Köşe Yazısı

Ruhban Okulu, Ekümeniktik ve Türkiye’nin Egemenlik Hakkı

Ali Açık
Ali Açık
2 dk Sesli Dinle 0

Heybeliada Ruhban Okulu'nun Erdoğan Trump görüşmesin de yeniden açılması tartışması, yalnızca bir eğitim kurumunun faaliyete geçip geçmemesi meselesi değil, Türkiye’nin egemenliğini doğrudan ilgilendiren çok boyutlu bir konudur. Özellikle bazı uluslararası çevrelerin bu okulu "ekümeniktik" iddialarının aracı haline getirme çabaları, Türkiye’nin bu meseleye neden mesafeli yaklaştığını anlamak açısından önemlidir.

Mevzuatın Üstünlüğü: Her Kurum Aynı Kurallara Tabi

Türkiye Cumhuriyeti laik bir hukuk devletidir. Ülkede faaliyet gösterecek her eğitim kurumu, Millî Eğitim Bakanlığı'nın denetimine ve yasal düzenlemelerine tabi olmak zorundadır. Ruhban Okulu'nun yeniden açılması, bu çerçevede değerlendirilmeli, özel bir statü talebi kabul edilmemelidir.

Ancak Fener Rum Patrikhanesi ve bazı dış aktörler, okulun yeniden açılması için Türkiye'den ayrıcalıklı bir statü talep etmektedir. Bu ayrıcalık talebi, yalnızca hukuki değil, aynı zamanda siyasi bir anlam da taşımaktadır. Zira bu taleplerin altında yatan esas motivasyon, Patrikhane'nin "ekümenik" yani tüm Ortodoks dünyasının ruhani lideri olma iddiasını Türkiye Cumhuriyeti'ne fiilen kabul ettirme çabasıdır.

Ekümeniktik: Hukuken Tanınmayan, Siyaseten Dayatılan Bir İddia

Türkiye, Fener Rum Patrikhanesi’nin "ekümenik" sıfatını tanımamaktadır. Patrikhane, Lozan Antlaşması uyarınca yalnızca İstanbul’daki Rum Ortodoks cemaatine hizmet etmekle yükümlü bir dini kurumdur. Bu bağlamda, Ruhban Okulu’nun yeniden açılması talebi, bir eğitim hakkından ziyade, uluslararası platformda Türkiye’ye karşı siyasi baskı kurma girişimi olarak değerlendirilmektedir.

ABD ve Avrupa Birliği’nin bu konudaki ısrarlı açıklamaları, Türkiye’nin iç işlerine müdahale niteliği taşımaktadır. Türkiye’nin herhangi bir ülkedeki dini kurumla ilgili özel bir taleple o ülkenin eğitim sistemine müdahale etmeye kalkışması nasıl kabul edilemezse, bu konuda Türkiye’ye yapılan dayatmalar da aynı şekilde reddedilmelidir.

Egemenlik ve Eşitlik İlkesinden Taviz Verilemez

Türkiye Cumhuriyeti'nin tezi son derece nettir: Her kurum, her birey, her cemaat eşit haklara sahiptir; fakat hiçbirine ayrıcalık tanınamaz. Ruhban Okulu’nun yeniden açılması, Patrikhane’nin Türk eğitim mevzuatına uyum sağlaması şartına bağlıdır. Ekümeniktik iddiasını meşrulaştıracak hiçbir adım, Türk hukuk düzeni içinde kabul edilemez.

Bu mesele bir "inanç özgürlüğü" ya da "azınlık hakkı" değil, doğrudan egemenlik meselesidir. Türkiye, kendi hukuk sistemine ve milli eğitim politikasına aykırı bir yapıya izin veremez; bu konuda gösterdiği hassasiyet, ulusal bütünlüğün ve eşitliğin teminatıdır.

Bu Yazıyı Paylaş