Köşe Yazısı

Gelişmişlik, dindarlık ve milliyetçilik üzerine bir gözlem

İsmail Türk
İsmail Türk
2 dk Sesli Dinle 2

Son yıllarda farklı ülkeleri gezip görme imkânı buldukça dikkatimi çeken bazı gerçekler var. Elbette bunlar mutlak doğrular değildir ancak gözlemlerimi paylaşmanın faydalı olacağını düşünüyorum.

Ekonomik olarak gelişmiş, hukuk sistemi oturmuş, vatandaşının temel ihtiyaçlarını büyük ölçüde karşılayabilen ülkelerde dinin günlük hayattaki görünürlüğünün azaldığını, ibadethanelerin sosyal hayatın merkezinden uzaklaştığını görmek mümkündür. Aynı şekilde aşırı milliyetçi söylemlerin de toplumun gündelik hayatında çok belirleyici olmadığı dikkat çekmektedir.

Buna karşılık ekonomik sıkıntılar yaşayan, demokrasi kültürü zayıf, yönetim anlayışı otoriter veya yarı otoriter olan ülkelerde ise bayrakların, sloganların, hamasi söylemlerin ve dini sembollerin çok daha görünür hale geldiği görülmektedir. Meydanlarda, televizyonlarda ve siyasi konuşmalarda sürekli olarak din ve milliyetçilik vurgusunun öne çıkarılması tesadüf değildir.

Bazı sosyal bilimciler ve siyaset bilimciler, bunun toplumları yönetmenin en kolay yollarından biri olduğunu iddia ediyor. İnsanların ekonomik sorunlarını, adalet taleplerini veya özgürlük beklentilerini ikinci plana itmek isteyen yönetimler, zaman zaman milliyetçilik ve din duygularını yoğun şekilde kullanabiliyorlar. Bu görüşe tamamen katılmak zorunda değiliz ancak gözlemler karşısında da bütünüyle itiraz etmek kolay görünmüyor.

Burada önemli olan nokta, dinin veya milliyetçiliğin kendisi değildir. Çünkü hem din hem de milliyetçilik toplumların en önemli değerleri arasındadır. Sorun, bunların içinin boşaltılması ve sadece slogan seviyesine indirgenmesidir.

Vatan sevgisi üretime, adalete, dürüstlüğe ve fedakârlığa dönüşmüyorsa milliyetçilik sadece hamasete dönüşür. İnanç, ahlaka, vicdana, kul hakkına saygıya ve doğruluğa dönüşmüyorsa dindarlık da sadece bir gösteriye dönüşür.

Tarih bunun örnekleriyle doludur. Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonra yapılan öz eleştirilerde, devletin ideolojik sloganlarla gerçek sorunları uzun süre örttüğü kabul edilmiştir. Ortadoğu’nun birçok ülkesinde ise yıllarca dini veya milli söylemler ön planda tutulurken ekonomik kalkınma, hukuk ve özgürlükler geri planda kalmıştır. Sonuçta toplumlar büyük bedeller ödemiştir.

Bugün kendimize şu soruyu sormamız gerekiyor: Daha çok bayrak görmek mi istiyoruz, yoksa o bayrağın altında huzur ve adalet içinde yaşayan insanlar mı? Daha çok dini slogan duymak mı istiyoruz, yoksa dinin emrettiği ahlakı ve merhameti hayatın içinde görmek mi?

Gerçek milliyetçilik, ülkesini daha güçlü hale getirmektir. Gerçek dindarlık ise insanı daha dürüst, daha adil ve daha vicdanlı yapmaktır.

Din de milliyetçilik de insanları yüceltmek için vardır. Eğer bir noktadan sonra aklı, vicdanı ve sorgulama yeteneğini devre dışı bırakıyorsa, orada durup yeniden düşünmek gerekir.

Gözlem yapanı suçlamak yerine, gözlemin doğru olup olmadığını tartışmak daha sağlıklı bir yol olacaktır.

Yazarın Diğer Yazıları

Yorumlar

UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik yorumları onaylanmamaktadır.

  • Alp Demir

    Sn. Yazar o ülkelerde milliyetçilik ve dini konuların gündemde yer tutmamasının nedeni ekonomi değil, bu konuların tartışmalı olmamasındandır. Onlar hiç bir zaman milliyetçiliklerini tartışmadılar ve tartıştırmadılar. Gerek duymuyorlar. Çünkü onların hepsi aynı zaten, neyi tartışacaklar. Bizdeki tartışmanın tek nedeni var. Bu da bizim bir millet değil, bir imparatorluk artığı olup, birbirine benzemez yığınların salt din birliği üzerinden bir arada yaşamak zorunda kalmaları ve git gide birbirlerine olan tahammüllerinin tükenmesi nedeniyledir. Bir yerde de patlayacak zaten, sürdürülebilir değil. Sn. Duran'ın yorumuna gelince, ona da katılmıyorum. Turanı hangi milli ve muhafazakar değerin üzerine inşa edeceksiniz. İslamcı araplaşmışlık üzerine mi? Türk kalmış ve dinini sadece din olarak görüp, onu kültürünün ve yaşamının merkezine oturtmayan Türk Devletlerinin mi? Birbirini zıtlayan bu iki şey ile nasıl Turan kuracaksınız. Sizin amacınız onları da bize benzetmek, ama bu gerçekleşmeyecek bir hayal ve umarım da gerçekleşmez. Tek yolu var Turanın, Türkün özüne dönmek. Onu da bu ülkede milliyetçi olduğunu söyleyenlerin, mevcut vaziyetleri ile gerçekleştirmeleri olasılık dışı. Turan istiyorsanız, Türk olmayı yeniden öğrenmek zorundasınız ki bu da bu günün Pan İslamcı iktidarı ile söz konusu bile değil.

  • Duran Güral

    Çok yanlış bir bakış açısı ile değerlendirme yapılmış. Tam tersi olmuştur. Çünkü bu gün gelişmiş ülkeler gelişimlerini milliyetçi ve muhafazakar değerleri öne çıkardıkları ve ona göre politika uygulamaları sonucu ulaşmıştır. O değerleri bırakan ülkeler içi boş ülkeler haline gelmiştir. Bu gün Avrupa ülkeleri buna en iyi örnektir. Sizin beğenmediğiniz Türkiye Cumhuriyeti o koca Avrupa ülkeleri için kurtuluş haline gelmiştir. Türkiye Cumhuriyeti Milliyetçi Muhafazakar politika değişimi ile son on yılda aradaki mesafeyi kapatmaktadır. Gerçekleri çarpıtmak size bir faydası olmaz. Turan'ı hiçbir güç engellemeyecek.

Bu Yazıyı Paylaş