Federasyon veya Özerklik Protokolü
Suriye’yi Parçalama ve Teröre Meşruiyet Süreci-Sınır Güvenliğinin Ötesinde Bir Beka Sorunu
Türkiye Cumhuriyeti’nin milli güvenlik doktrini, sınır ötesinde oluşabilecek her türlü otonom yapıyı doğrudan kendi toprak bütünlüğüne yönelik bir tehdit olarak tanımlar. Suriye’nin kuzeyindeki istikrarsızlığın bir "terör devletçiği" ile sonuçlanması, sadece bir komşu ülke sorunu değil, Lozan’dan bu yana savunulan üniter devlet yapısının altının oyulması projesidir.
Suriye’deki "entegrasyon" maskeli parçalanma süreci, 2024 sonundaki askeri hareketlilikle ivme kazandı. Ağustos 2025’te Deyr Hafir ve Deyrizor’da başlayan düşük yoğunluklu çatışmalar, aslında tarafların saha hakimiyetini test ettiği bir "ön pazarlık" evresiydi. Suriye Ordusu ile SDG arasındaki bu kontrollü gerilim, Eylül ayında Türkiye’nin hava operasyonlarıyla yeni bir boyut kazandı. Bu aşamada SDG, "savunma tünelleri" kazarak tasfiye olmayacağını, aksine masada daha güçlü bir otonomi talep edeceğini gösterdi ("Suriye İç Savaşı Kronolojisi").
SDG'nin "savunma tünelleri" ile sergilediği direnç, Türkiye'nin sınır güvenliği için sadece askeri bir engel değil, aynı zamanda terörün yerleşik hale gelme çabasıdır. Suriye ordusunun bu yapıyla çatışmak yerine "pazarlık" zeminine kayması, Ankara için Suriye'nin toprak bütünlüğü tezinin fiilen çöktüğünün işaretidir.
Ekim 2025 itibarıyla Halep’in Şeyh Maksud ve Eşrefiye mahallelerinin kuşatılması, bir "rehin alma" stratejisiydi. Şam yönetimi, Halep’teki Kürt yerleşimlerini baskı altına alarak SDG’yi Fırat’ın doğusundaki petrol ve baraj varlığını paylaşmaya zorladı. 7 Ekim 2025’te imzalanan "kapsamlı ateşkes", terör örgütünün ilk kez bir devlet aktörü gibi masaya oturmasını sağladı. Aralık 2025 sonunda çatışmaların tekrar alevlenmesi, nihai "özerklik protokolü" öncesindeki son pürüzlerin giderilmesi çabasıydı ("Suriye İç Savaşı Kronolojisi").
Terör örgütünün "devlet aktörü" gibi masaya oturması, Türkiye'nin içindeki ayrılıkçı unsurlar için kötü bir emsal teşkil etmektedir. Şam'ın petrol karşılığında siyasi taviz vermesi, bölgedeki kaynakların terörün finansmanına resmiyet kazandırılmasıdır.
Ocak 2026 süreci ise tam bir "devletleşme" tiyatrosuna sahne oldu. 18 Ocak 2026’da imzalanan 14 maddelik mutabakatla, SDG’nin Arap bölgelerinden (Rakka ve Deyrizor) çekilmesi karşılığında, Haseke ve Kamışlı hattında "özel statü" kazanması kararlaştırıldı. Mazlum Abdi’nin 19 Ocak’taki "Kazanımlarımızı ve bölgemizin özel statüsünü koruyacağız" beyanı, sürecin bir mağlubiyet değil, terör örgütünün anayasal zırh kazanması olduğunu tescilledi (Abdi). 30 Ocak 2026'da ise mutabakat askeri boyuta taşındı; YPG militanlarının "müstakil tümenler" halinde Suriye Ordusu'na entegre edilmesi, terörün üniformalı hale gelmesiyle sonuçlandı. ABD ve uluslararası güçlerin (Tom Barrack ve Donald Trump) açık desteğiyle, Türkiye sınırında meşru, otonom ve silahlı bir terör devletçiği resmen kurulmuş oldu ("Şam-SDG Anlaştı").
