Köşe Yazısı

Sağlıkta Soyulmak

İsmail Türk
İsmail Türk
3 dk Sesli Dinle 0

Türkiye’de sağlık sisteminin temel amacı, vatandaşın sağlığına çare bulmak, kaliteli ve erişilebilir hizmet sunmaktı. Bunun için özel hastanelerin kurulmasına teşvikler verildi, pozitif ayrımcılık yapıldı, her türlü kolaylık sağlandı. Amaç; devletin yükünü hafifletmek, hastaların hızlı ve nitelikli hizmet almasını sağlamaktı.

Gelinen noktada ne yazık ki bu hedefler tersine dönmüş durumda. Bugün özel hastaneler birer şifa merkezi olmaktan çok, adeta “müşteri kapma yarışının” arenasına dönüşmüş haldeler. Hastalar, çare arayan bir insan değil; soyulacak bir cüzdan olarak görülüyor.

Son dönemde sıkça duyulan iddialar, vatandaşın feryadını doğrular nitelikte:
Doktorlar astronomik rakamlarla “transfer ediliyor.” Futbolcu transferini andıran bu düzen, halkın sağlığını bir ticari meta haline getiriyor.
Transfer edilen doktorlardan “şu kadar pahalı tetkik yapılacak” garantileri alınıyor. Yani hastalar üzerinden kâr planları yapılıyor.

Özel hastanelerde, “tetkik tuzağı” diye anılan bir düzen kurulmuş durumda. Basit bir şikayetle giren vatandaş, sayfalarca test ve gereksiz görüntüleme faturasıyla karşı karşıya kalıyor.

Daha da vahimi, devletin bu düzene zemin hazırlaması. Devlet hastanelerindeki nitelikli doktorlar ya özel hastanelere çekiliyor ya da şehir hastanelerine kaydırılıyor. Bu da devlet hastanelerini işlevsiz hale getiriyor. Sonuçta, dar gelirli vatandaşın tek sığınağı olan devlet hastaneleri giderek kalitesiz, personel yetersiz, hizmeti ağır aksak kurumlara dönüşüyor.

Üstelik özel hastanelerde yatak ücretleri artık Akdeniz’in, Ege’nin en lüks tam pansiyonlu otellerinden daha pahalı hale gelmiş durumda. Bir hasta, geceyi hastanede geçirmek zorunda kaldığında, ödediği parayla neredeyse beş yıldızlı tatil yapabilir. Daha acısı ise bu fahiş fiyatları denetleyen bağımsız bir mekanizmanın bulunmaması. Çünkü bu hastanelerin sahipleri, iktidar eliyle devlet yönetiminde söz sahibi olmuş durumda. Bu güç ilişkisi sayesinde vatandaşın soyulmasına göz yumuluyor. Vatandaşın feryadı bu yüzden karşılık bulmuyor, bu yüzden duyulmuyor. İşte bu noktada, halkın isyanını dile getirmek, “artık yeter” demek, bir vicdan borcu haline gelmiştir.

Oysa sağlıkta dar gelirliye indirilecek en büyük darbe, kaliteli devlet hizmetinin ortadan kaldırılmasıdır. Bugün dar gelirli bir vatandaşın özel hastaneye gitmesi neredeyse imkânsız hale geldi. Katılım payları, fark ücretleri ve ek hizmet bedelleri, hastanın değil cebin sağlığına odaklanıyor.

Basit bir örnek:
   Eskiden devlet hastanesinde bir göz muayenesi için vatandaşın tek derdi sıra beklemekti. Bugün aynı vatandaş, devlet hastanesinde günlerce randevu bulamazken, özel hastanede aynı muayene için yüzlerce lira ödemek zorunda bırakılıyor.
   Acil servise giden bir hasta, “acil kapsamı dışı” bahanesiyle ek ücretlerle karşılaşıyor.

Bu tabloyu gören halk, “özel sağlık ticarethanedir, devlet hastanesi çiledir” ikilemine sıkıştırılmış durumda.

Türkiye’nin sağlık sistemini yeniden halkın lehine dönüştürmek için şu soruyu sormak gerekiyor:
Sağlık, bir insan hakkı mı, yoksa alınıp satılan bir ticari mal mı?

Bugünkü gidişat gösteriyor ki sağlık ticarete kurban edildiği sürece en büyük zararı yine dar gelirli, yani toplumun çoğunluğu çekecektir. Sağlık hakkı, vatandaşın cebindeki paraya endekslenemez.

Bu Yazıyı Paylaş