Köşe Yazısı

Aynı Gün, Farklı İfade: Kelimelerin Siyaseti

İsmail Türk
İsmail Türk
3 dk Sesli Dinle 1

3 Mayıs…
Türk siyasi tarihinde sadece bir tarih değildir. Bir hafızadır, bir direniştir, bir uyanıştır. Bedel ödenmiş, isimler zindanlara atılmış, fikirler susturulmak istenmiştir. Ama o gün, Türk milletinin kendi kimliğini hatırlama iradesi tarihe kazınmıştır.

Bugün ise aynı 3 Mayıs’ı anarken kullanılan ifadeler dikkat çekici bir ayrımı gözler önüne seriyor.

Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Devlet Bahçeli, 3 Mayıs’ı “Milliyetçiler Günü” olarak anarken;
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise “Türkçülük Günü” ifadesini kullanıyor.

Daha da dikkat çekici olan şudur:
Geçmişte “Türkçüler Günü” olarak anılan bu günün, Sayın Bahçeli tarafından “Milliyetçiler Günü” şeklinde ifade edilmesi; buna karşılık Sayın Erdoğan’ın doğrudan “Türkçüer” vurgusunu tercih etmesi, siyasetin diline dair önemli bir kırılmayı işaret etmektedir.

Ancak tartışma burada da bitmiyor.

Sayın Bahçeli’nin geçtiğimiz hafta Salı günü yaptığı grup toplantısında “millet” kavramını bir sentez olarak tarif etmesi de ayrıca üzerinde durulması gereken bir başka başlıktır.
Çünkü bu yaklaşım, sadece bir tanım değil; milliyetçilik anlayışının hangi zemine oturduğunu da ortaya koyar.

Milleti bir “sentez” olarak görmek; tarihsel, kültürel ve sosyolojik unsurların birleşiminden doğan bir üst kimlik tarifidir. Bu, daha kapsayıcı ve esnek bir milliyetçilik yorumuna işaret eder.
Ancak burada şu soruyu sormak gerekir:

Bu yaklaşım, Türk milletini tanımlarken özne olarak “Türk” kimliğini merkezde tutan klasik Türkçülük anlayışıyla ne kadar örtüşmektedir?

İşte bu sorunun cevabı, bugün kullanılan kavramların neden farklılaştığını da bize gösterir.

Şimdi burada durup düşünmek gerekiyor.

Çünkü siyaset, hele ki bu coğrafyada, kelimeler üzerinden yürür. Hiçbir ifade gelişigüzel seçilmez. Hele ki böylesine tarihî bir gün söz konusuysa, kullanılan her kelime bir duruşun, bir bakış açısının yansımasıdır.

“Milliyetçilik” dediğiniz kavram daha geniş, daha kapsayıcı bir siyasi çerçeve sunar.
“Türkçülük” ise daha net, daha köklü, daha ideolojik bir aidiyet tarifidir.

Peki o halde soru şudur:
Aynı günü anan iki farklı siyasi aktör neden farklı kavramları tercih eder?
Ve buna ek olarak: Millet bir “sentez” midir, yoksa tarihî ve kültürel sürekliliği olan somut bir kimlik midir?

Bu bir dil tercihi midir?
Yoksa bilinçli bir konumlanma mı?

Bugün Türkiye’de siyaset, maalesef çoğu zaman kavramların içini boşaltarak yürütülüyor. Herkes milliyetçi, herkes vatansever, herkes milletin yanında… Ama iş kelimelerin gerçek anlamına geldiğinde ciddi bir bulanıklık yaşanıyor.

Oysa 3 Mayıs’ın ruhu bulanık değildir.

3 Mayıs, Türk kimliğini açıkça savunmanın bedel olduğu bir dönemin hatırasıdır.
3 Mayıs, “Türküm” demenin suç sayıldığı günlere karşı bir duruştur.
3 Mayıs, kimliğini inkâr etmeyenlerin, geri adım atmayanların günüdür.

Bu yüzden “Türkçülük” ifadesi daha doğrudan bir anlam taşır.
Daha keskindir. Daha nettir. Daha iddialıdır.

“Milliyetçilik” ise zamanla siyasetin içinde esnetilmiş, farklı yorumlara açık hale gelmiş bir kavramdır. Herkesin kendine göre tanımladığı, bazen içi boşaltılan bir söyleme dönüşmüştür.

İşte tam da bu yüzden, bugün kullanılan ifadeler sıradan değildir.

Bir taraf kavramı yumuşatırken, diğer taraf doğrudan ismini koyuyorsa;
bir taraf milleti bir “sentez” olarak tarif ederken, diğer taraf daha net bir kimlik vurgusu yapıyorsa;
burada tesadüf değil, tercih vardır.

Bu farkı görmezden gelmek, siyasetin dilini anlamamaktır.

Çünkü siyaset sadece yapılanlarla değil, söylenenlerle de şekillenir.
Ve bazen bir kelime, sayfalarca analizden daha fazla şey anlatır.

3 Mayıs’ı anlamak istiyorsak, sadece geçmişte yaşananlara değil; bugün o günün nasıl anıldığına da bakmak zorundayız.

Çünkü mesele sadece bir günü hatırlamak değil…
O günün neyi temsil ettiğini doğru anlamaktır.

Ve unutulmamalıdır ki;
Kelimeler değiştiğinde, sadece ifade değil, istikamet de değişir.

Bu Yazıyı Paylaş