Türkiye'nin güney sınırında, Şam'ın bayrağı altında ancak Kandil'in emir komutasında bir "müstakil tümen" yapısının kurulması, sınır güvenliğimizi imkansız hale getirecektir. Bu durum, Türkiye'nin terörle mücadele operasyonlarını uluslararası hukuk nezdinde "bir devletin ordusuna saldırı" gibi gösterme riskini taşımaktadır.
Adım Adım Parçalanma
Sürecin ilk aşaması, terör örgütünün askeri varlığını "legal bir yapıya" dönüştürme hamlesiydi. Arslan Bulut’un da belirttiği üzere, “YPG’ye bağlı üç tugayı içeren bir askeri tümen oluşturulması, Ayn el Arap güçlerine bağlı bir tugayın da Halep vilayetine bağlı bir tümen bünyesinde teşkil edilmesi de kabul edildi.” Bu durum, Suriye Ordusu’nun aslında bir "terör koalisyonuna" dönüştüğünü kanıtlamaktadır. Örgütün silahlarını bırakması beklenirken, tam aksine müstakil tümenler altında hiyerarşisini koruması, bölücü yapının askeri otonomisini tescil etmiştir (Bulut).
Bu tümenlerin varlığı, Türkiye'nin olası bir kara harekatında karşısında sadece düzensiz bir terör grubu değil, devlet zırhına bürünmüş bir ordu bulması demektir. "Tabela değişikliği" ile PKK kadrolarının Suriye resmi üniforması giymesi, Türkiye’nin meşru müdafaa haklarını kısıtlamaya yönelik küresel bir kumpastır.
Anlaşmanın ilk günlerinde atılan imzalar, örgütün kendini feshettiği yalanını servis etmişti. Ancak Ocak 2026'ya gelindiğinde, “SDG'nin kendini feshi ve Suriye Silahlı Kuvvetleri ile entegrasyonunu kabul eden bir anlaşma imzaladı” ifadesinin pratikteki karşılığının bir "tabela değişikliği" olduğu anlaşıldı. Bu "fesih" söylemi, uluslararası toplumun tepkisini dindirmek için kullanılan bir illüzyondur; gerçekte ise Kandil kadroları, "yerel unsurlar" adı altında yeni yönetim mekanizmalarının çekirdeğini oluşturmuştur ("Şam-SDG Anlaştı").
Ağustos ayındaki çatışmalarda dökülen sivil ve asker kanı, pazarlığın kanlı yüzüdür. Raporlara göre, “12 Ağustos'ta, Deyr Hafir yakınlarında SDG ile çıkan çatışmalarda bir Suriye Ordusu askeri öldürüldü.” Bu can kayıpları, iki tarafın birbirini yok etme niyetinden değil, kurulacak otonom yapının sınırlarını belirleme kavgasından kaynaklanmıştır. Çatışmalar, SDG'ye "eğer haklarımız verilmezse istikrarı bozarız" mesajı verme imkanı sağlamıştır ("Suriye İç Savaşı Kronolojisi").
Çatışmaların "pazarlık aracı" olarak kullanılması, terör örgütünün bölgedeki sivil halkı ve askerleri birer piyon olarak gördüğünü kanıtlar. Türkiye, sınırının hemen ötesinde bu kadar kontrolsüz ve şantajcı bir yapının resmiyet kazanmasına izin verirse, ileride benzer "istikrar bozma" tehditleri doğrudan Türk topraklarına yönelecektir.
Ekim ayındaki Şeyh Maksud kuşatması, SDG'yi "özel statüye" ikna etmek için kullanılmıştır. Sahadan gelen bilgilere göre, “Ekim başlarında Suriye Ordusu Şeyh Maksud ve Eşrefiye'nin eteklerinde toprak bariyerler inşa ederek ve yolları kapatarak önlemleri artırdı.” Bu kuşatma Şam’ın baskı kartıydı; ancak bu baskı örgütü bitirmemiş, aksine 7 Ekim’deki ateşkesle onu "eşit bir müzakereci" konumuna yükseltmiştir ("Suriye İç Savaşı Kronolojisi").
