İç Savaşlar Kendiliğinden Çıkmaz: Öfke Yönetilemezse Devlet Zayıflar
İnsanlarımızın terör teröriste terör övücülerine terör işbirlikçilerine tepki vermeleri çok doğal ama unutulmasın ki Yugoslavya dağılırken bu tür argümanlarla kargaşalar çıkartılmıştı devletimizin hukukunu devreye sokmak önemli kanun işlemeli leyla zanalar suçluysa onların cezasını onlar vermeli bu şekilde olmaz. Neden olmaz çünkü biz ulus devlet üniter yapımızın bozulmaması için fedakarlık yapmamız lazım bazen tepkilerimize toplum mühendislerinin şekil vermesine izin vermemiz lazım.
Bu cümleler bir “yumuşatma” değil, aksine devleti ayakta tutan sert gerçekliğin ifadesidir.
Milletimizin teröre ve terör sevicilerine karşı tepkisi sonuna kadar doğal ve haklıdır. Ancak tam da bu nedenle, bu başlık istismara en açık alanlardan biridir. Tarihte pek çok ülke, haklı reflekslerini doğru yönetemediği için felaketlere sürüklenmiştir.
Devlet dediğimiz yapı, öfkeyi yok etmek için değil; onu hukukun içinde tutmak için vardır.
Leyla Zana Tartışması Neden Sokakla Değil Hukukla Yürütülmelidir?
Bugün bazı isimler üzerinden yürüyen tartışmaların sokağa taşınması tesadüf değildir. Sembol isimler üzerinden yürütülen her gerilim, toplumsal fay hatlarını yoklamaya yöneliktir.
Eğer bir suç varsa, bunun adresi bellidir: mahkemeler.
Sokak devreye girdiği anda mesele adalet olmaktan çıkar, kimlik çatışmasına dönüşür.
Devlet güçlü ise bağırmaya gerek yoktur.
Devlet zayıfladığında ise en haklı öfke bile kontrol edilemez bir silaha dönüşür.
Yugoslavya: İç Savaş Silahla Değil, Dille Başladı
Yugoslavya’nın parçalanması tanklarla değil, kelimelerle başladı.
Önce medya dili değişti. Gazeteler, televizyonlar ve siyasetçiler sürekli olarak “biz ve onlar” vurgusu yaptı. Komşuluk ilişkileri şüpheyle tanımlandı. Tarih yeniden yazıldı, eski yaralar sürekli kaşındı.
Ardından tekil olaylar büyütüldü.
Bir sokak kavgası, bir bayrak tartışması, bir cenaze töreni…
Her olay genelleştirildi, kolektif öfkeye dönüştürüldü.
Devlet “idare eder” dedi.
Hukuk “sonra bakarız” diye ertelendi.
İşte kırılma noktası tam burasıydı.
Milisleşme ve Hukukun Çöküşü
Yugoslavya’da sokaklar konuşmaya başladığında, mahkemeler sustu.
“Mahallemizi koruyoruz” diyen gruplar ortaya çıktı. Bu yapılar kısa sürede silahlı milislere dönüştü. Devlet geri çekildikçe, silahlar meşruiyet kazandı.
Sonuçta:
Aynı apartmanda yaşayan insanlar birbirini ihbar etti
Aynı şehirde büyüyen gençler karşı saflarda savaştı
Aynı ülkenin vatandaşları birbirini düşman ilan etti
Devlet dağıldı, ülke parçalandı.
Suriye: Haklı İtiraz Nasıl Felakete Dönüştü?
Suriye’de de başlangıçta birçok itiraz toplumun geniş kesimlerince meşru görülüyordu. Ancak sokak merkezli siyaset hızla silahlı yapılara evrildi. Dış aktörler devreye girdi. Hukuk askıya alındı.
Devlet otoritesi çöktüğünde:
– şehirler yıkıldı
– milyonlarca insan yerinden oldu
– ülke fiilen bölündü
Haklı başlayan taleplerin, nasıl bir vekâlet savaşına dönüştüğü ortadadır.
Libya: Devlet Gidince Demokrasi Gelmez
Libya’da “özgürlük” sloganlarıyla başlayan süreçte devlet tamamen tasfiye edildi. Sokak refleksi kutsandı, hukuk devre dışı bırakıldı.
Ortaya çıkan boşluğu:
– demokrasi değil
– hukuk değil
– milisler ve aşiret savaşları doldurdu
Bugün Libya bir devlet değil, bir coğrafyadır.
Toplum Mühendisliği Tam Olarak Böyle Çalışır
Önce haklı duygular hedef alınır.
Sonra bu duygular sürekli beslenir.
Ardından sokak, hukukun yerine ikame edilir.
Ve en sonunda “kontrolden çıktı” denir.
Oysa kontrolü kaybeden millet değil, devlettir.
Türkiye İçin Asıl Ders
Ulus devletler refleksle değil, soğukkanlılıkla korunur.
Üniter yapı sloganla değil, hukukla ayakta kalır.
Bazen en büyük fedakârlık, bağırmamak;
bazen en büyük vatanseverlik, provokasyona gelmemektir.
Son Söz
Haklı öfke kıymetlidir ama emanettir.
Bu emanet sokağa bırakılırsa, onu başkaları kullanır.
Yugoslavya bunun bedelini ödedi.
Suriye ve Libya hâlâ ödüyor.
Bizim bu lüksümüz yok.
Yazarın Diğer Yazıları
- Komşusunun yangınından reyting bekleyenler!
- Siyasette lideri okuyamayan, teşkilatı yönetemez!
- Çevreye hizmet edeni alkışlamak da bir vatan borcudur!
- Trabzon Meydanı'ndan Türkiye'ye verilen mesaj!
- Milletin Parası Yurt Dışında, Peki Devlet Ne Yapıyor?
- OKTAY SARAL’IN GÖREVDEN ALINMASI VE KARDEŞLİĞİMİZİN SINAVI
- Büyük servetlerin arkasındaki karanlık ilişkiler ve milletin sahipsiz bırakılan alın teri!
- Devlet, Mafya ve Görünmeyen Savaşlar: Türkiye'de Yaşananları Dünyadan Bağımsız Okuyabilir miyiz?
Yorumlar
- Semih Kutlu
Halkın öfkesini kabartacak sözleri söyleyenlere gerekli cezalar ya da cevaplar zamanında verilirse, halkın öfkesi sokağa inmez. Sanki iktidar sokakların karışmasına çanak tutuyor gibi. Umarız bunu iktidarlarını devam ettirmenin bir yolu olarak görmüyorlardır. İş buraya varırsa, iktidar olabilecekleri bir ülke kalmayacağını bilmeleri gerekir.
