Köşe Yazısı

Gizli Pazarlıkların Gölgesinde: Şehit Aileleri, Millet ve Hesap Verme Hakkı

Ali Açık
Ali Açık
3 dk Sesli Dinle 0

Kapalı kapılar ardında yürütülen pazarlıklar, halkın vicdanında bir yara haline geldi. PKK ile masaya oturulduğu, şartların pazarlık konusu yapıldığı, bunların halktan gizlendiği iddiaları kamuoyunda dolaşıyor; DEM Parti’ni, bu iddiaları her geçen gün bir bir ifaşa etmektedir.. Şehit yakınlarının acısı hâlâ taze. "50 bin şehidin hesabı nasıl verilecek?" sorusu sokakta, mezarlıklarda, ev sohbetlerinde yankılanıyor. Bir gazeteci, bir köşe yazarı veya bir siyasetçi olarak soracağımız ilk şey basit: milletin önünde şeffaflık, hesap ve adalet sağlanmadan hangi 'çözüm' meşru addedilebilir?

Bu satırlarda siyasi taraflardan, gizli protokollerden, pazarlık maddelerinden bahsederken bir şeyi açıkça söyleyelim: barıştan, çözümden yana olmak onaylanması gereken bir hedeftir. Ancak barış yolları adalet, şeffaflık ve mağdurların rızası üzerine kurulmazsa, vicdani meşruiyetini kaybeder. Üstelik mağdurların, geride kalanların, yaraların sarılmasının yolu da sırlarla, arkadan yürütülen anlaşmalarla geçirilmez.

Şöyle soruların cevabını millet öğrenmek istiyor:

• Bu pazarlıkların içeriği nedir? Hangi talepler masaya konmuştur; hangi tavizler verilmiştir?

• Eğer çift dilli eğitim, yerel özerklik ya da iki isimli devlet  gibi düzenlemeler tartışıldıysa, bunlar hangi hukuki zemine oturtulacaktır?

• Şehit yakınlarının ve mağdurların talepleri nasıl dikkate alındı? Onların onayı alınmadan ne tür düzenlemeler kabul edilebilir?

• Meclisteki muhataplar, Cumhur İttifakı bileşenleri hangi pozisyonu aldı? Hangi görüşmeler yapıldı; kararlar nasıl alındı?

Bu soruların cevabı yoksa, halkın itirazı doğal, mazur görülebilir. Çünkü siyaset sadece liderlerin, parti yöneticilerinin pazarlık masalarında verdiği sözlerden ibaret değildir; halkın beklentileri, mağdurların adalet arayışı, hukukun üstünlüğü ve anayasal çerçeve de karar süreçlerinin ana eksenidir.

Peki nasıl ilerlenmeli? Bazı somut öneriler:

• Tam Şeffaflık ve Bilgilendirme: Görüşmelerin içeriği, gizli anlaşma iddialarını ortadan kaldıracak şekilde kamuoyuna açıklanmalı. Güvenlik nedeniyle kısıt gerektiren hususlar varsa bunun hukuki gerekçeleri açıkça sunulmalı.

• Meclis Denetimi ve Bağımsız İnceleme: Konuyla ilgili sınırlı süreli, partilerüstü bir meclis komisyonu kurulmalı; gerekiyorsa bağımsız hukuk ve insan hakları uzmanlarından bir heyetle çalışma yapılmalı.

• Mağdurların Temsil Edilmesi: Şehit yakınları, gaziler, köylerinden göç etmek zorunda kalan topluluklar temsili süreçlere dahil edilmeli; onlara danışılmadan nihai düzenlemeler yapılmamalı.

• Hukukun Üstünlüğü ve Yargı Süreçleri: Ciddi suçlarla bağlantılı kişiler hakkında herhangi bir şekilde genel af veya dokunulmazlık öngören düzenlemeler düşünülüyorsa, bunun uluslararası hukuk ve insan hakları standartlarına uygunluğu titizlikle değerlendirilmelidir.

• Toplumsal Uzlaşma Mekanizmaları: Gerçekleri ortaya çıkaracak, hakikat arayışını sağlayacak ve adalet ile tazminatı gözeten mekanizmalar (ör. bağımsız bir hakikat ve uzlaşma komisyonu) kurulabilir.

Eleştiri oklarının hedefi kim olursa olsun—iktidar, muhalefet ya da aradaki aktörler—toplumun beklediği şey açık: hesap verilebilirlik. Gizlenen her hareket, sorularla dolar; cevap verilmeyen her şüphe, toplumsal kutuplaşmayı derinleştirir. Bu süreçte hangi siyasi aktörün hangi pozisyonu aldığı milletçe bilmelidir; çünkü barış, siyasetçilerin kapalı kapılar ardındaki pazarlıklarından öte, herkesi kucaklayan, adaletle birlikte inşa edilen bir yol olmalıdır.

Son olarak şu gerçeği vurgulamak gerekiyor: Şehit ailelerinin acısı yürekten bir çağrıdır. Onların gözyaşlarını dindirmeden, kolları bacakları kopmuş gazilerimizin haklarını ve onurunu yerine koymadan, sadece teknik anlaşmalarla 'çözüm' diye sunulan şeyler toplumda kabul görmez. Gerçek barış, adalet ve hesap verilmesinden geçer. Şeffaflık yoksa güven yoktur; güven yoksa kalıcı barış mümkün değildir.

Siyasetçiler, partiler ve taraflar—eğer gerçekten barış istiyorsanız—ilk adım olarak bu millete hesap verin. Gizli pazarlıkların perde arkasını açın; şeffaf bir süreç, adaletin ve toplumsal uzlaşının temelidir. Şehitlerimizin aileleri, gazilerimiz ve yitirdiğimiz her can için bunu yapmak zorundayız.

Bu Yazıyı Paylaş