ABD–İran gerilimi, gürültü çok, büyük savaş ihtimali zayıf

Dünya kamuoyu bir süredir aynı soruya kilitlenmiş durumda:

ABD İran’ı vurur mu? Vurursa büyük savaş çıkar mı?

Bugünkü tabloya soğukkanlı bakıldığında, gerçekçi cevap şudur:

Gerilim yüksek, risk var… ama büyük çaplı savaş ihtimali hâlâ zayıf.

Öncelikle şunu görmek gerekir: ABD–İran hattı 1979’dan beri kronik kriz hattıdır. Nükleer anlaşmalar, yaptırımlar, suikastlar, bölgesel vekil savaşları… Ama buna rağmen iki ülke doğrudan topyekûn savaşa hiç girmedi. Bunun nedeni ideolojik değil, stratejik maliyet hesabıdır. 

 ABD Neden Büyük Savaşı Göze Alamaz?

Bugün Washington açısından İran savaşı, Irak ya da Libya operasyonu gibi değildir.

İran büyük, nüfuslu ve askeri kapasitesi yüksek bir ülke.

Balistik füze kapasitesi İsrail’i ve bölgedeki ABD üslerini vurabilecek menzilde.

İran destekli bölgesel aktörler hâlâ aktif.

Bu nedenle ABD’ye yönelik olası bir saldırı, tek cepheli değil çok cepheli savaş riski taşır. 

Ayrıca enerji boyutu var. ABD–İran gerilimi bile petrol fiyatlarını yükseltiyor; gerçek savaş ise küresel ekonomi için şok olur