Ayn el-Arab (Kobani), Haseke ve Kamışlı gibi yerleşim yerlerine özel statü verilmesi halinde, gelecekte Barzani yönetimi gibi de facto bir durumla karşı karşıya kalınacaktır. Bu ise Suriye’nin kuzeyinde kurulan yapının sadece idari bir birim değil, Türkiye’nin üniter yapısını hedef alan bir "terör koridoru" olduğunun en net kanıtıdır (Öztürk).
Barzani modeli gibi bir "de facto" yapının Suriye kuzeyinde kökleşmesi, Türkiye’nin Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri üzerindeki ayrılıkçı emelleri besleyecektir. Bu bir domino etkisidir; komşu ülkelerdeki federalleşme, Türkiye'nin üniter devlet yapısına yönelik en büyük ideolojik saldırıdır.
Mazlum Abdi’nin 19 Ocak’taki video mesajı, örgütün kazandığı yasal zırhın özgüvenini yansıtmaktadır. Abdi’nin, “Daha büyük bir iç savaşı ve ölümleri önlemek için Deyrizor ve Rakka’dan çekilme kararı aldık” sözleri, stratejik bir takastır. Arap topraklarından sembolik olarak çekilip, asıl hedef olan Fırat'ın dosundaki otonomiyi ve Şam yönetimi içindeki makamları garanti altına almışlardır (Abdi).
Ahmed eş-Şara’nın sunduğu 12 maddelik yol haritası, terörün resmileşmiş halidir. Maddeler arasında yer alan, “Mazlum Abdi’nin Haseke Valisi olarak atanması ve üst düzey hükümet makamlarının Kürt temsilcilere verilmesi” teklifi, devletin anahtarının teröre teslim edilmesidir. Hatırlatmak gerekir ki bu kişi, "67 kahraman vatan evladının şehit edilmesinin planlayıcısı olan ve 20 milyon TL ödüllü kırmızı liste ile aranan" bir teröristtir (Metehan).
Türkiye’nin kırmızı listesinde olan bir teröristin "vali" yapılması, uluslararası hukukun ve komşuluk ilişkilerinin ayaklar altına alınmasıdır. Bu durum, Türkiye’ye karşı savaş açmış bir yapının "meşru muhatap" olarak dayatılmasıdır ve Türkiye Cumhuriyeti bunu asla tanımayacaktır.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın açıklamaları, uluslararası bir mutabakata işaret eder. Fidan'ın, “Suriye konusunda ABD yönetimi ile bakış açılarımızın büyük ölçüde örtüştüğünü düşünüyorum” sözlerine rağmen, Arslan Bulut’un vurguladığı üzere, bu örtüşme Türkiye’nin kırmızı çizgilerinin silinmesi pahasına gerçekleşmiştir. ABD’nin Tom Barrack üzerinden yürüttüğü diplomasi, PKK’nın Suriye ordusuna entegrasyonunu "istikrar" olarak pazarlamıştır (Bulut).
İç siyasetteki yansımalar ise bu ihanet sürecine lojistik ve psikolojik destek sağlamaktadır. Özgür Özel’in “Mürşitpınar Sınır Kapısı’nın insani yardımlarla sınırlı olmak üzere açılmasını önemli görüyoruz” talebi, Ayn el-Arab’daki otonom yapının Türkiye üzerinden beslenmesi anlamına gelir. Bu, Kandil’in Suriye koluna can suyu taşımakla eş değer bir siyasi tutum olarak değerlendirilmektedir (Taşdemir).
İnsani yardım kılıfı altında sınır kapılarının bu yapılara açılması, kontrolsüz geçişlerin ve terör örgütünün ekonomik olarak güçlenmesinin önünü açar. Türkiye kendi elleriyle sınırında büyüyen bu kanser hücresini beslememelidir.
