDİYORSUNUZ?
- CUMHURİYET'İN HARCIYLA OYNAMAYIN!
- Dünya Türklüğüne ve Türk Milletine Hayırlı Olsun
- Devletin ölçüsü kamu yararıdır
- Devlet ile iktidar aynı şey değildir
