Köşe Yazısı

Siyasete tuzak kongreler üzerinden kuruluyor  Demokrasi mi, İktidarın Oyunu mu?

İsmail Türk
İsmail Türk
3 dk Sesli Dinle 0

Türkiye bugün, demokrasiye en ağır darbelerin “demokratik araçlarla” vurulduğu bir dönemden geçiyor. Sandığın kutsal olduğu söyleniyor ama sandığı şekillendiren iktidar eliyle muhalefet parçalanıyor, millet iradesi perde arkasında manipüle ediliyor.

Bu tabloda bazı demokratik enstrümanların geçici olarak tartışmaya açılması kaçınılmaz hale gelmiştir. Zira, iktidarın oyun planı açıktır: Muhalefeti kendi içinde boğmak, siyasi partileri birbirine düşürmek, kavga ettirmek… Böylece yönetim krizini ve kötü ekonomiyi gizlemek, buna rağmen kendi kazanımlarını artırmak.

Ön Seçimlerin Kirli Yüzü

Geçmişte ön seçimler, halkın iradesinin yansıması gibi lanse edilse de, aslında çoğu zaman paranın ve nüfuzun gölgesinde şekillendi. Zengin iş insanlarının, çıkar gruplarının, hatta kirli ilişkilerin devreye girerek aday listelerini satın aldığı örnekler hafızalarda hâlâ tazedir. 1980’lerden 2000’lere kadar birçok seçim çevresinde, “ön seçim” adı altında paranın siyasete tahakkümü yaşandı.

Sonuç? Milletvekilliği ya da belediye başkanlığı, halka hizmetin değil, sermaye gücünün bir ödülü haline geldi. Bugün de aynı riski taşımıyor muyuz?

Çok Adaylı Kongrelerin Çıkmazı

Özellikle muhalefet partilerinin il ve ilçe kongreleri… Kağıt üzerinde “çok adaylı” bir demokrasi şöleni gibi görünüyor. Oysa gerçekte, kırgınlıkların, bölünmelerin, dargınlıkların tohumlarını ekiyor. Kongre salonundan çıkan iki adayın el ele çıkması bir hayal; çoğu zaman bir taraf kaybediyor, küskünler oluşuyor, ertesi gün sosyal medyada parti içi kavgalar manşetlere taşınıyor.

Siyasi partilere kurulabilen en büyük tuzak da işte tam burada devreye giriyor. Çoklu adaylık ve ön seçim görüntüsü altında iktidar, muhalefeti paramparça hale getiriyor. Demokrasiyi içeriden dinamitleyen bu anlayışla kendi işbirliği yapabilecekleri kişileri bir yolunu bularak partilere sızdırıyor, ardından bu isimleri istediği gibi şekillendirip istifa dahil her türlü adımı attırabiliyor. Bu, son on yılın demokrasimize vurulmuş en büyük darbesidir.

İktidarın arayıp da bulamadığı manzara işte bu! Muhalefet, kendi evinin içindeki tartışmalarla enerjisini tüketirken, iktidar ise aynı anda hem merkezileşiyor hem de siyaset sahnesinde daha güçlü bir aktör gibi görünmeyi başarıyor.

Çözüm Ne Olmalı?

Elbette ki demokrasiden vazgeçmek mümkün değil. Ama bugünkü şartlarda muhalefetin kendi içinde birlik ve beraberliği koruması, birinci öncelik olmak zorunda. Bunun için:
   •   Ön seçim adı altında paranın gölgesinde şekillenen süreçler askıya alınmalı, yerine şeffaf ama kontrollü yöntemler geliştirilmeli.
   •   İl ve ilçe kongrelerinde çok adaylı kaos yerine, ortak akılla belirlenen tek liste çıkartılmalı.
   •   Parti içi tartışmalar kamuoyunun önünde kavga görüntüsüne dönüşmeden, istişare mekanizmalarıyla çözülmeli.

Ve en önemlisi: Bugün demokrasimize lazım gelen şey, paranın veya popülerliğin değil, ahlaklı ve liyakatlı insanların parti yönetimlerinde söz sahibi olmasıdır. Çünkü para ve popülerlik üzerinden yürüyen siyaset iflas etmiştir. Bu anlayış aşılmadığı sürece, en doğru mekanizmalar bile yozlaşmaya mahkûmdur.

Demokrasi, sadece seçim sandığı değildir. Demokrasi, halkın iradesinin güçlü bir siyasi akılla buluşmasıdır. Bugün Türkiye’de ihtiyaç duyulan şey, iktidarın oyun planına alet olmayan, kendi içinde kenetlenmiş, disiplinli ve dirayetli bir muhalefettir.

Aksi halde, demokrasi yine demokrasi maskesiyle vurulmaya devam edecektir.

Bu Yazıyı Paylaş