Suriye'deki "eşit yurttaşlık" vurgusu, Türkiye için de stratejik bir risk olarak görülmektedir. Ekrem İmamoğlu'nun, “Kürt sorununu eşit yurttaşlık prensibiyle ele alıp çözeceğiz dediğimizde bunu kastediyoruz” ifadesi, Suriye’deki "anayasal tanınma" modelinin Türkiye’ye ihraç edilme ihtimalini güçlendirmektedir. Bu söylem, terör örgütünün anayasal talepleriyle paralellik göstermektedir (Bulut).
Süreçte "silah bırakma" iddiasının yalan olduğu, milis yapılanmasıyla kanıtlanmıştır. Saygı Öztürk’ün aktardığı yazıda belirtildiği gibi, “Topraklarımızda bölücü terör örgütünün istediği yönde karışıklık çıkarmak için yetiştirdiği milis kadroları var. Bunlar istenildiği zaman harekete geçirilebilir.” Bu durum, örgütün sadece tabelasını değiştirdiğini, silahlı gücünü ve ideolojik kadrosunu hem Suriye'de hem de Türkiye içerisinde koruduğunu belgelemektedir (Öztürk).
Suriye'deki "milis" modeli, Türkiye içerisindeki uyuyan hücreler için bir eğitim ve motivasyon kaynağıdır. Sınırın ötesinde "yasal" hale gelen terörist, Türkiye içindeki sarsıntılarda kullanılmak üzere hazır bekletilen askeri bir rezervdir.
30 Ocak mutabakatının ardından oluşan tablo, Hakan Fidan’ın "kırmızı çizgilerimiz gözetilir" sözünü boşa çıkarmıştır. Arslan Bulut, “ABD, YPG’nin Ayn el-Arap’ta üç tugaydan oluşan bir tümen bulundurmasını Şara’ya kabul ettirdi” diyerek acı gerçeği ifşa etmektedir. Bu durum, hudut hattımızda Şam askeri kılığında sekiz bin kişilik "legal" bir PKK ordusunun konuşlanması demektir (Bulut).
Trump’ın süreci desteklemesi, otonominin küresel koruma altında olduğunu gösterir. Serbestiyet’in haberinde geçen, “Suriye’nin son derece saygın Cumhurbaşkanı Şara ile harika bir görüşme yaptım” alıntısı, ABD’nin SDG-YPG’yi artık bir "terör unsuru" değil, Suriye’nin meşru bir parçası olarak gördüğünü teyit etmektedir. Bu durum, "90 bin civarındaki teröristin ABD silahlarıyla ne yapacağı" belirsizliğini daha da tehlikeli kılmaktadır ("Şam-SDG Anlaştı").
Müttefikimiz ABD'nin, 90 bin kişilik bir terör ordusunu modern silahlarla donatıp "meşru güç" olarak tanımlaması, Türkiye'nin NATO ve bölgesel ittifaklardaki konumunu sarsmaktadır. Bu silahların namlusu er ya da geç Türkiye'ye dönecektir.
Şara’nın 12 maddelik teklifindeki enerji kaynakları maddesi, aslında bir ortaklık protokolüdür. Kaynaklarda geçen, “Tüm petrol ve gaz yatakları ile tesislerinin Şam yönetimine teslimi” şartı, gelirlerin bölüşümü ve tesislerin güvenliğinin yine SDG unsurlarınca sağlanması temelinde uzlaşılmıştır. Bu, terörün finansal otonomisinin devlet eliyle sürülmesidir (Metehan).
Sonuç olarak, Mazlum Abdi’nin Şam’daki temasları, bir teslimiyet değil, "federasyonun" ilanıdır. BBC News Türkçe’de yer alan, “SDG, Suriye devlet kurumlarına entegrasyon için düzenlemeleri başlatacak” haberi, bu ihanetin bürokratik kılıfıdır. 30 Ocak 2026 itibarıyla, Suriye’nin kuzeyi artık Şam’a bağlı görünen ancak Kandil tarafından yönetilen otonom bir yapıya resmen kavuşmuştur ("Şam-SDG Anlaştı").
