OKTAY SARAL’IN GÖREVDEN ALINMASI VE KARDEŞLİĞİMİZİN SINAVI

Türkiye ile Azerbaycan arasında son günlerde yaşanan gelişmeleri dikkatle ve biraz da endişeyle takip ediyorum.

Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral’ın görevden alınması, ilk bakışta sıradan bir görev değişikliği gibi görülebilir. Ancak bu kararın öncesinde yaşananlar, meselenin yalnızca bir bürokratın görevinden ayrılmasından ibaret olmadığını gösteriyor.

Oktay Saral, Azerbaycan’daki okullarda başörtüsü konusunda yaşanan tartışmalar üzerine bir açıklama yaptı. Bu açıklama Azerbaycan yönetiminden tepki gördü. Ardından Azerbaycan’ın Saral’ın görevden alınmasını istediği yönünde haberler yayımlandı.

Nihayetinde Saral görevinden ayrıldı.

Gazeteci Talat Atilla’ya yaptığı açıklamada, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın talimatıyla görevinden ayrıldığını doğrulayan Saral, kararın Azerbaycan hakkındaki sözleriyle ilgili olup olmadığı sorusuna da “Evet, öyle görünüyor.” cevabını verdi.

Ancak burada önemli bir ayrıntının altını çizmek gerekiyor. Azerbaycan’ın talebinin görevden alma kararında belirleyici olduğuna ilişkin henüz resmî bir doğrulama bulunmuyor.

Dolayısıyla meseleyi söylentiler üzerinden değil, ortaya çıkan gelişmelerin siyasi ve diplomatik anlamı üzerinden değerlendirmeliyiz.

KARDEŞLİK, BİRBİRİMİZİN İÇ İŞLERİNE KARIŞMA HAKKI VERMEZ

Ben yıllardır Türk dünyasının birliğini savunan, Türk devletlerinin birbirine yaklaşmasını, ortak hareket etmesini ve geleceğini birlikte inşa etmesini isteyen bir Türk milliyetçisiyim.

Azerbaycan bizim için herhangi bir yabancı devlet değildir.

Azerbaycan bizim kardeşimizdir.

Karabağ’ın acısını kendi acımız, zaferini kendi zaferimiz bildik. Azerbaycan’ın bağımsızlığını, güvenliğini ve geleceğini Türk milletinin ortak meselesi olarak gördük.

Ancak kardeşlik, devletlerin egemenlik haklarını ortadan kaldırmaz.

Azerbaycan bağımsız bir devlettir. Kendi anayasası, kendi hukuk düzeni, kendi toplumsal şartları ve kendi siyasi tercihleri vardır.

Türkiye’nin de öyledir.

Bir ülkede alınan kararları beğenmeyebiliriz. Eleştirebiliriz. İnsan hakları ve özgürlükler açısından değerlendirebiliriz. Ancak kardeş ülkelere emir verir gibi konuşmak, onları kamuoyu önünde mahkûm etmek ve kendi anlayışımızı dayatmaya kalkışmak doğru değildir.

Hele hele bunu devlet adına konuştuğu düşünülebilecek makam sahiplerinin yapması, çok daha büyük sorumluluk gerektirir.

Aynı hassasiyet Azerbaycan için de geçerlidir.

Türkiye’de kimin hangi görevde bulunacağına karar verecek makam Türkiye Cumhuriyeti Devleti’dir.

Kardeşlik karşılıklı saygıyla büyür, karşılıklı müdahalelerle değil.

OKTAY SARAL MESELESİNDEN DAHA BÜYÜK BİR MESELEMİZ VAR

Burada şahıslar üzerinden bir hesaplaşmaya girmenin kimseye faydası yoktur.

Oktay Saral’ın düşüncelerini paylaşmak zorunda değiliz. Açıklamasını doğru veya yanlış bulabiliriz. Ancak bir insanın düşüncesini eleştirmek başka, iki kardeş devletin ilişkilerini kişisel tartışmaların içine çekmek başkadır.

Asıl üzerinde durmamız gereken mesele şudur:

Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkiler, kişilerin açıklamalarına ve karşılıklı tepkilere teslim edilemeyecek kadar değerlidir.

Devlet adamlığı bazen konuşmayı, bazen susmayı, bazen de söylenecek sözü doğru zamanda ve doğru zeminde söylemeyi gerektirir.

Diplomasi, sosyal medya üzerinden yürütülecek bir karşılıklı meydan okuma alanı değildir.

Türkiye’nin Azerbaycan’a, Azerbaycan’ın da Türkiye’ye ihtiyacı vardır. Bu ihtiyaç yalnızca ekonomik veya askerî çıkarlarla açıklanamaz. Tarihî, kültürel ve millî bağlarımız çok daha derindir.

TÜRK DÜNYASININ BİRLİĞİNE ZARAR VERECEK HER ŞEYDEN UZAK DURMALIYIZ

Bugün Türk dünyasının önünde tarihî fırsatlar bulunmaktadır.

Türk Devletleri Teşkilatı, ortak alfabe çalışmaları, enerji koridorları, savunma sanayii iş birlikleri ve ekonomik ilişkiler geleceğimiz açısından büyük önem taşımaktadır.

Bütün bunlar konuşulurken Türkiye ile Azerbaycan’ın başörtüsü üzerinden diplomatik bir gerilimin içine sürüklenmesi son derece düşündürücüdür.

Üstelik bu tartışmanın iki ülke kamuoyunda karşılıklı kırgınlıklara dönüşmesi, üzerinde ciddiyetle durulması gereken bir tehlikedir.

Şunu da açıkça ifade etmek isterim:

Azerbaycan halkının Türkiye sevgisini, Türkiye’deki insanların Azerbaycan’a duyduğu kardeşliği günlük siyasi tartışmalar üzerinden sorgulamak büyük bir haksızlıktır.

İki devletin yöneticileri arasında görüş ayrılıkları olabilir. Hatalar yapılabilir. Gereksiz açıklamalar, ölçüsüz tepkiler ortaya çıkabilir.

Fakat bunların hiçbiri iki kardeş halkın birbirine duyduğu sevgiyi gölgelememelidir.

SON SÖZÜM ŞUDUR

Oktay Saral’ın görevden alınmasıyla ilgili tartışmaların bir süre daha devam edeceği anlaşılıyor.

Ancak ben bu meselenin kimin kazandığı, kimin kaybettiği üzerinden değerlendirilmesini doğru bulmuyorum.

Eğer bu gelişme Türkiye ile Azerbaycan arasında bir diplomatik krizin önlenmesine katkı sağladıysa bunun sonuçlarını zaman gösterecektir.

Ama eğer iki kardeş devlet arasında karşılıklı müdahale beklentilerinin normalleşmesine yol açarsa, bunun üzerinde ayrıca düşünmek gerekir.

Türkiye Cumhuriyeti’nin egemenliği ne kadar önemliyse Azerbaycan Cumhuriyeti’nin egemenliği de o kadar önemlidir.

Birbirimizin iç işlerine müdahale etmeden, birbirimizin hassasiyetlerine saygı göstererek, farklılıklarımızı büyütmeden yolumuza devam etmek zorundayız.

Çünkü bizim meselemiz Oktay Saral’ın makamı değil, Türk dünyasının geleceğidir.

Bizim meselemiz bir tartışmayı kazanmak değil, kardeşliği kaybetmemektir.

Ve unutulmamalıdır ki;

Türk dünyasının birliğine halel getirecek her sözden, her davranıştan ve her siyasi hesaptan uzak durmak hepimizin tarihî sorumluluğudur.

İsmail Türk
Gazeteci – Yazar