Köşe Yazısı

Otoparkla Değil, Bilimle Anılan Üniversite

İsmail Türk yazdı: Otoparkla Değil, Bilimle Anılan Üniversite
İsmail Türk
İsmail Türk
3 dk Sesli Dinle 0

Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Fatih Yılmaz’ın katlı otopark projesi ve üniversitenin kendi ekmeğini üretmesi üzerinden yapılan övgüler, ilk bakışta makul ve iyi niyetli görünebilir. Elbette bir kamu yöneticisinin sorun görmesi, çözüm üretmesi ve tasarruf sağlaması küçümsenecek işler değildir. Ancak asıl mesele tam da burada başlıyor.

Ben bu tür örneklerin popülist bir şov diliyle sunulmasını doğru bulmuyorum. Çünkü yapılan doğru işleri tek tek şahıslara mal ederek yüceltmek, uzun vadede Türkiye’nin en büyük ihtiyacı olan kurumsallaşmanın önüne geçen bir anlayışı besliyor. Bu yaklaşım, farkında olmadan “iyi yönetim”i istisnai kahramanlara bağlayan, sistem yerine kişiyi merkeze alan bir zemin oluşturuyor. Bu da sağlıklı bir devlet aklından çok, monarşik refleksleri çağrıştıran bir algı üretir.

Bir rektör;

– ekmek üretti diye,

– otopark yaptı diye,

– temel attı diye

takdir toplamak zorunda kalmamalıdır. Çünkü bunlar olması gereken, hatta sistem düzgün işliyorsa zaten rutin sayılması gereken işlerdir.

Bir üniversite rektörü esas olarak;

– dünya çapında bilim insanları yetiştirdiğinde,

– evrensel ölçekte akademik üretim yaptığında,

– Türk toplumunu aydınlatan, ufuk açan fikirler ortaya koyduğunda

takdir edilmelidir.

Aksi hâlde çıta sürekli aşağı çekilir. Yönetici, asli görevleri yerine getirdiğinde alkışlanır; asıl büyük hedefler konuşulmaz hâle gelir. Oysa bir üniversitenin başarısı; ekmek üretmesiyle, otopark yapmasıyla değil, bilim ve ilim üretimindeki yeriyle ölçülmelidir.

Tam da bu nedenle şunu sorgulamak gerekir:

Bu üniversite dünyada ilk 500 üniversite arasında nerededir?

Türkiye’deki üniversiteler arasında kaçıncı sıradadır?

Uluslararası sıralamalarda bilimsel yayınlarıyla, atıf oranlarıyla, akademik etki gücüyle ve yetiştirdiği nitelikli insan kaynağıyla nasıl bir yerde durmaktadır?

Bir üniversite, rektörünü otopark yaptığı için alkışlamamalıdır. Bir üniversite; yayımlanan bilimsel çalışmalarla, dünya çapında elde edilen akademik başarılarla, Türkiye’ye kazandırdığı değerli bilim insanlarıyla konuşulmalıdır. Rektörlerin de esas derdi, günlük idari işler üzerinden alkış toplamak değil, üniversitesini bilim liginde yukarı taşımak olmalıdır.

Bu popülist dil, geçmişte merkezi siyasette de sıkça karşımıza çıktı. Türkiye; Norveç, İsveç gibi kişi başına geliri 100 bin dolara ulaşmış, temel meselelerini çözmüş, artık sembolik jestlerle yönetilen bir ülke değildir. Sarayda “şu kadar az harcandı”, “şu araç kullanıldı”, “otobüse binildi” gibi romantize edilmiş anlatılar; Türk milletinin hak ettiği refahın, adaletin ve kurumsal düzenin ertelenmesinden başka bir anlam taşımadı.

Aynı durum yerel yönetimler için de geçerlidir.

Şehrin suyunu veremeyen,

trafiğini rahatlatamayan,

altyapısını çözemeyen

ama sosyal yardımlar ve duygusal mesajlarla kahramanlaştırılan belediye başkanları da bu popülist döngünün parçasıdır.

Ben; sosyal devlet anlayışının, tıpkı Avrupa’daki örneklerde olduğu gibi, kişilere değil kurumlara dayalı, sürdürülebilir ve hesap verebilir bir sistemle işlemesini isteyenlerdenim. İyilik, lütuf gibi sunulmamalı; hak, düzen ve standart hâline gelmelidir.

Özetle:

Sorun yapılan işlerde değil; o işlerin nasıl anlamlandırıldığındadır.

Biz otoparkla, ekmekle, temel atmayla anılan üniversiteler değil;

bilimle, ilimle, dünya sıralamalarıyla anılan üniversiteler istiyoruz.

Bu Yazıyı Paylaş