Sonuç
Suriye’de 2026 yılı başında tamamlanan bu süreç, siyasi literatüre "entegrasyon" olarak girse de, gerçekte PKK-YPG terör örgütünün devletleştirilmesi operasyonudur. Ağustos 2025’ten itibaren sahada sergilenen kontrollü gerilim, dünya kamuoyuna "Şam yönetimi toprak bütünlüğünü sağlıyor" imajını verirken, kapalı kapılar ardında bir terör örgütüyle "özel statü" pazarlığı yapılmıştır. Bugün gelinen noktada, Fırat’ın doğusundaki terör yapılanması artık bir "isyancı grup" değil; valisi, bakan yardımcıları ve resmi ordusu olan meşru bir idari yapıdır (Bulut).
Üniter Yapının Sonu
Suriye'de özerk bölgelerin kurulması, Ortadoğu'nun sınırlarının Sevr benzeri bir yaklaşımla yeniden çizilmesidir. Suriye'nin federalleşmesi, Türkiye'nin "tek millet, tek devlet, tek bayrak" ilkesine karşı kurulan en büyük tuzaktır.
Bu ihanet protokolünün en tehlikeli ayağı askeri meşruiyettir. YPG militanlarının "tümenler" halinde Suriye ordusuna eklemlenmesi, terör örgütünün hiyerarşisini ve komuta zincirini korumasına imkan tanımıştır. Kamuoyunda sorulan "Suriye sınırını PKK'lılar mı koruyacak?" sorusu, bu mutabakatla korkutucu bir netlik kazanmıştır. Bireysel katılım yerine bütünlükleri bozulmadan yapılacak bir entegrasyon, hudut hattımızda Suriye egemenlik alanı içinde PKK/YPG unsurlarının "resmi güç" olarak konuşlanması riskini doğurmuştur (Öztürk).
İdari otonomi ise sürecin "federasyon" ayağını oluşturmaktadır. 20 milyon TL ödüllü bir teröriste Haseke Valiliği verilmesi, terör örgütünün sivil halk üzerindeki baskısını devlet gücüyle pekiştirmesi demektir. Şara yönetiminin Kürt haklarını tanıma kılıfı altında sunduğu "özel statü", Barzani modelinin Suriye versiyonudur. Ancak bu model, doğrudan Kandil’in ve Bahoz Erdal ile Sabri Ok gibi isimlerin kontrolü altındadır. Ahmed eş-Şara’nın 12 maddesi, Suriye’nin üniter devlet yapısını fiilen sonlandırmış, yerine terör paydaşlı bir federasyon inşa etmiştir (Metehan).
Uluslararası boyutta, ABD ve bölge güçlerinin bu süreci "istikrar" olarak nitelemesi, terörün meşrulaştırılmasının küresel onayını simgeler. Trump’ın "her şey iyi gidiyor" beyanı, ABD’nin Orta Doğu stratejisinde PKK-YPG’yi kalıcı bir aparat olarak konumlandırdığını doğrulamaktadır. Bölgede aniden değişen bu harita, ABD'nin İran'a yönelik olası saldırıları öncesinde zemin hazırlama amacı taşıyor olabilir. Türkiye’nin itirazlarına rağmen hayata geçirilen bu protokol, sadece Suriye’yi parçalamakla kalmamış, aynı zamanda Türkiye’nin güney sınırında anayasal zırha sahip bir terör devletçiği yaratmıştır. Sonuç olarak ulaşılan nokta; "ateşkes" ve "entegrasyon" maskesi altında terör örgütüne tanınan bu yasal, siyasi ve askeri otonomi, bölücü emellerin resmi devlet politikası haline getirilmesidir (Bulut; Öztürk; "Şam-SDG Anlaştı").
