Köşe Yazısı

İnsanı Yaşat ki Devlet Yaşasın: Kolaylık mı, Eziyet mi?

İsmail Türk
İsmail Türk
3 dk Sesli Dinle 2

Devlet dediğimiz yapı; vatandaşının hayatını kolaylaştırmak, güvenliğini sağlamak ve refahını artırmak için vardır. Bu toprakların kadim bir sözü vardır: “İnsanı yaşat ki devlet yaşasın.” Bu söz, sadece bir temenni değil; aynı zamanda devlet aklının temel ilkesidir. Ancak son yıllarda çıkarılan bazı düzenlemelere baktığımızda, bu ilkenin uygulamada ne kadar karşılık bulduğu ciddi şekilde tartışmaya açıktır.

Ekonomik olarak zor bir dönemden geçen Türkiye’de, esnafından küçük işletme sahibine kadar geniş bir kesim ayakta kalma mücadelesi veriyor. Hal böyleyken, insanların yükünü hafifletmek yerine artıran düzenlemeler yapılması ister istemez şu soruyu akla getiriyor: Bu yasalar gerçekten düzen sağlamak için mi çıkarılıyor, yoksa boşalan kasaları doldurmanın bir yolu mu haline geliyor?

Somut bir örnek üzerinden gidelim. Yeni düzenlemeye göre şirket araçlarını sadece o araç için sigortalı olan çalışanlar kullanabiliyor. Kağıt üzerinde bakıldığında belki disiplin sağlamak, sorumluluğu netleştirmek gibi gerekçeler sunulabilir. Ancak sahadaki gerçeklik çok farklıdır. Türkiye, Norveç değildir. Bizim esnafımız bir araçla hem işini görür hem ailesinin ihtiyacını karşılar. Küçük işletmelerde “şirket aracı” dediğiniz şey çoğu zaman aynı zamanda o ailenin tek aracıdır.

Şimdi siz bu aracı sadece belirli kişilerle sınırladığınızda ne yapmış oluyorsunuz? Esnafın hayatını kolaylaştırmak yerine onu yeni bir bürokrasi ve maliyet yükünün içine itiyorsunuz. Bu bir düzenleme midir, yoksa doğrudan bir eziyet mi?

Benzer bir durum araç muayenelerinde de karşımıza çıkıyor. Binek araçlar için iki yılda bir yapılan fenni muayene, ticari araçlarda yılda bire düşürülüyor. Elbette güvenlik önemlidir. Ancak burada da bir denge gözetilmek zorundadır. Zaten yüksek akaryakıt fiyatları, sigorta giderleri, bakım masraflarıyla boğuşan esnafa her yıl ek bir maliyet yüklemek ne kadar hakkaniyetlidir?

Köprü ve otoyol geçişlerindeki uygulamalar da ayrı bir tartışma konusudur. Karmaşık kurallar, sürekli değişen sistemler ve yüksek ücretler vatandaşın sırtına yeni yükler bindirmektedir. Ulaşım gibi temel bir hizmetin bu kadar maliyetli ve zorlayıcı hale getirilmesi, ekonomik çarkları yavaşlatmakla kalmaz; aynı zamanda toplumsal huzuru da zedeler.

Burada asıl sorun şudur: Yasalar hazırlanırken sahadaki gerçeklik ne kadar dikkate alınıyor? Karayolları, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve ilgili tüm kurumlar gerçekten koordineli bir şekilde mi çalışıyor? Yoksa her kurum kendi perspektifinden, masa başında hazırladığı düzenlemeleri hayata mı geçiriyor?

Devlet yönetimi, sadece kural koymak değildir. Aynı zamanda o kuralların toplumda nasıl karşılık bulacağını öngörmektir. İnsanların günlük hayatını zorlaştıran, maliyetlerini artıran, hareket alanını daraltan her düzenleme; uzun vadede devlete olan güveni de zedeler.

Bugün yapılması gereken şey çok açıktır: Vatandaşın yükünü artıran değil, hafifleten bir anlayışa dönülmelidir. Esnafın, küçük işletmenin, dar gelirlinin gerçekliği göz önüne alınmalıdır. Türkiye’nin sosyo-ekonomik yapısı, Avrupa ülkeleriyle birebir kıyaslanarak değil, kendi dinamikleri üzerinden değerlendirilmelidir.

Çünkü unutulmamalıdır ki güçlü devlet, güçlü vatandaştan doğar. Vatandaşı zorlayan değil, yaşatan bir sistem kurulmadıkça; ne ekonomik kalkınmadan ne de toplumsal huzurdan söz edilebilir.

Son söz yine o kadim ilkeye ait:
İnsanı yaşat ki devlet yaşasın.

Yazarın Diğer Yazıları

Yorumlar

UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik yorumları onaylanmamaktadır.

  • Alp Demir

    Vatandaşına güvenmeyen devlet ile, devletine güvenmeyen vatandaş bir araya gelince böyle oluyor. Ayrıca her ikisi de birbirine güvenmemekte haklı. Tarım kredisi alıp evine televizyon alan vatandaş, diğerlerinin de kanına giriyor. Üstelik hiç kimse bunu ihbar etmiyor. Ve sonuç olarak kendisi de zarar görüyor. Bu defa niye zarar görüyorum diye söyleniyor. Önce kendi hakkına ve adalete kendin sahip çıkacaksın. Yanlışa yanlış demezsen, adaletsizliğe göz yumarsan, bir gün gelip seni de vurur. İşte bizde olan budur. Yine dönüp dolaşıp, ahlak sorununa geliyoruz. Biz devlet ve millet olarak ahlak konusunu halletmediğimiz sürece hiç bir şey düzelmeyecek. Ve devletin birinci görevi de bu ahlaksızlara cezasını vermektir. Buradaki sorun kimseye ayrımcılık yapmamaktır. İşte devlet de orada batıyor. Devletin ve milletin sorunu hep aynı. Ahlaksızlık !! Adam kayırmacılık. Ve böyle millete böyle devlet, böyle devlete de böyle millet.

  • Duran Güral

    Ticari araçlar için muayene zaten bir yıl idi. Çünkü kamyonetimi her yıl muayene ettiriyorum. Bence 15 yaşına kadar ticari araçlar da 2 yılda bir olsa daha iyi olur.

Bu Yazıyı Paylaş