12 Eylül’ün Mirası: Apolitik Toplum ve “Partiler Üstü” Yanılsaması
12 Eylül askeri darbesinin yapmak istediği en büyük icraat, yalnızca siyasal partileri kapatmak ya da siyasetçileri tasfiye etmek değildi. Asıl hedef, toplumu kökten apolitize etmekti. Gençliği millet ve memleket meselelerinden uzaklaştırmak, siyaseti tehlikeli ve kirli bir alan gibi göstermek, yerine konformist, hedonist, yalnızca kendi hayal dünyasında yaşayan ve kısa yoldan zengin olmayı düşleyen bir insan tipi inşa etmek istediler. Büyük ölçüde de buna muvaffak oldular.
Toplum ortak ideallerden, kamusal sorumluluktan ve siyasal bilinçten koparıldı. Siyaset; ülkenin geleceğinin tartışıldığı bir alan olmaktan çıkarılıp, “uzak durulması gereken” bir uğraş haline getirildi. Düşünen, sorgulayan, itiraz eden insanlar geri çekilmeye zorlandı. Sessizlik ve ilgisizlik erdem gibi sunuldu.
Bugün bu zihniyetin devamı niteliğinde yeni bir söylemle karşı karşıyayız:
“Biz partiler üstüyüz.”
İlk bakışta kapsayıcı ve masum gibi görünen bu ifade, gerçekte demokrasi rejimine dinamit koyan son derece tehlikeli bir anlayışı temsil ediyor. Demokrasilerde “partiler üstü” bir siyasal alan olmaz. Çünkü demokrasilerde en üst meşru makam siyasi partilerdir. Partiler, halkın iradesini temsil eden; devleti yönetme yetkisini seçim yoluyla alan meşru araçlardır. Devlet, yetkisini belirsiz yapılara değil, siyasi partilere teslim eder.
“Partiler üstüyüz” söylemi; siyasal sorumluluktan kaçmanın, hesap verilebilirliği ortadan kaldırmanın ve demokratik denetimi zayıflatmanın bir aracıdır. Bu söylem, siyaseti değersizleştirirken karar alma süreçlerini seçilmiş yapılardan koparıp görünmez ve denetimsiz alanlara taşır. Tarih, bunun demokrasiyi güçlendirmediğini; aksine zayıflattığını defalarca göstermiştir.
Bu noktada bilinçli biçimde pompalanan bir başka söylem daha devreye sokuluyor:
“Ben siyasetle ilgilenmiyorum.”
Bu ifade, sanki çok anlamlı, çok faydalı ve çok erdemli bir duruşmuş gibi pazarlanıyor. Oysa gerçekte toplumun siyasetten uzaklaştırılmasının en etkili araçlarından biridir. Bu anlayış, her fırsatta siyasetçileri “güvenilmez”, “çıkarcı” gibi toptancı yaftalarla hedef alırken; siyaseti Meclis’te yenen yemeğin fiyatına, alınan maaşlara indirgeme gibi son derece sığ bir muhakeme düzeyine hapseder.
Bu bilinçli indirgeme dili, siyaseti bir fikir ve proje üretim alanı olmaktan çıkarır. Sonuç açıktır: Donanımlı, aklı yüksek, vizyon sahibi, proje üretebilen insanların siyasete girmesi engellenir. Çünkü siyaset, bilerek “itibar kaybettiren” bir alan gibi sunulur. Bu da “partiler üstü” söyleminin gizli ajandalarından biridir. Siyaseti değersizleştir, partileri itibarsızlaştır, meşru temsil kanallarını boşalt; sonra da karar süreçlerini seçilmiş yapılardan kopar. Demokrasi tam olarak bu yöntemle aşındırılır.
Oysa demokrasilerde sorun siyasetin varlığı değil, siyasetin niteliğidir. Çözüm; siyasetten kaçmak değil, siyaseti temizlemek, güçlendirmek ve nitelikli hale getirmektir. Apolitik bir toplum, demokratik bir toplum değildir; kolay yönetilen, kolay yönlendirilen bir toplumdur.
12 Eylül’ün bıraktığı en ağır miras da budur. Bugün “partiler üstü” söylemiyle yeniden üretilen bu miras, yalnızca siyaseti değil; hukuku, demokrasiyi ve geleceği de zayıflatmaktadır.
Demokrasi; siyasetten arındırılarak değil, sorumlu, şeffaf ve güçlü siyasal aktörlerle yaşatılır.
Ve unutulmamalıdır:
Siyasetten kaçmak masum değildir.
Siyaseti küçültmek, demokrasiyi küçültmektir.
Yazarın Diğer Yazıları
- İttihatçılığı anlamadan İttihatçılık düşmanlığı yapmayın!
- Komşusunun yangınından reyting bekleyenler!
- Siyasette lideri okuyamayan, teşkilatı yönetemez!
- Çevreye hizmet edeni alkışlamak da bir vatan borcudur!
- Trabzon Meydanı'ndan Türkiye'ye verilen mesaj!
- Milletin Parası Yurt Dışında, Peki Devlet Ne Yapıyor?
- OKTAY SARAL’IN GÖREVDEN ALINMASI VE KARDEŞLİĞİMİZİN SINAVI
- Büyük servetlerin arkasındaki karanlık ilişkiler ve milletin sahipsiz bırakılan alın teri!