Türkiye Karşıtı Yapıların Yarattığı Gelecek Riskleri
Suriye'nin kuzeyinde "özel statü" kazanan bu yapılar, sadece yerel bir yönetim birimi değildir. Bu yapılar, Türkiye Cumhuriyeti'nin bekasına yönelik dört ana koldan saldırı başlatacak birer üsse dönüşecektir. Sınırın ötesindeki "özerk" yönetim, Türkiye içindeki radikal gruplara "başarılabileceği" hissini verecektir. Bu, üniter yapının toplumsal sözleşmesini tehdit eden bir model ihracıdır. Suriye ordusu içine tümen olarak yerleşen YPG unsurları, Türkiye’nin operasyonlarını durdurmak için "uluslararası saldırganlık" kalkanını kullanacaktır. Bir PKK’lının Suriye devlet üniforması giymesi, Türkiye'nin terörle mücadele hakkını elinden almayı amaçlayan bir hukuk savaşıdır. Suriye’nin enerji kaynaklarının terör örgütünün kontrolünde (resmi veya gayri resmi) kalması, örgütün Türkiye’ye karşı yürüttüğü asimetrik savaşı sonsuza kadar finanse edebilmesi demektir. Özerk yönetim, kendisine muhalif olan veya Türkiye yanlısı olan kitleleri Türkiye’ye sürerek demografik bir savaş yürütebilir.
Sonuç olarak Suriye’deki federasyon veya otonomi süreci, Türkiye’nin "mavi vatan"dan "misak-ı milli"ye kadar tüm jeopolitik kazanımlarını hedef alan bir kuşatma harekatıdır. Bu yapının tanınması veya görmezden gelinmesi, yarın Türkiye’nin kendi vilayetlerinde benzer taleplerle karşılaşmasına davetiye çıkarmaktır. Türkiye, üniter devlet yapısından asla taviz vermeden, sınırındaki bu "meşrulaştırılmış terör" modelini her türlü imkanla bertaraf etmek zorundadır.
Kaynakça
Abdi, Mazlum. "Çekildik Ama Kazanımlarımızdan Vazgeçmeyeceğiz." Yeniçağ Gazetesi, 19 Ocak 2026. https://www.yenicaggazetesi.com.tr
Bulut, Arslan. "Terör Örgütüne Meşruiyet Verildi." Yeniçağ Gazetesi, 31 Ocak 2026. https://www.yenicaggazetesi.com.tr/arslan-bulut-teror-orgutune-mesruiyet-verildi-869279h.htm
https://www.bbc.com/turkce/articles/c2lgyl1e88go
Metehan, Aykut. "Şara ile Mazlum Abdi Telefonda Görüştü: 12 Maddelik Öneri." Yeniçağ Gazetesi, 2026. https://www.yenicaggazetesi.com.tr
Öztürk, Saygı. "Suriye Sınırını PKK’lılar mı Koruyacak?" Sözcü Gazetesi, 28 Ocak 2026. https://www.sozcu.com.tr/suriye-sinirini-pkk-lilar-mi-koruyacak-p287864
Serbestiyet. "Şam-SDG Anlaştı. Trump: 'Suriye’de her şey çok iyi gidiyor'." 27 Ocak 2026. https://serbestiyet.com/haberler/sam-sdg-anlasti-trump-suriyede-her-sey-cok-iyi-gidiyor-190369/
Taşdemir, Dilek. "Sınırı PKK'lılar mı Koruyacak?" Yeniçağ Gazetesi, 2026. https://www.yenicaggazetesi.com.tr
Vikipedi. "Suriye İç Savaşı Kronolojisi: 2025-2026 Çatışmaları." Özgür Ansiklopedi, 2026. https://tr.wikipedia.org/wiki/Suriye_İç_Savaşı
Yazarın Diğer Yazıları
- Kandil’de PKK mezarlıkları ve terörün kahramanlaştırılması
- Bir yüzükten milyarlarca liralık fon krizine: Nerede kaldı Adalet ve Kalkınma?
- Katil apo ve Demokatik Cumhuriyeti!
- Fatma Betül Erdoğan'dan Af Diledi Peki Milyonlarca Müslüman Kadından da Af Dileyecek mi?
- Duran Kalkan Türk Devletinden Ne İstiyor? Barış, Silahlar ve Siyasallaşma
- Casus Belli (Mi?)
- Türkiye ile Azerbaycan Arasında Neler Yaşanıyor?
- Türkiye’ye Karşı Yıkıcı/Bölücü Talepler, Siyasi Hedefler ve 20. Uluslararası Kürt Konferansı
